Türkmenistanyň Mejlisi (Parlamenti) kanun çykaryjy häkimiýeti amala aşyrýan wekilçilikli edaradyr

TÜRKMENISTANYŇ MEJLISI

Türkmençe

TÜRKMENISTANYŇ MEJLISI

Türkmençe

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde geçen umumy okuw sapagyndaky ÇYKYŞY

Eziz watandaşlar!
Hormatly mugallymlar, talyp ýaşlar!
Gadyrly okuwçylar!

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe eziz Diýarymyzda Bilimler we talyp ýaşlar güni giňden bellenilip geçilýär. Sizi «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli tüýs ýürekden gutlaýaryn. Size berk jan saglyk, ata Watanymyzyň ösüşine mynasyp goşant goşmakda uly üstünlikleri tüýs ýürekden arzuw edýärin.

Hormatly okuw sapagyna gatnaşyjylar!

Şu gün siziň bilen örän möhüm, esasy garaýyşlarymy paýlaşmak isleýärin. Olar şahsyýeti kemala getirmek, ýaş nesliň durmuşdaky ornuny we ahlak gözýetimini kesgitlemek bilen bagly düşünjelerdir. Men bu gün Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň gazanan üstünlikleri, häzirki zaman dünýäsinde berkarar döwletimiziň orny we wezipesi, öňümizde duran maksatlar hem-de wezipeler barada durup geçmek isleýärin.

Ýurdumyzyň ýaş raýatlary bolan siz häzire çenli amala aşyrylan işleri berkitmelisiňiz. Garaşsyz döwletimiziň mynasyp geljegi üçin giň gerimli maksatnamalary durmuşa geçirmelisiňiz. Siziň bu belent wezipäni mynasyp amala aşyrjakdygyňyza ynanýarys.

Hormatly mugallymlar, talyp ýaşlar!
Gadyrly okuwçylar!

Men öz çykyşymy esasy zatdan — watançylyk düşünjesinden başlamak isleýärin. Islendik adamyň Watana söýgüsi adaty, sagdyn duýgudyr. Ýaş adam üçin bolsa bu aýratyn many-mazmuna eýedir. Sebäbi hut şol ýyllar onda Watana bolan söýgi, ýurduna bolan buýsanç duýgusy kemala gelýär. Watana wepaly, mynasyp hyzmat etmelidigine akyl ýetirýär.

Akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň watansöýüjilik, agzybirlik hakyndaky arzuwlary bu günki bagtyýar döwrümizde hasyl boldy. Munuň özi şahyryň «Türkmeniň» atly goşgusynda öz aýdyň beýanyny tapýar:

Bir suprada taýýar kylynsa aşlar,
Göteriler ol ykbaly türkmeniň.

Bu setirlerde ägirt uly many bar, ata Watanymyzyň beýik geljegine ynam bar.

Gadyrly ýaşlar!

Biziň döwletimiziň iň täze taryhy dünýä bileleşigi tarapyndan ykrar edilen Garaşsyzlygymyzdan başlanýar. 35 ýylyň dowamynda ýurdumyzyň demokratik, hukuk we dünýewi döwlet gurluşy düýpli berkidildi. Ýakyn wagtdan bolsa biz ata Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk şanly baýramyny belläp geçeris. Bu beýik sene berkarar döwletimiziň durmuşynda tutuş bir döwürdir. Biziň bolsa buýsanara-guwanara zadymyz örän köp.

Häzirki döwürde Türkmenistan kuwwatly, durnukly we ýokary depginler bilen ösýän ýurt hökmünde giňden tanalýar. Hormatly Prezidentimiz Watanymyzy ösüşiň ýoly bilen ynamly öňe alyp barýar. Garaşsyzlygymyzyň we Bitaraplygymyzyň binýady has-da berkidilip, ýurdumyzyň halkara abraýy yzygiderli ýokarlanýar. «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!» diýen şygarymyzdan ugur alyp, gazanylýan ajaýyp üstünlikler, amala aşyrylýan toplumlaýyn işler şu günümiziň hem-de geljegimiziň beýikdigini ykrar edýär.

Gadyrly ýaşlar!

Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy merdana halkymyzyň aýratyn taryhy ykbalydyr, uly buýsanjydyr, üstünligidir. Garaşsyz ýurdumyzyň Bitaraplygy 1995-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň agzasy bolan dünýä döwletleriniň ählisi tarapyndan ykrar edildi hem-de goldanyldy. Munuň özi halkara gatnaşyklarda ilkinji we ýeke-täk mysaldyr. Şeýle hem men ýaňy Bitaraplygymyzyň türkmen halkynyň taryhy ykbalydygyny aýtdym. Munuň özi ýönelige däldir. Sebäbi Bitaraplyk halkymyzyň bütin taryhy ýoly bilen kesgitlendi, ata-babalarymyz tarapyndan bize wesýet edildi. Muny akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragy wasp edip gidipdir. Ol diňe şahyr we akyldar bolman, eýsem, köp ýurtlara aýlanyp gören ajaýyp diplomat hem bolupdyr. Bu beýik ynsan türkmenler üçin esasy zadyň parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk we ähli halklar bilen dostlukly gatnaşyk etmek bolup durýandygyna düşünipdir. Biziň Bitaraplygymyzyň düýp manysy hem şunda jemlenendir.

Türkmenistan üçin Bitaraplyk parahatçylygyň, içerki durnuklylygyň, halkymyzyň jebisliginiň we agzybirliginiň kepilidir. Türkmen Bitaraplygynyň netijeli häsiýeti dünýäde giňden goldanylýar hem-de ykrar edilýär. Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 1995-nji ýyldan başlap, Türkmenistanyň Bitaraplygyny üç gezek goldap, Kararnama kabul etmegi hem muny tassyklaýar. Munuň ähmiýeti bolsa häzirki döwürde aýratyn ýokarydyr.

Hemişelik Bitarap Türkmenistan öz oňyn başlangyçlary, anyk teklipleri hem-de taglymatlary netijesinde, halkara parahatçylygy we durnuklylygy, hormatlamak dialogyny öňe sürýän döwlet hökmünde çykyş edýär. Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda Birleşen Milletler Guramasynyň kabul eden örän möhüm ençeme çözgütleri hem muny tassyklaýar. Mysal üçin, 2007-nji ýylda Türkmenistanda dünýä tejribesinde ilkinji gezek ýöriteleşdirilen düzüm — Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezi döredildi. Munuň özi Bitarap Türkmenistanyň alyp barýan syýasatynyň gönüden-göni netijesidir. Nesip bolsa, geljek ýyl biz Birleşen Milletler Guramasyna ähli agza döwletler bilen bilelikde bu sebit merkeziniň döredilmeginiň 20 ýyllygyny belläp geçeris.

Dünýä işlerinde ynanyşmak kadalaryny we hormat goýmak dialogynyň medeniýetini ykrar etmek boýunça Türkmenistanyň başlangyjy hem biragyzdan goldanyldy. Mundan birnäçe ýyl ozal ýurdumyzyň öňe süren «Dialog — parahatçylygyň kepili» atly ählumumy başlangyjy hem dünýä syýasatynda bäsleşmek we gapma-garşylyk däl-de, dialog, mümkinçilikler, özara düşünişmek, ylalaşmak, netijeli çözgütleri gözlemek ýaly täzeçe oýlanmagyň badalga nokadyna öwrüldi. 2025-nji ýyly «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» diýip yglan etmek hakynda Türkmenistanyň başlangyjy bütin dünýäde uly hormata mynasyp boldy. Bu waka hem-de Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan forum dünýä möçberindäki çärä öwrüldi. Birleşen Milletler Guramasynda düzümine onlarça ýurtlar girýän Bitaraplygyň dostlary toparynyň döredilmegi hem ýurdumyzyň gazanan üstünligidir.

Biziň ýurdumyzyň Birleşen Milletler Guramasynda Araçyllyk palatasyny döretmek baradaky başlangyjy, şeýle hem bitarap we bileleşiklere goşulmaýan döwletlere bu guramanyň parahatçylygy dörediji tagallalarynda ileri tutulýan hyzmatdaşlar hukuk ýagdaýyny bermek hakyndaky teklibi-de hyzmatdaş döwletleriň arasynda uly gyzyklanma döredýär. Bularyň ählisi Bitaraplygyň uly mümkinçiliginiň bardygyny görkezýär. Meniň pikirimçe, onuň sebäpleri aýdyňdyr.

Bitaraplyk, ozaly bilen, öz tebigaty, dünýä garaýşy boýunça ähli döwletleriň we halklaryň hukuklaryny hem-de kanuny bähbitlerini hormatlamaga esaslanýan dialoga we parahatçylyga daýanýar. Hut şu garaýyşlar häzirki döwürde uzak möhletli parahatçylygy, durnuklylygy hem-de ösüşi üpjün edip biler diýip pikir edýärin.

Bitaraplygyň mümkinçilikleri uludyr. Men onuň diňe käbirini sanap geçdim. Türkmenistan bitaraplygyň nazaryýetini hem-de amalyýetini baýlaşdyrmagyň, syýasy we ylmy binýadyny döretmegiň üstünde işlemegini dowam edýär.

Bitaraplyga ýöriteleşen halkara hünärmenleri taýýarlamak bu işiň örän möhüm tarapy bolup durýar. Halkara gatnaşyklary institutynda döredilen Parahatçylyk we bitaraplyk kafedrasy geljekde öz işini has-da güýçlendirer, düýpli ylmy-barlag işlerini alyp barar. Institutda parahatçylygyň, bitaraplygyň we öňüni alyş diplomatiýasynyň àkademiki merkezini döretmek üçin geňeşmeler geçiriler. Şeýlelikde, ahyrky netije Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlykda Parahatçylyk we bitaraplyk uniwersitetini döretmek bolup durýar. Ýaş talyplar, siziň bu ýerde işlemegiňiz üçin uly mümkinçilikler açylýar, sebäbi bitaraplyk diňe bir syýasat däldir! Halkara hyzmatdaşlygyň nusgasy hökmünde bitaraplyk ykdysadyýeti, ylym-bilimi, tehnologiýalary, medeniýeti, sporty, maglumat we kommunikasiýany hem-de ençeme beýleki ugurlary öz içine alýar.

Hormatly adamlar!

Men daşary syýasat ugrumyz, parahatçylyk we dialog medeniýeti barada aýdyp geçdim. Şu ýerde halkymyzyň medeni we ruhy mirasynyň egsilmezdigini aýtmak gerek. Häzirki döwürde Türkmenistan diňe bir içerki döwlet işlerinde däl, eýsem, daşary syýasatda hem Azadynyň, Andalybyň, Magtymgulynyň, Zeliliniň, beýleki görnükli akyldarlarymyzyň pähim-paýhasyndan ugur alyp, olaryň ynsanperwer taglymatlaryny durmuşa geçirmegi dowam edýär. Şu ýerde bir mysal getirmegi makul bilýärin. Ýurdumyzyň başlangyjy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy 33 sany Kararnamany kabul etdi. Olaryň köpüsi dünýäde adamlaryň ýaşaýyş-durmuşyny gowulandyrmaga, howpsuzlygyny, saglygyny üpjün etmäge, kanuny hukuklaryny we bähbitlerini goramaga gönükdirilendir. Bu ýerde ileri tutulýan ugur halkara gatnaşyklary ynsanperwerlige itermek bolup durýar. Eýsem, munuň özi nämäni aňladýar? Ilki bilen, her döwletiň geosyýasy we ykdysady maksatlaryny durmuşa geçirmegi Durnukly ösüş maksatlary bilen utgaşykly bolmalydyr. Şunuň bilen baglylykda, biziň ýurdumyz köp ýyllaryň dowamynda azyk we energetika howpsuzlygyny hem-de durnuklylygyny üpjün etmäge gönükdirilen ugry yzygiderli alyp barýar. Daşky gurşawy goramagy, ähli halklaryň we döwletleriň serişdeleriň deň hem-de adalatly paýlanmagyna bolan kanuny hukuklarynyň berjaý edilmegini öňe sürüp gelýär.

Türkmenistan Rio+20, Tegu şäherinde geçirilen Bütindünýä suw forumy, Dubaýda geçirilen ÑOP28 ýaly örän iri dünýä çärelerinde birnäçe maksatnamalaýyn başlangyçlar bilen çykyş etdi. Bu başlangyçlaryň many-mazmuny adamy, onuň ömrüni, saglygyny, howpsuzlygyny dünýä syýasatynyň baş gymmatlygyna öwürmäge halkara bileleşigi çagyrmakdan ybaratdyr.

Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 2023-nji ýylyň sentýabryndaky 78-nji sessiýasynda hormatly Prezidentimiz Hazar ekologiýa başlangyjyny öňe sürdi. Şu ýylyň aprelinde Wenada geçirilen energetika forumynda bolsa biziň ýurdumyz energetika giňişligini syýasylaşdyrmakdan doly we kepillendirilen ýagdaýda el çekmäge çagyrdy. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda energetika ulgamynda syýasylaşdyrmak gatnaşyklaryndan ýüz öwürmegi anyk beýan edýän «Energetika kodeksini» işläp taýýarlamak barada pikirlenmegi teklip edýär.

Türkmenistan energiýa serişdelerine erkin, durnukly we deň elýeterliligi üpjün etmäge çagyrýar. Munuň özi islendik halkyň we döwletiň tebigy hem-de kanuny hukugydyr. Adam hemme zadyň esasydyr. Şu düşünjede halkara gatnaşyklary ynsanperwerleşdirmek garaýşy jemlenýär. Türkmenistan kynçylykly ýagdaýlara düşen halklara ynsanperwer kömegi bermek bilen, şeýle syýasaty alyp barmakda görelde görkezýär.

Türkmenistan howply wirusly ýokançlara garşy göreşde hem ylmy-lukmançylyk diplomatiýasyny ýola goýmagy öňe sürýär we bu ugurda anyk meýilnamalary, maksatnamalary teklip edýär. Bosgunlary, migrantlary we raýatlygy bolmadyk adamlary goramakda tagallalary birleşdirmek boýunça yzygiderli işi alyp barýar. Biziň ýurdumyz adamyň we halklaryň arassa suwa elýeterliligi hem-de suw serişdeleriniň adalatly paýlanmagy babatda tebigy hukugy hakynda başlangyjy öňe sürdi. Türkmenistan gowşak goralan sebitlere, hususan-da, deňze çykalgasy bolmadyk ösýän ýurtlara goldaw berýär. Türkmenistan bu ugurda iş ýüzünde netijeli tagallalary amala aşyrýar.

2025-nji ýylyň awgust aýynda ýurdumyzda örän möhüm, bütindünýä ähmiýetli waka bolup geçdi. Birleşen Milletler Guramasynyň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahaty geçirildi. Maslahatda kabul edilen Awaza syýasy Jarnamasy we Hereketleriň Awaza maksatnamasy Birleşen Milletler Guramasynyň resmi resminamalarynyň derejesine eýe boldy. Olarda esas goýujy kadalar we usullar beýan edildi. Olary 44 döwletde ýaşaýan ýüzlerçe million adamyň kanuny hukuklaryny we zerurlyklaryny üpjün etmek üçin durmuşa geçirmek möhümdir.

Türkmenistan özüniň örän baý energetika serişdelerini energiýa akymlaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek arkaly beýleki halklaryň hyzmatyna ulanmaga taýýardygyny yglan etdi. Bu, hakykatdan-da, öňdengörüjilikli hem-de ýokary derejede jogapkärçilikli syýasat.

Adamzada söýgi, ýokary ahlak we adalat däpleri biziň halkymyzyň kalbynda hemişe ýaşap gelýär. 2024-nji ýylyň oktýabr aýynda Aşgabatda beýik akyldar Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 300 ýyllygyna bagyşlanyp maslahat geçirildi. Şol maslahata gatnaşan ýokary derejeli myhmanlar Türkmenistanyň Magtymguly Pyragynyň mirasdüşeri we işlerini dowam etdiriji hökmünde ýokary ynsanperwerlik kadalaryna eýerýändigi barada aýtdylar.

Türkmen ýazyjy-şahyrlary şöhratly ata-babalarymyzyň ynsanperwerlik baradaky beýik taglymatlaryny dowam etdirýärler. Mähriban halkymyz Berdi Kerbabaýewe, Kerim Gurbannepesowa, Gurbannazar Ezizowa, Osman Ödäýewe, Gözel Şagulyýewa örän uly sarpa goýýar. Nury Halmämmedow, Çary Nurymow, Weli Muhadow ýaly meşhur kompozitorlar eziz Watanymyzyň at-abraýyny has-da belende göterdiler. Bu hem biziň adamzada ýollan çagyryşymyzdyr. Türkmenistanyň alyp barýan beýik ynsanperwer işiniň bir bölegidir. Häzirki döwürde biz halypa diplomatlarymyzyň, Türkmenistanyň Gahrymanlary Aksoltan Ataýewanyň we Çynar Rustemowanyň bitiren hyzmatlaryna ýokary baha berýäris.

Hormatly okuw sapagyna gatnaşyjylar!

Parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk, birek-birege hormat goýmak ýurdumyzyň daşary syýasatynyň esasy we möhüm ugurlarydyr. Olar biziň içki ösüşimiz, ýurdumyzyň dünýä ykdysady işine üstünlikli goşulmagy üçin amatly şertleri döretmegiň örän möhüm ugurlarynyň birine öwrüldi. Bu strategiýa «Açyk gapylar daşary ykdysady syýasaty» diýen ada eýe boldy.

Ulag ulgamy hyzmatdaşlygyň möhüm, strategik ugrudyr. Türkmenistan Merkezi Aziýanyň we Hazar sebitiniň bir bölegi bolmak bilen, Ýakyn Gündogar bilen araçäkleşýär. Ýurdumyzyň Günorta Aziýa hem göni çykalgasy bar. Türkmenistan Ýewraziýa ýollarynyň strategik çatrygynda ýerleşmek bilen, öz geografik ýerleşişiniň bähbitli taraplaryny sebitleriň we yklymlaryň, Aziýanyň hem-de Ýewropanyň ykdysady taýdan ýakynlaşmagynyň hyzmatynda ulanmaga taýýardyr. Bu diňe bir ykdysady wezipe bolup durmaýar. Ol bilelikde gülläp ösmegiň bähbidine hyzmatdaşlyk, özara düşünişmek, ynanyşmak köprülerini gurmak boýunça örän möhüm medeni wezipedir.

Türkmenistan tarapyndan öňe sürlen «Beýik Ýüpek ýoluny dikeltmek» konsepsiýasy örän uly goşulyşmak taslamasynyň özenini düzýär. Bu Konsepsiýanyň taslamasynyň çäklerinde üstaşyr-ulag geçelgelerini döretmek, esasy ulag-logistika merkezlerini emele getirmek arkaly hyzmatdaşlygyň ugurlaryny görýäris. Munuň üçin häzirki zaman milli üpjünçilik ulgamlaryny döretmek zerurdyr. Türkmenistan ulag üpjünçilik ulgamlaryny döwrebap ýagdaýa getirmek we täzelerini gurmak boýunça netijeli işleri alyp barýar. Bu ugurda giň gerimli maksatnamalary durmuşa geçirýär.

Türkmenistanyň ulag kommunikasiýalary Uzak we Ýakyn Gündogar ugry boýunça eksport, import ýüklerini Merkezi we Günbatar Ýewropa ýurtlaryna üstaşyr geçirmek we eltmek üçin mümkinçilikleri döredýär. Hazarüsti halkara ulag gatnaw ugruny ösdürmegiň çäklerinde ýükleri, şol sanda konteýner ýüklerini daşamak üçin bäsdeşlige ukyply toplumlaýyn nyrh ölçeglerini emele getirmek boýunça demir we deňiz ýol ulgamlarynyň ýolbaşçylary bilen netijeli işler alnyp barylýar. Üstaşyr geçiriş mümkinçiliginiň esasy ýük akymlary Hazar deňziniň portlary arkaly Ýewropadan gaýdyp, Türkmenistanyň üsti bilen üstaşyr geçýän we Aziýa hem-de Ýuwaş umman sebitiniň ýurtlaryna barýan we yzyna getirilýän ýükleri daşamalar bolup durýar.

Biziň ulag geçelgelerimiz diňe bir goňşy ýurtlar bilen netijeli birleşmäni üpjün etmek bilen çäklenmeýär. Olar bütindünýä logistikasynda möhüm orny eýeleýärler. Bu bolsa gönüden-göni Ýewraziýa yklymynda ykdysady ösüşe we halkara söwda gatnaşyklaryny berkitmäge oňyn täsir edýär.

Bulardan başga-da, Türkmenistanda Türkmenbaşy — Gazagystan serhedi awtomobil ýolunyň gurluşygyna girişildi. Şunuň bilen baglylykda, ulag gatnawlaryny sebit we halkara daşamalary bilen baglanyşykly ep-esli ösdürmek üçin mümkinçilikler açylýar. Türkmenistan durnukly ulag babatda ählumumy dialogy öňe sürýän ýurtlaryň biri bolup durýar. Biziň ýurdumyz bu ugurda köp ýyllaryň dowamynda netijeli işleri alyp barýar.

2016-njy ýylyň noýabr aýynda Aşgabatda Birleşen Milletler Guramasynyň Durnukly ulag ulgamy boýunça birinji ählumumy maslahaty geçirildi. Bu maslahat ulag meselesi we logistika baglanyşygy boýunça yzygiderli halkara gatnaşyklaryň başyny başlan örän möhüm waka öwrüldi. 2022-nji ýylda Türkmenistanda geçirilen Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlaryň ulag ministrleriniň halkara maslahaty hem möhüm ähmiýete eýe boldy.

Hazar ugry aýratyn ünsi talap edýär. Hazar deňziniň hukuk ýagdaýy hakynda Konwensiýanyň kabul edilmegi bilen, Hazar deňzini Günorta-Gündogar Aziýadan Merkezi Aziýanyň üstünden yklymyň Günbatar bölegine üstaşyr geçýän esasy gatnaw ugurlarynyň biri hökmünde ulanmak üçin şertler döredildi. Şunuň bilen baglylykda, Hazaryň gündogar kenary örän möhüm ähmiýete eýe bolýar. Häzirki döwürde Türkmenistan Hazarda kuwwatly port üpjünçilik ulgamlaryna eýedir. Biziň ýurdumyz şol üpjünçilik ulgamlaryny günbatar ugurda Hazarüsti üstaşyr geçirmegi çaltlandyrmak we giňeltmek bähbidi bilen ulanmak boýunça tekliplere seretmäge taýýardyr.

Türkmenistan dünýä derejesinde ulag diplomatiýasynyň esasy merkezine öwrülýär. Diňe soňky ýyllarda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan Türkmenistanyň başlangyjy esasynda ulag ulgamynda alty Kararnama kabul edildi. Şolaryň hatarynda 2024-nji ýylda kabul edilen «Bütindünýä durnukly ulag güni» atly Kararnamany görkezmek bolar. Türkmen tarapynyň başlangyjy bilen Baş Assambleýanyň 80-nji sessiýasynda «Birleşen Milletler Guramasynyň durnukly ulag boýunça on ýyllygy (2026 — 2035-nji ýyllar)» atly Kararnamanyň kabul edilmegi hem kanunalaýyk ýagdaýdyr. Biziň döwletimiz onýyllygyň maksatlaryny durmuşa geçirmäge gözegçilik etmek üçin toplumlaýyn seljeriş we maglumat guraly bolan Durnukly ulag baglanyşygynyň ählumumy atlasyny döretmek boýunça işleri dowam etdirer.

Öndürijiler, sarp edijiler we üstaşyr geçirijiler hökmünde yklymyň ýurtlarynyň bar bolan energetika mümkinçiliklerini açmak hyzmatdaşlygyň toplumlaýyn meýilnamalaryny üstünlikli durmuşa geçirmegiň örän möhüm şerti bolup durýar. Türkmenistanyň strategiýasy bu üç ugra gatnaşyjylaryň bähbitlerini doly hasaba almaga, gatnaw ugurlaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge we nebitgaz çig malyna, şeýle hem elektrik energiýasynyň çeşmelerine deňhukukly elýeterliligi üpjün etmäge esaslanandyr. Häzirki wagtda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy alnyp barylýar. Bu gaz geçirijisi onuň gurluşygy tamamlanandan soňra iki sub kontinentiň zerurlyklaryny onlarça ýyllaryň dowamynda üpjün etmäge ukyplydyr. Bu sub kontinentleriň ilaty häzirki wagtda 2 milliard adama golaýdyr. Olaryň ykdysadyýetleri çalt depginler bilen ösýär. Bu taslamanyň durmuşa geçirilmegi diňe bir Owganystanda 12 müňden gowrak iş ornuny döretmäge mümkinçilik berer. Şeýle hem biziň ýurdumyz Türkmenistan — Owganystan — Pakistan taslamasynyň durmuşa geçirilmeginiň çäklerinde elektrik energiýasyny ibermegi artdyrmak üçin kuwwatlyklara eýedir.

Garaşsyzlyk ýyllary içinde ýurdumyzyň senagat ulgamynyň keşbi tanalmaz derejede özgerdi. Bütinleý täze pudaklar — dokma, himiýa, gurluşyk, elektrik energetika pudaklary döredildi.

Garaşsyz bilermenleriň berýän bahalaryna görä, Türkmenistanyň durmuş ulgamy dünýäde iň gowy ulgamlaryň biridir. Türkmenistanyň ykdysady we durmuş taýdan ösüşi köpugurly halkara hyzmatdaşlyk esasynda alnyp barylýar. Häzirki döwürde biziň ýurdumyz dünýäniň 100-den gowrak döwleti bilen söwda ulgamynda hyzmatdaşlyk edýär. Hususy işewürlik ugry, ilkinji nobatda bolsa, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ugry boýunça hyzmatdaşlyk işjeň alnyp barylýar. Häzirki wagtda bu birleşmäniň bellige alnan agzalarynyň sany 30 müňe golaýdyr.

Daşary-ykdysady hyzmatdaşlygyň kabul edilen döwlet maksatnamalary we halkara strategiýalary esasynda alnyp barylýandygyny bellemek isleýärin. Olaryň esasysy «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasy» bolup durýar.

Türkmenistan maýa goýum ulgamynda örän iri, abraýly maliýe guramalary we institutlary — Halkara pul gaznasy, Bütindünýä banky, Aziýanyň ösüş banky, Ýewropanyň täzeleniş we ösüş banky, Yslam ösüş banky bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk edýär. Türkmenistanyň Bütindünýä Söwda Guramasyna agza bolmagyna degişli kadalar boýunça netijeli işleri alyp barýarys.

Türkmenistanyň halkara işiniň syýasy, ykdysady, ynsanperwer ulgamlardaky gün tertibi bäş yklymy öz içine alýar. Biz dünýäniň 161 döwleti bilen diplomatik gatnaşyklary saklaýarys. Dürli ugurlar boýunça halkara guramalaryň 55-siniň işine gatnaşýarys. Abraýly we jogapkärli döwlet hökmünde Türkmenistanyň sesi dünýä giňişliginde belentden ýaňlanýar.

Gadyrly ýaşlar!
Talyplar we okuwçylar!

Biziň buýsanjymyz we şöhratymyz bolan ahalteke bedewi türkmen halkynyň Garaşsyzlygynyň, özbaşdaklygynyň we milli mertebesiniň nyşanlarynyň biridir. Ahalteke bedewlerimiz ýurdumyzyň parahatçylyk söýüji daşary syýasatynda, medeni diplomatiýasynda uly orny eýeleýär. 2010-njy ýylda döredilen Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasy dürli döwletleriň atçylyk düzümleri bilen hünär hyzmatdaşlygynda uly abraýa eýe boldy.

Ahalteke atçylyk sungaty we atlary bezemek däpleri ÝUNESKO-nyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň görnükli nusgalarynyň bütindünýä sanawyna girizildi. Bu halkara ykrarnama ahalteke atlarynyň dünýä medeniýetindäki we taryhyndaky aýratyn ornuny subut edýär. Ýurdumyzy dünýä tanatmakda, parahatçylyk dialogyny emele getirmekde halkara atçylyk sport bäsleşiklerine uly orun degişlidir. Şunuň bilen baglylykda, «Galkynyş» milli at üstündäki oýunlar topary dünýä derejesindäki ýaryşlarda yzygiderli üstünlik gazanyp, türkmen tuguny belentde parladýar.

«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýlip yglan edilen 2026-njy ýylda hem ýurdumyzda hem-de dünýä döwletlerinde atçylyk we atly sport çäreleri ýokary derejede geçirilýär. Ahalteke bedewi türkmen ýaşlary üçin diňe bir milli buýsanç däl, eýsem, okgunly ösüşiň, kämilligiň we wepalylygyň belent nusgasy bolmalydyr.

Hormatly okuw sapagyna gatnaşyjylar!

Täze okuw ýylynyň başlanmagy siziň her biriňiziň durmuşyňyzda hemişe möhüm döwür bolup durýar. Aýratyn hem, bu ýokary okuw mekdebine ilkinji gezek gadam basýan ýaşlar üçin möhüm ähmiýete eýedir. Jogapkärçiligi, yhlasy, çynlakaý garaýşy talap edýän uly durmuş başlanýar. Bu ugurda size döwlet ýardam berer. Okamak, ruhy we medeni taýdan ösmek üçin ähli zerur şertleri üpjün eder.

Siz — Garaşsyzlyk şertlerinde ösüp ýetişen nesil. Türkmenistan size uly umyt baglaýar.

Häzir biz täze tehnologiýalaryň güýçli ösýän, emeli aňyň ähli ýerde ornaşdyrylýan şertlerinde ýaşaýarys. Bu şertler geljekki ösüşi kesgitleýär. Biziň maksadymyz — Türkmenistany senagat taýdan ösen döwletleriň hataryna goşmakdyr.

Biz «akylly» şäherleri döretmek ugrunda iş alyp barýarys. Bize «Akylly jemgyýet» konsepsiýasynyň taslamasynyň üstünde işlemek zerur diýip hasap edýärin. Bu konsepsiýa toplumlaýyn bolmalydyr. Işiň ähli esasy ugurlaryny öz içine almalydyr. Şol taslama ýaşlary, talyplary işjeň çekmek zerurdyr. Olar täze garaýyşlary, teklipleri, täzeçil nusgalary batyrgaý girizmäge ukyplydyrlar.

Öňdebaryjy ylmy-tehniki sepgitlere çykmak üçin, Türkmenistan bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny dowam etdirer. Biz ýurdumyzy bilim, pikir alyşmak we startap döretmek merkezine, ýaşlary intellektual kooperasiýa üçin özüne çekýän bir mekana öwürmäge çalyşmaly.

Türkmenistanda dürli ugurlar boýunça halkara ylym-bilim ýaşlar klasterlerini döretmek üçin hukuk we guramaçylyk şertlerini emele getirmegiň üstünde işlemegi teklip edýärin. Goý, beýleki ýurtlaryň zehinli ýaşlary Türkmenistana gelsinler, türkmen ýaşlary bilen bilelikde öz döredijilik maksatlaryny durmuşa geçirsinler! Bu hemmeler üçin bähbitli bolar.

Biz Türkmenistanda türkmen jemgyýetiniň ýaşaýşynyň taryhy milli esaslaryny berkitmäge hemişe uly üns bereris. Şoňa görä-de, okuw sapagymyň indiki böleginde terbiýäni ösdürmek, türkmen halkynyň medeni-ruhy mirasyny, onuň däp-dessurlaryny gorap saklamak we baýlaşdyrmak baradaky garaýyşlarymy siz bilen paýlaşaryn.

Hormatly mugallymlar!
Gadyrly talyp ýaşlar we okuwçylar!

Ynsany kämillige we belent mertebä ýetirýän gymmatlyk, ilkinji nobatda, ylym we bilimdir. Şoňa görä-de, kämil bilim almak, okamak, döretmek, eziz Watanymyzyň şan-şöhratyny dünýä ýaýmak bagtyýar ýaşlarymyzyň mukaddes borjudyr. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly: «Ylymly ýaşlar döwletimiziň kuwwatly güýjüdir. Türkmen halkynyň döwletlilik ýolunyň mizemez mertebesidir, baky dowamatydyr».

Biz ylym-bilim ulgamynda toplan baý tejribämiz esasynda ajaýyp geljegimizi gurýarys. Watanyň, halkyň ykbaly ugrunda ýokary jogapkärçilik duýýan päk ahlakly, watansöýüji, bilimli, ylymly nesilleri terbiýeleýäris. Asylly däbe eýerip, her täze okuw ýylynyň başynda ýurdumyzda täze bilim edaralaryny açýarys, bilimler dünýäsine ilkinji gadamyny basýan okuwçylarymyza kompýuterleri sowgat berýäris. Ýurdumyzda döwrebap bilim ojaklary — ak şäherimiz Aşgabatda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Lebap welaýatynyň merkezi Türkmenabat şäherinde Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalarynyň dabaraly açylyşy boldy. Şeýle hem orta mekdepler we çagalar baglary dabaraly ýagdaýda açylyp ulanmaga berildi. Täze bilim ojaklarynyň yzygiderli açylyp ulanmaga berilmegi döwletimiziň ykdysady we ruhy kuwwatynyň, geljege bolan uly ynamynyň aýdyň görkezijisidir.

Meniň size atalyk arzuwym: goý, bagtyýar okuwçylarymyzyň hem-de talyp ýaşlarymyzyň bilim we ylym ýollary hemişe aýdyň bolsun! Döwletimize uly abraý getirsin!

Bagtyýar ýaşlar!

Türkmen taryhy — bu iň gadymy siwilizasiýalary döreden, dünýä ýaň salan beýik döwletleri guran türkmen halkynyň buýsançly beýik geçmişi. Mukaddes topragymyzyň her bir daban ýeri ylmy-barlaglar we gazuw-agtaryş işleri üçin gymmatly çeşmedir.

Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan gadymy ekerançylyk we şäher medeniýetleriniň — Jeýtun, Änew, Marguş, Dehistan we Horezm-Ürgenç siwilizasiýalarynyň dörän Watanydyr.

Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — müňýyllyklaryň dowamynda dünýäniň syýasy, medeni-ruhy we ykdysady ösüşine ummasyz goşant goşup gelýän türkmen halkynyň ata Watany.

Eziz Watanyňy, il-günüňi söýmek üçin onuň şöhratly geçmişini giňden öwrenmeli. Türkmen halkynyň taryhynda bolsa guwanmaga, buýsanmaga şan-şöhratly sahypalar näçe diýseň bar.

Uzak ýyllaryň dowamynda dürli wezipe-kärlerde zähmet çekmek bilen, maňa eziz Watanymyzdaky gadymy taryhy ýerleri hem-de merkezleri öwrenmäge gelen tanymal arheologlardyr taryhçylaryň, dünýä belli ussat alym-halypalaryň hut özleri ýa-da olaryň nesil dowamaty bilen bilelikde işleşmek, tejribe alyşmak bagty miýesser etdi. Änew medeniýetini ilkinjileriň biri bolup dünýäde ykrar etdiren arheolog, taryhçy Rafael Pampelli, şeýle hem Wadim Masson, Wiktor Sarianidi ýaly ägirtleriň ýurdumyzda arheologiýa işlerine goşantlary uludyr. Olar türkmen halkynyň köp asyrlyk taryhyny, adamzat siwilizasiýasyna goşan mynasyp goşandyny dünýä ýaýmakda köp tagalla etdiler.

Men arheolog Wadim Masson bilen gadymy Änew topragynda, Paryzdepe ýadygärliginiň töwereklerinde geçirilen gazuw-agtaryş, ylmy-seljerme işleriniň alnyp barlyşyna gatnaşdym. Irginsiz zähmetiň netijesinde, täze we täsin tapyndylaryň üstünden baryldy. Soňra olar boýunça ylmy işler geçirildi. Rafael Pampelliniň çowlugy we beýleki arheolog-alymlar hem ýurdumyza gelip, ata-babalarynyň dünýä ähmiýetli açyş eden ýerlerine aýlanyp gördüler. Belli arheologlar Wiktor Sarianidi, Nadežda Dubowa ýaly alymlar Gadymy Marguşda, Merwde adamzat ähmiýetli taryhy-ylmy açyşlary etdiler. Bu açyşlary bilen olar dünýäde has-da meşhur boldular. Şeýle görnükli arheologlar bilen halkymyzyň, mukaddes topragymyzyň taryhyny öwrenmekde bilelikde birnäçe işleri amala aşyrdyk. Türkmen topragynyň abraýyny götermäge yhlas etseň, bu toprak seniň at-abraýyňy iki esse belende göterýär. Munuň şeýledigini türkmen topragyny öwrenmäge yhlas eden arheolog-alymlar hem gaýta-gaýta aýdardylar.

Ýaş nesiller halkymyzyň taryhy hem-de onuň ylmy esasda öwrenilişi barada hemişe habarly bolmalydyrlar.

Eziz ýaşlar!

Türkmenler dünýäniň iň gadymy halklarynyň biridir. Türkmen topragy dünýäniň ýedi ýolunyň çatrygydyr. Men bu barada öz kitaplarymda anyk deliller bilen beýan edýärin. Giň möçberli gazuw-barlag işleri netijesinde ýüze çykarylan tapyndylar gadymy Änew medeniýetini açyp görkezýär. Änew şäherinde binagärlik sungatynyň ajaýyp nusgasyna öwrülen Seýit Jemaleddiniň metjidi hem bina edilipdir. Hormatly Prezidentimiziň «Änew — müňýyllyklardan gözbaş alýan medeniýet» atly kitabynda gadymy Änewiň şöhratly taryhyna ýokary baha berilýär. Türki döwletleriň halkara guramasy bolan TÜRKSOÝ tarapyndan Änew şäheri 2024-nji ýylda «Türki dünýäniň medeni paýtagty» diýlip yglan edildi.

Bagtyýar ýaşlarymyzyň Watanymyzyň taryhyny giňden öwrenmek bilen uly sepgitlere ýetjekdiklerine berk ynanýaryn.

Eziz ýaşlar!

Ata-babalarymyzyň akyl-paýhasyndan dörän milli mirasymyz asyrlaryň synagyndan geçip, biziň günlerimize gelip ýetipdir. Nakyllardyr atalar sözi, hüwdüler, tymsallar halkymyzyň baý taryhyndan habar berýär.

Dünýädäki her bir millet beýik şahsyýetleri arkaly tanalýar. Muhammet Horezmi, Abusagyt Abulhaýyr, Abu Nasr Faraby, Abu Reýhan Biruny, Ibn Sina, Mahmyt Kaşgarly, Mahmyt Zamahşary, Hoja Ahmet Ýasawy, Nejmeddin Kubra, Alyşir Nowaýy, Baýram han, Nurmuhammet Andalyp, Döwletmämmet Azady, Magtymguly Pyragy ýaly meşhur akyldarlarymyzyň mirasy, döreden eserleri dünýä nusgalyk gymmatlyklardyr. «Oguznama», «Gorkut ata», «Görogly», «Şasenem-Garyp», «Zöhre-Tahyr», «Saýatly-Hemra» ýaly eserlerimiz milletimiziň egsilmez ruhy baýlygydyr.

Gadyrly ýaşlar!

Watan, toprak — her millet üçin mukaddeslik. «Döwlet guşy» romanymda men: «Türkmen topragy — mertligiň, gaýduwsyzlygyň topragy. Türkmen topragy — rysgal-berekediň topragy. Bu toprakda beýik pederlerimiziň yhlasy, arzuwy, ömür menzilleri ýatyr» diýip ýazypdym.

Meniň size berjek atalyk nesihatym, ýaşlar, siziň öz Watanyňyzyň taryhyny, öz kökleriňizi bilmegiňiz gerek, oňa guwanmagyňyz, buýsanmagyňyz gerek. Siziň her biriňiziň baş şygaryňyz kämillik bolmalydyr. Ynsan hemişe kämillige ymtylmalydyr. Türkmen ýigidi we gyzy özünde milletimiziň iň ajaýyp, iň gözel, iň näzik ahlak sypatlaryny jemlemelidirler.

Arassa ahlak ynsanyň kämilligi bilen ýüze çykýar. Ynsan kalbynda dostluk, doganlyk, ynsanperwerlik duýgularyny oýarýan halkymyzyň milli ahlak kadalaryna her birimiz guwanmaga, buýsanmaga doly haklydyrys.

Mähriban ýaşlar!

Türkmen halkynyň milli terbiýe mekdebiniň taryhy ýoly örän gadymy hem-de beýik bolupdyr. Jeýtun we Änew medeniýetleri, Marguş şalygy, Altyndepe we Horezm siwilizasiýalary döwründe ylmyň we bilimiň, medeniýetiň we sungatyň ilkinji kerpiçleri goýlupdyr.

Milli terbiýe mekdebi müňýyllyklaryň dowamynda has-da kämilleşipdir. Parfiýa imperiýasynda, Gaznalylar we Garahanlylar döwletlerinde, Beýik Seljuk imperiýasynda, Horezmşalar, Garagoýunlylar we Akgoýunlylar döwletlerinde, Hindistandaky soltanlyklarda milli terbiýe mekdebi babatynda örän baý tejribe toplanypdyr.

X asyrda Türkmenistanyň çäginde ilkinji bilim ojagy bolan medreseler peýda bolupdyr. Nusaý, Merw, Sarahs, Amul, Dehistan, Gürgenç, Abiwerd ýaly iri şäherlerde dürli ugurlarda bilim öwredýän medreseler bina edilipdir. Medreselerde ýalan sözlemezlige, ruhy päklige, adamkärçilige, myhmansöýerlige, halaly-haramy saýgarmaga birinji derejeli ähmiýet berlipdir.

Mähriban ýaşlar!

Iň gymmatly miras terbiýedir. Ynsanyň bagtyýarlygy diňe ýazgydyna däl-de, oňa siňdirilen terbiýä hem baglydyr.

«Çagaly öý — bazar», «Çaga — ömrüň dowamy» ýaly parasatly setirleri döreden türkmen halky ösüp gelýän ýaş nesillere aýawly garapdyrlar. Biz pederlerimiziň «Akylyň bahasy bolmaz, terbiýäniň — çägi» diýen pähiminden ugur alyp, nesil terbiýesine aýratyn üns berýäris. Nesillerimiziň bagtyýar ýaşamagy, hakyky watançy, ilhalar, päk ahlakly, merdana we halal adamlar bolup ýetişmekleri biziň baş maksadymyzdyr.

Häzirki XXI asyr tehnikanyň we tehnologiýanyň, sanly ulgamyň hem emeli aňyň yzygiderli ösýän asyrydyr. Häzirki ýaşlar sanly ulgamdan giňden peýdalanýarlar, emma her bir täzelik milli häsiýetimizden, türkmençilik däplerimizden üzňe bolmaly däldir. Islendik gyzyklanmanyň özüňi alyp baryş medeniýetiňe, dünýägaraýşyňa, ruhy ýagdaýyňa ýiti täsir edýändigi lukmançylyk ylmynda subut edilendir. Sanly ulgamyň çäksiz mümkinçiliklerini ýerlikli, öz akyl-paýhasyňy, başarnygyňy kämilleşdirmek üçin netijeli peýdalanmak ýaşlarymyzyň öňündäki jogapkärçilikdir.

Türkmençilikde perzendiň kitaba bolan söýgüsi maşgaladan başlanýar. Ýaşlar şöhratly taryhymyzy, baý edebi mirasymyzy beýan edýän eserleri okamagy endik edinmelidir. Dana pederlerimiz «Bilim bilen hikmet — altyndan gymmat», «Okadym diýme, bildim diý!», «Kitap okamaýan görýänini görer, kitap okaýan dünýäni görer» diýipdirler.

Ýaş wagty edermenligi, batyrlygy we dury pähim-paýhasy bilen döwlet guran, ýurt dolandyran türkmen gerçekleriniň, merdana zenanlarymyzyň gahrymançylygyny ýaşlarymyzyň bilmegi wajypdyr. Oguz han, Togrul beg, Çagry beg, Alp Arslan, Jelaleddin Meňburun ýaly, Tumar şa, Törebeg hanym ýaly akyl-paýhasly, gaýduwsyz şahsyýetlerimiz ýakyn we alys ýurtlarda heniz ýaş mahallary meşhurlyga eýe bolupdyr.

Şu günki ýaşlarymyz hem öz aslyna eýerip, halkymyzyň ajaýyp häsiýetlerini unutmaly däldirler. Häzirki türkmen ýaşlary öz geçmişine buýsanmalydyrlar, halkymyzyň köp asyrlyk ar-namysyna, gyz edebine, ýigitlik mertebesine eýermelidirler.

Adamyň ömürboýy gazanan baýlygy — tälim-terbiýesi, akyl-paýhasy, ukyp-başarnygy, hünäri onuň Watan gymmatlygy baradaky garaýyşlarynda ýüze çykýar. Perzendiň terbiýesiniň esasy mazmuny Watan mukaddesliginde jemlenýär. Türkmen maşgalasynda perzendiň il aladasyny edýän ogul bolup kemala gelmeginiň asyl manysynda Watan üçin edilen yhlas we söýgi bardyr. Men bilim işgärleri, ata-eneler bilen duşuşyklarymda hemişe ýaşlary watansöýüji, giň gözýetimli, kämil düşünjeli şahsyýetler edip kemala getirmek üçin olary milli däplerimiz, edep-kadalarymyz esasynda terbiýelemek barada pikir alyşýaryn.

Türkmen halkynyň milliligi we biziň ruhy baýlygymyz bolan türkmençilik dünýä medeniýetinde aýratyn orun tutýan belent ahlak derejesidir. Türkmençilikde her bir hereket, her bir söz belent edep-ekrama ýugrulandyr.

Ili il edýän onuň agzybirligidir. Agzybirligiň özeninde bolsa birek-birege, ulynyň kiçä we kiçiniň ula özara sylag-hormaty bardyr. «Edep başy salam» diýlişi ýaly, jemgyýetde adamlaryň arasyndaky agzybirligi, ynamy berkidýän ilkinji basgançak salamlaşmakdan başlanýandyr. «Salam — Taňrynyň ady» hem diýilýär. Açyk ýüz, päk ýürek bilen berilýän salam adamlaryň kalbynda dostlugy, ynamy berkidýär.

Eziz ýaşlar!

Watandan beýik mukaddeslik, Watandan beýik gymmatlyk ýokdur. Watansöýüjilik ynsan gözelliginiň egsilmez hazynasydyr. Watansöýüjilik bu ata-babalarymyzyň mukaddes ündewidir. «Paýhas çeşmesi» atly kitapda hem bellenilişi ýaly, «Atany söýen, Watany söýer», «Geýmäge keten ýagşy, ölmäge — Watan». Watanyny diňe söz bilen däl, halal zähmeti, yhlas-başarnygy bilen söýýän, beýik şahsyýetlere hormat goýýan ýaşlar hakyky watançy nesillerdir.

Oguz han, Adybeg soltan, Jygalybeg, Görogly, Jelaleddin Meňburun ýaly ýurt azatlygy, Watan goragy ugrundaky agyr söweşlerde mertlik görkezen milli gahrymanlar bu günki nesiller üçin gaýduwsyzlygyň belent mekdebidir.

Türkmen ýaşlary ata-babalarymyzyň yhlasy siňen türkmen topragynyň her bir daban ýeriniň mukaddesdigini hiç wagt unutmaly däldirler!

Türkmen ýaşlary öz pederleriniň Watanyna wepaly, ynsanperwer, adalatly, sahawatly, asylly, sabyr-kanagatly ynsanlar bolandyklaryny hiç wagt unutmaly däldirler!

Türkmen halkynyň gadymdan gözbaş alýan watansöýüjiligi, gahrymançylygy we edermenligi bu günki türkmen ýaşlaryny bezeýän iň asylly, iň arzyly milli häsiýetler bolmalydyr. Goý, siziň batyr, edermen, gaýduwsyz häsiýetleriňiz watansöýüjiligiň ajaýyp tugy bolup, dünýäde belentden parlasyn!

Gadyrly ýaşlar!

«Asmanda gök Taňry, aşakda ýalňyz ýer», «Mert söweşde belli, dana — geňeşde», «Ýüz namart bir merdiň ýerini tutmaz» ýaly parasatly sözler watansöýüjiligi, hakyky gahrymançylygy beýan edýär. Watansöýüjilik, gaýduwsyzlyk, mertlik, dogumlylyk, göwnaçyklyk, gaýratlylyk, geçirimlilik, mylaýymlyk, ruhubelentlik, pespällik, päklik, arassalyk, paýhaslylyk, ýagşylyk etmek — bular Beýik Biribar tarapyndan türkmeniň süňňüne guýlan ebedi milli häsiýetlerdir. Bu häsiýetler her bir perzendiň kalbyna ene süýdi, atalaryň pendi bilen guýulýandyr.

Maşgala ojagynda ata-enäniň öz aslyny, göbek ganynyň daman topragynyň mukaddesligini we pederleriniň şöhratly ýoluny perzendiniň aňyna guýmagy geljekki kämil şahsyýetiň ruhy dünýäsini baýlaşdyrýar, gözýetimini giňeldýär. Ýagşy häsiýetler ynsanyň özüni, ýagşy amallar bolsa onuň ömrüni bezeýär. Her kimde ajaýyp häsiýetler näçe köp boldugyça, onuň il arasyndaky alkyş-abraýy, hormat-sylagy hem artmak bilen bolýar. Pespällik ynsanyň mylaýymlygyny, kanagat sahylygyny, bilim danalygyny, wepalylyk abraýyny görkezýär. Dogruçyllyk hoşamaýlygydyr, akgöwünlilik we yhlas rysgalydyr, şükür nygmatydyr, güler ýüzli bolmagy bolsa onuň dostlugydyr.

Mähriban ýaşlar!

Nesilbaşymyz Oguz han Türkmenden gözbaş alýan edep kadalary ýaşlary ahlak arassalygyna, ýokary adamkärçilige, watançylyga, edermenlige, päk söýgä ruhlandyrýan egsilmez ruhy çeşmedir. Şoňa görä-de, bu gymmatlyk ýyl-ýyldan beýgelýär, gadyr-gymmaty artýar. Milli edep-terbiýämizde halkymyzyň ynsanperwerlik, päklik, ruhubelentlik, kiçigöwünlilik, mertlik, dogry sözlülik ýaly ahlak gymmatlyklary jemlenendir. Hut şonuň üçin hem, ýaşlar, siz edep kadalaryny durmuşyňyzyň manysyna öwürmäge çalşyň!

«Adam eli — gyzyl gül» diýipdirler. Agajyň miwesinden belli bolşy ýaly, ynsan hem özüniň zähmeti bilen meşhurlyga eýe bolmalydyr. Zähmet gazanç çeşmesi we ahlak borjy bolup durýar. Sen bu borjuň üsti bilen Watanyň gülläp ösmegine hem goşant goşýandygyňa oňat düşünmelisiň. Yhlasly we öndürijilikli zähmet seniň adyňy halkyň içinde ykrar eder we saňa uly hormat getirer. «Gyzjagazyň eline iňňe-sapak ber, oglanjygyň eline pil ber!» diýen paýhasly pederlerimiz gyz-oglanyň zähmet terbiýesine aýratyn üns beripdirler.

Siz hemişe ýatda saklaň! Zähmetsöýerlik ynsanyň hakyky baýlygydyr, onuň mertebesini hem-de abraýyny belende göterýän uly güýçdür. Türkmen ýaşlary öz zähmeti bilen ata Watanymyzy diňe bir şöhratlandyrmak bilen çäklenmän, eýsem, ony goramaga hem borçludyrlar. Ata Watany, mähriban halkymyzyň parahat, bagtyýar durmuşyny goramak ýurduň ähli raýatlarynyň mukaddes borjudyr.

Eziz ýaşlar!

Perzent terbiýesi ata-enäniň mukaddes wezipesidir. Perzende türkmençilige mahsus at dakmak, bilim-terbiýe bermek, öýli-işikli etmek ata-enäniň perzendiň öňündäki esasy üç borjudyr. «Çagany — ýaşdan, edebi — başdan», «Terbiýesiz çaga — baş öwredilmedik at», «Akylyň bahasy bolmaz, terbiýäniň — çägi», «Adam edebinden tanalar, ýurt — tugundan», «Çaga eziz, edebi ondanam eziz», «Gyz — gylygy bilen, ogul — edebi bilen» diýipdirler.

Ene-ata öz perzendine, ilki bilen, özlerine hormat goýmagy, uly-kiçiniň gadyr-gymmatyny bilmegi öwretmelidir. Şeýle hem perzendine ýaş wagty edep-ekram öwretmelidir, bagtyýar durmuşda ýaşamagyň ýoluny salgy bermelidir. Perzendiniň edepsiz hereketini gören ene-ata oňa dogry ýol salgy bermelidir. Ata-ene öz perzendinde ata Watana bolan beýik buýsanjy, oňa tagzym etmegi we egsilmez söýgini terbiýelemelidir. Ata-eneleriň wagyz-nesihatlary halkymyzyň ynsanperwer kadalaryndan aýra düşmeli däldir.

Sagdyn maşgala sagdyn jemgyýetiň, sagdyn jemgyýet bolsa sagdyn döwletiň binýadydyr. Sagdynlyk düşünjesinde diňe jan saglygy göz öňünde tutulman, ruhy kämillik, ahlak belentligi-de jemlenýär. Türkmen maşgalasynda bolsa muňa aýratyn ähmiýet berilýär. Aýratyn-da, halkymyz gyz çaganyň edep-ekramyna, özüni alyp barşyna, terbiýesine uly üns berýär. Onuň arassa ahlakly bolup ýetişmegi üçin aýratyn alada edýär. «Ýagşy ene — ýagşy gyza görelde» ýaly nakylda hem türkmen maşgalasynda zenan edebine, gyz çaganyň terbiýesine aýratyn üns berlendigini görmek bolýar. Gyz perzendiň kalbyna guýulýan ýagşy niýet-arzuwlaryň möhüm ähmiýeti bardyr. Şonuň üçin her bir ene-ata gyz perzendiň syrdaşy, ýakyn adamy bolmalydyr. Halkymyzda gyz edebi il edebine deňelýär. Päk ahlakly, sada, medeniýetli gyz çaga maşgalanyň abraýy, baran öýüniň buýsanjydyr. Biziň edep-terbiýämizde gyz-gelinlerimiziň asyllylygy, edep-ekramy aýratyn mertebä eýedir.

Eziz ýaşlar!

Ata-babalarymyz «Maşgalam — baş galam», «Ene — ojak eýesi, ata — işik söýesi» diýipdirler. Maşgala gatnaşyklary miras galýan, gorap saklanmaga degişli mukaddeslikdir. Maşgaladaky asudalyk, agzybirlik we rahatlyk jemgyýetimiziň abadançylygydyr. Sagdyn ahlagyň, sagdyn edebiň düýbi hem maşgalada tutulýar.

Geljekki neslimiziň terbiýesi hem maşgala baglydyr. Maşgalada adam şahsyýet hökmünde kemala gelýär, birek-biregi hormatlamagy, söýmegi öwrenýär. Halkymyzyň durmuş tejribesinde çaganyň doglan pursadyndan başlap, onuň her bir ösüşiniň tapgyry milli dessurlar bilen utgaşyp gidýär. Çaga dünýä inenden soň, onuň ilkinji kyrk güni, ýagny kyrk çile döwri aýratyn ideg we mähir bilen gurşalýar. Çaganyň ilkinji dişi çykanda bolsa öý-ojakda uly şatlyk bilen diş toýy tutulýar. Bu dessur perzendiň uly durmuşa sagdyn we berk ädimler bilen başlamagynyň buýsançly baýramydyr. Soňra çaganyň saçynyň ilkinji gezek alynmagy bilen, galpak toýy bellenýär. Bu toýlar diňe bir şatlyk-dabara däl, eýsem, il-günüň jem bolup, täze doglan nesle ak ýol, uzak ömür we bagtyýar geljek dilemegidir. Bu taryhy we gadymy däpler maşgala mukaddesligini berkitmäge hyzmat edýär.

Adamyň iň gowy häsiýetleriniň biri hem ene-atasyna bolan çäksiz söýgüsidir. Türkmen nakylynda aýdylyşy ýaly: «Ataň bagtly bolsa, Allatagala bereket berer, eneň bagtly bolsa, pygamber ýalkar». Türkmenleriň «Käbäm — enem, kyblam — atam» diýen sözüniň aňyrsynda hem uly many bar. Ata-enä mähriban bolmak, olary mähir bilen gurşap almak, hyzmatyny etmek, hormat goýmak, olaryň pendini tutmak perzendiň borjudyr. «Gyzylyň-kümşüň könesi bolmaz, ata-enäniň — bahasy», «Ata kesbi ogla halal» ýaly ajaýyp jümleler ýaşlaryň durmuş şygaryna öwrülmelidir.

Mähriban talyplar!

Her bir ynsanyň ömrüniň we şahsyýetiniň kemala gelmegi, ilki bilen, maşgala ojagyna we enäniň mähremligine baglydyr. Ene ýüregi tükeniksiz mähriň, sabyr-takadyň beýik çeşmesidir. Enäniň perzende bolan söýgüsi dünýädäki iň tämiz we iň belent duýgudyr. Çaganyň beden hem-de ruhy taýdan sagdyn kämilleşmeginde örän wajyp bolan ene süýdi diňe bir iýmit däl, eýsem, ynsana halallygy, ynsaplylygy we Watana bolan wepalylygy siňdirýän ilkinji mukaddeslikdir. Ene mähriniň owazy bolan hüwdi bolsa çaganyň aňyna we kalbyna ilkinji guýulýan watançylyk senasydyr.

Bu gün her bir maşgala, ene, çaga döwletiň üns merkezinde saklanýar. Döwletimiz öz kiçijik raýatlary üçin ähli mümkinçilikleri döredip, olaryň sagdyn, berk bedenli, bilimli bolmaklary ugrunda uly alada edýär. Şunuň bilen baglylykda, ýakynda paýtagtymyz Aşgabatda diňe ene süýdi bilen iýmitlendirmegi goldamak ulgamlaryny berkitmek boýunça ýokary derejeli milli «tegelek stol» maslahaty hem geçirildi.

Hormatly mugallymlar!
Talyp ýaşlar!

Her halk öz neslini milli düşünjeleri we medeni däpleri esasynda terbiýeleýär. Ata-eneler, mugallymlar ýaşlaryň terbiýesini özbaşyna goýbermeli däldirler. Internet giňişligindäki ters düşünje-garaýyşlara ýaşlyk ýeňilligi bilen özlerini aldyrmazlygyny, ahlak arassalygyny, mertebesini goramalydygyny yzygiderli pent edip durmalydyrlar. Mugallym çagalara özüni alyp barmagyň düzgünlerini, sözleýiş edebini yzygiderli öwretmelidir. Bu jogapkärli işde mugallym diýen belent ada mynasyp bolan watandaşlarymyzyň hyzmaty örän uludyr. Mugallym — ýaş nesli terbiýeleýän, bilim berýän we olaryň geljegine uly täsir edýän hormatly hünäriň eýesi, beýik ynsandyr. Mugallym ýaş nesillerimize ýolgörkeziji şahsyýetdir. Şonuň üçin mugallym sabyrly, akylly, mylaýym we adalatly bolup, her bir okuwça deň göz bilen garamalydyr, olaryň pikirine hormat goýmalydyr.

«Ussadyňa hormat etseň, ylmyň artar», «Bilimliniň ýoly açyk», «Bir harp öwreden mugallyma kyrk gün salam» ýaly atalar sözleri her bir ýaş nesliň öz mugallymyna hormat goýmalydygyny ündeýär. Akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragy ilkinji mugallymy — atasy Döwletmämmet Azada «Ylym öwreden ussat kyblam pederdir» diýip ýüzlenýär.

Atam Berdimuhamet Annaýew hem halka hyzmat edip, jemgyýetde hormat-sylaga mynasyp bolan, ömrüni mugallymçylyk kärine bagyşlan ilhalar ynsandy. Atam çagalara diňe sowatly okamagy we ýazmagy öwretmän, diňe bir bilim bermän, eýsem, olaryň kalbyna jemgyýetde özüňi mynasyp alyp barmagyň endiklerinem guýýardy. Ol çagalara diňe bir uly adamlara däl, eýsem, öz deň-duşlaryna-da hormat bilen garamak barada terbiýe bererdi. Kakam hem, öz gezeginde, Watanymyz, halkymyz, ýurdumyz baradaky oý-pikirlerini goşgy setirlerine geçirerdi. Tebigatymyz barada köp suratlary çekerdi. Häzir men kakamyň 80 ýaşynda ýazan «Ata pendi» baradaky goşgy setirlerini aýdyp bereýin.

Çylşyrymly bolýar durmuşyň ýoly,
Ýöne ýalňyşmajak bolmaklyk gerek.
Ata-ene käýinse — säwlik goýbersek,
Ony gaty görmän, düzetmek gerek.
Bize maslahatçy ata-ene gerek.

Mugallym okuwçylaryň durmuşynda yz galdyrýan halypadyr. Şoňa görä-de, mugallym hemişe öz bilimini artdyrmaga çalyşmalydyr. Döwrüň talaplaryna laýyk täze usullary öwrenip, hünär derejesini kämilleşdirmelidir.

Gadyrly talyplar!

Türkmen ýaşlary öz päk kalplarynda elmydama mähriban Watanyna, il-gününe bolan söýgini saklamalydyrlar.

Söýgi — bu seniň Beýik Biribara, mähriban Watanyňa bolan beýik duýgyňdyr.

Söýgi — bu seniň mähriban halkyň geçmişine, şu günki bagtyýar durmuşyna hem-de beýik geljegine bolan beýik buýsanjyňdyr.

Türkmen topragyny söýüň! Türkmen topragy türkmen bedewlerini, nepis halylary, şaý-sepleri, onlarça gadymy ylmy-medeni merkezleri dünýä siwilizasiýasyna bagyş eden seniň mukaddes Diýaryňdyr.

Türkmen halkyny söýüň! Çünki seniň halkyň köp asyrlaryň dowamynda durmuş şertleri we taryhy tejribeler esasynda kämilleşen milletdir.

Türkmeniň milli mirasyny söýüň! Milli mirasymyza pederlerimiziň ruhy siňendir. Milli miras — bu halallyk, ýere-topraga yhlas etmek, ahlak arassalygy, nebse çapmazlyk, beden tämizligi, gaýduwsyzlyk ýaly paýhas eleginden geçirilen öwüt-ündewlerdir.

Sporty söýüň! Sport seni diňe bir beden taýdan kämilleşdirmek bilen çäklenmän, eýsem, seniň dünýägaraýşyňy hem giňeldýär. Sport — bu güýç-gaýratyň, gözelligiň we saglygyň gözbaşydyr.

Eziz ýaşlar!

Dil — halklary ýakynlaşdyrmakda, dost-doganlygy berkitmekde, halklaryň medeni mirasyny öwrenmekde esasy hyzmaty ýerine ýetirýär. Mahmyt Kaşgarly, Mahmyt Zamahşary ýaly dilçi alymlar öz dil baýlyklary bilen halklaryň arasynda ylmyň, edebiýatyň, medeniýetiň baglanyşygyny üpjün edipdirler. Türkmen ýaşlarynyň pederlerimiziň bu ýoluny dowam etmekleri parzdyr.

Türkmen dili döwlet dilidir! Türkmen dili dünýäniň iň gadymy, baý we şirin dilleriniň biridir! Dilimize sarpa goýuň!

Daşary ýurt dillerini öwreniň! Daşary ýurt edebiýatyny öwreniň! Dil siziň dünýädäki dostlaryňyzyň sanyny artdyrar. Dil siziň dünýädäki abraýyňyzy belende göterer. Halkymyzyň «Dil bilen — dana, dil bilmeýän — diwana», «Dil — akylyň açary», «Dil bilen dünýäni gezer» ýaly pähimlerini özüňize şygar ediniň!

Mähriban ýaşlar!

Öz taryhy ösüşiniň dowamynda halkymyz hiç wagt ylymdan daşda bolan däldir. Türkmen ýaşlary bu gün öz pederleriniň ylym dünýäsindäki beýik ýeňişlerine, beýik açyşlaryna buýsanmaga haklydyr. Dünýäniň häzirki zaman ylmyndaky özgertmeler adamzat jemgyýetiniň barha kämilleşmegine ýol açýar. Ýaşlarymyz täze ylmy-tehniki ösüşden baş çykarmalydyrlar. Türkmen ýaşlary innowasion barlaglara işjeň gatnaşmalydyrlar, täze tehnologiýalary döretmelidirler.

Mähriban talyplar!
Eziz okuwçylar!

Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyzyň geljegi siziň nurana ykbalyňyz bilen baglydyr. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Siz öz alan bilimiňiz we zähmetiňiz, edep-ekramyňyz we zähmetsöýerligiňiz bilen eziz Watanymyzyň şöhratyny mundan beýläk-de belende götermelisiňiz. Birek-biregiň üstünliklerine buýsanyp, halkymyzy, Watanymyzy söýmelisiňiz. Ilhalar şahsyýetler bolup ýetişmelisiňiz. Watanymyzyň şanly taryhyna, milli köklerimize, beýik şahsyýetlerimiziň gazananlaryna göz ýetirýän hem-de olardan netije çykarmagy başarýan ýaşlar biziň buýsanjymyzdyr!

Berkarar Watanymyzyň eziz ýaşlary, men şu günki umumy sapagymy tamamlamak bilen, size berk jan saglyk, uzak ömür, bagtyýarlyk we okuwyňyzda hem-de durmuşyňyzda uly üstünlikleri arzuw edýärin!

Hormatly mugallymlar!
Gadyrly talyplar we okuwçylar!

Hormatly Prezidentimiziň berk nygtaýşy ýaly: «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!».

Mähriban ýaşlar!

Siz eziz Diýarymyzyň buýsanjy we geljegi!

Diňe siz bilen öňe, öňe, diňe öňe, jan Watanym Türkmenistan!

 

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

02.09.2026

Gahryman Arkadagymyz ýurdumyzyň parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasatyna, ýaşlaryň döwletiň, jemgyýetiň, ata-enäniň we maşgalanyň öňündäki mukaddes borçlaryna bagyşlanan umumy okuw sapagyny geçdi

Şu gün türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde Bilimler we talyp ýaşlar güni we täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli okuw sapagyny geçdi. Oňa ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, ykdysadyýetimiziň dürli pudaklarynda işleýän ýaş hünärmenler, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary, mugallymlar we talyplar, mekdep okuwçylary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.

...Ir bilen türkmen halkynyň Milli Lideri okuw sapagynyň geçiljek ýerine — Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgüne geldi. Bu ýerde ýygnananlar Gahryman Arkadagymyzy mähirli garşyladylar.

Umumy okuw sapagynyň öňüsyrasynda Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy degişli ýolbaşçylar bilen söhbetdeş bolup, ýurdumyzda giňden bellenilip geçilen Bilimler we talyp ýaşlar gününde hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumlarynyň “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda açylyp ulanmaga berilmeginiň möhüm ähmiýetini belledi. Munuň özi ýurdumyzda ýaşlaryň döwrebap bilim almaklary ugrunda döwletimiz tarapyndan edilýän aladanyň aýdyň güwäsidir.

Soňra türkmen halkynyň Milli Lideri Ruhyýet köşgünde umumy okuw sapagyny geçdi.

Gahryman Arkadagymyz watandaşlarymyza, mugallymlara, talyp ýaşlara we okuwçylara ýüzlenip, Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe eziz Diýarymyzda Bilimler we talyp ýaşlar gününiň giňden bellenilip geçilýändigini aýtdy hem-de olary «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli tüýs ýürekden gutlady we berk jan saglygyny, ata Watanymyzyň ösüşine mynasyp goşant goşmakda uly üstünlikleri tüýs ýürekden arzuw etdi.

Türkmen halkynyň Milli Lideri okuw sapagyna gatnaşyjylara ýüzlenip: “Şu gün siziň bilen örän möhüm, esasy garaýyşlarymy paýlaşmak isleýärin” diýip belledi. Olar şahsyýeti kemala getirmek, ýaş nesliň durmuşdaky ornuny we ahlak gözýetimini kesgitlemek bilen bagly düşünjelerdir.

“Men bu gün Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň gazanan üstünlikleri, häzirki zaman dünýäsinde berkarar döwletimiziň orny we wezipesi, öňümizde duran maksatlar hem-de wezipeler barada durup geçmek isleýärin. Ýurdumyzyň ýaş raýatlary bolan siz häzire çenli amala aşyrylan işleri berkitmelisiňiz. Garaşsyz döwletimiziň mynasyp geljegi üçin giň gerimli maksatnamalary durmuşa geçirmelisiňiz. Siziň bu belent wezipäni mynasyp amala aşyrjakdygyňyza ynanýarys” diýip, Gahryman Arkadagymyz nygtady.

Türkmen halkynyň Milli Lideri öz çykyşyny esasy zatdan — watançylyk düşünjesinden başlady. “Islendik adamyň Watana söýgüsi adaty, sagdyn duýgudyr. Ýaş adam üçin bolsa bu aýratyn many-mazmuna eýedir. Sebäbi hut şol ýyllar onda Watana bolan söýgi, ýurduna bolan buýsanç duýgusy kemala gelýär. Watana wepaly, mynasyp hyzmat etmelidigine akyl ýetirýär.

Akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň watansöýüjilik, agzybirlik hakyndaky arzuwlary bu günki bagtyýar döwrümizde hasyl boldy. Munuň özi şahyryň «Türkmeniň» atly goşgusynda öz aýdyň beýanyny tapýar:

Bir suprada taýýar kylynsa aşlar,
Göteriler ol ykbaly türkmeniň.

Bu setirlerde ägirt uly many bar, ata Watanymyzyň beýik geljegine ynam bar” diýip, Gahryman Arkadagymyz aýtdy.

“Biziň döwletimiziň iň täze taryhy dünýä bileleşigi tarapyndan ykrar edilen Garaşsyzlygymyzdan başlanýar. 35 ýylyň dowamynda ýurdumyzyň demokratik, hukuk we dünýewi döwlet gurluşy düýpli berkidildi. Ýakyn wagtda bolsa biz ata Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk şanly baýramyny belläp geçeris. Bu beýik sene berkarar döwletimiziň durmuşynda tutuş bir döwürdir. Biziň bolsa buýsanara-guwanara zadymyz örän köp” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

“Häzirki döwürde Türkmenistan kuwwatly, durnukly we ýokary depginler bilen ösýän ýurt hökmünde giňden tanalýar. Hormatly Prezidentimiz Watanymyzy ösüşiň ýoly bilen ynamly öňe alyp barýar. Garaşsyzlygymyzyň we Bitaraplygymyzyň binýady has-da berkidilip, ýurdumyzyň halkara abraýy yzygiderli ýokarlanýar. «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!» diýen şygarymyzdan ugur alyp, gazanylýan ajaýyp üstünlikler, amala aşyrylýan toplumlaýyn işler şu günümiziň hem-de geljegimiziň beýikdigini ykrar edýär” diýip, Gahryman Arkadagymyz nygtady.

Türkmen halkynyň Milli Lideriniň belleýşi ýaly, Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy merdana halkymyzyň aýratyn taryhy ykbalydyr, uly buýsanjydyr, üstünligidir. Garaşsyz ýurdumyzyň Bitaraplygy 1995-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň agzasy bolan dünýä döwletleriniň ählisi tarapyndan ykrar edildi hem-de goldanyldy. Munuň özi halkara gatnaşyklarda ilkinji we ýeke-täk mysaldyr.

“Şeýle hem men ýaňy Bitaraplygymyzyň türkmen halkynyň taryhy ykbalydygyny aýtdym. Munuň özi ýönelige däldir. Sebäbi Bitaraplyk halkymyzyň bütin taryhy ýoly bilen kesgitlendi, ata-babalarymyz tarapyndan bize wesýet edildi. Muny akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragy wasp edip gidipdir. Ol diňe şahyr we akyldar bolman, eýsem, köp ýurtlara aýlanyp gören ajaýyp diplomat hem bolupdyr. Bu beýik ynsan türkmenler üçin esasy zadyň parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk we ähli halklar bilen dostlukly gatnaşyk etmek bolup durýandygyna düşünipdir. Biziň Bitaraplygymyzyň düýp manysy hem şunda jemlenendir” diýip, Gahryman Arkadagymyz belledi.

“Türkmenistan üçin Bitaraplyk parahatçylygyň, içerki durnuklylygyň, halkymyzyň jebisliginiň we agzybirliginiň kepilidir. Türkmen Bitaraplygynyň netijeli häsiýeti dünýäde giňden goldanylýar hem-de ykrar edilýär. Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 1995-nji ýyldan başlap Türkmenistanyň Bitaraplygyny üç gezek goldap, Kararnama kabul etmegi hem muny tassyklaýar. Munuň ähmiýeti bolsa häzirki döwürde aýratyn ýokarydyr” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri aýtdy.

Gahryman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, hemişelik Bitarap Türkmenistan öz oňyn başlangyçlary, anyk teklipleri hem-de taglymatlary netijesinde, halkara parahatçylygy we durnuklylygy, hormatlamak dialogyny öňe sürýän döwlet hökmünde çykyş edýär. Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda Birleşen Milletler Guramasynyň kabul eden örän möhüm ençeme çözgütleri hem muny tassyklaýar. Mysal üçin, 2007-nji ýylda Türkmenistanda dünýä tejribesinde ilkinji gezek ýöriteleşdirilen düzüm — Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezi döredildi. Munuň özi Bitarap Türkmenistanyň alyp barýan syýasatynyň gönüden-göni netijesidir. “Nesip bolsa, geljek ýyl biz Birleşen Milletler Guramasyna ähli agza döwletler bilen bilelikde bu sebit merkeziniň döredilmeginiň 20 ýyllygyny belläp geçeris. Dünýä işlerinde ynanyşmak kadalaryny we hormat goýmak dialogynyň medeniýetini ykrar etmek boýunça Türkmenistanyň başlangyjy hem biragyzdan goldanyldy. Mundan birnäçe ýyl ozal ýurdumyzyň öňe süren «Dialog — parahatçylygyň kepili» atly ählumumy başlangyjy hem dünýä syýasatynda bäsleşmek we gapma-garşylyk däl-de, dialog, mümkinçilikler, özara düşünişmek, ylalaşmak, netijeli çözgütleri gözlemek ýaly täzeçe oýlanmagyň badalga nokadyna öwrüldi” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri belledi.

“2025-nji ýyly «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» diýip yglan etmek hakynda Türkmenistanyň başlangyjy bütin dünýäde uly hormata mynasyp boldy. Bu waka hem-de Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan forum dünýä möçberindäki çärä öwrüldi. Birleşen Milletler Guramasynda düzümine onlarça ýurtlar girýän Bitaraplygyň dostlary toparynyň döredilmegi hem ýurdumyzyň gazanan üstünligidir” diýip, Gahryman Arkadagymyz nygtady.

Bellenilişi ýaly, biziň ýurdumyzyň Birleşen Milletler Guramasynda Araçyllyk palatasyny döretmek baradaky başlangyjy, şeýle hem bitarap we bileleşiklere goşulmaýan döwletlere bu guramanyň parahatçylygy dörediji tagallalarynda ileri tutulýan hyzmatdaşlar hukuk ýagdaýyny bermek hakyndaky teklibi-de hyzmatdaş döwletleriň arasynda uly gyzyklanma döredýär. “Bularyň ählisi Bitaraplygyň uly mümkinçiliginiň bardygyny görkezýär. Meniň pikirimçe, onuň sebäpleri aýdyňdyr” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

«Bitaraplyk, ozaly bilen, öz tebigaty, dünýägaraýşy boýunça ähli döwletleriň we halklaryň hukuklaryny hem-de kanuny bähbitlerini hormatlamaga esaslanýan dialoga we parahatçylyga daýanýar. Hut şu garaýyşlar häzirki döwürde uzak möhletli parahatçylygy, durnuklylygy hem-de ösüşi üpjün edip biler diýip pikir edýärin. Bitaraplygyň mümkinçilikleri uludyr. Men onuň diňe käbirini sanap geçdim. Türkmenistan bitaraplygyň nazaryýetini hem-de amalyýetini baýlaşdyrmagyň, syýasy we ylmy binýadyny döretmegiň üstünde işlemegini dowam edýär» diýip, Gahryman Arkadagymyz aýtdy.

Bellenilişi ýaly, Bitaraplyga ýöriteleşen halkara hünärmenleri taýýarlamak bu işiň örän möhüm tarapy bolup durýar. Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda döredilen Parahatçylyk we bitaraplyk kafedrasy geljekde öz işini has-da güýçlendirer, düýpli ylmy-barlag işlerini alyp barar. Institutda parahatçylygyň, bitaraplygyň we öňüni alyş diplomatiýasynyň Akademiki merkezini döretmek üçin geňeşmeler geçiriler. Şeýlelikde, ahyrky netije Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlykda Parahatçylyk we bitaraplyk uniwersitetini döretmek bolup durýar.

“Ýaş talyplar, siziň bu ýerde işlemegiňiz üçin uly mümkinçilikler açylýar, sebäbi bitaraplyk diňe bir syýasat däldir! Halkara hyzmatdaşlygyň nusgasy hökmünde bitaraplyk ykdysadyýeti, ylym-bilimi, tehnologiýalary, medeniýeti, sporty, maglumat we kommunikasiýany hem-de ençeme beýleki ugurlary öz içine alýar” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri belledi.

“Men daşary syýasat ugrumyz, parahatçylyk we dialog medeniýeti barada aýdyp geçdim. Şu ýerde halkymyzyň medeni we ruhy mirasynyň egsilmezdigini aýtmak gerek. Häzirki döwürde Türkmenistan diňe bir içerki döwlet işlerinde däl, eýsem, daşary syýasatda hem Azadynyň, Andalybyň, Magtymgulynyň, Zeliliniň, beýleki görnükli akyldarlarymyzyň pähim-paýhasyndan ugur alyp, olaryň ynsanperwer taglymatlaryny durmuşa geçirmegi dowam edýär” diýip, Gahryman Arkadagymyz aýtdy.

Şu ýerde türkmen halkynyň Milli Lideri bir mysal getirdi. Ýurdumyzyň başlangyjy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy 33 sany Kararnamany kabul etdi. Olaryň köpüsi dünýäde adamlaryň ýaşaýyş-durmuşyny gowulandyrmaga, howpsuzlygyny, saglygyny üpjün etmäge, kanuny hukuklaryny we bähbitlerini goramaga gönükdirilendir. Bu ýerde ileri tutulýan ugur halkara gatnaşyklary ynsanperwerlige itermek bolup durýar.

“Eýsem, munuň özi nämäni aňladýar? Ilki bilen, her döwletiň geosyýasy we ykdysady maksatlaryny durmuşa geçirmegi Durnukly ösüş maksatlary bilen utgaşykly bolmalydyr. Şunuň bilen baglylykda, biziň ýurdumyz köp ýyllaryň dowamynda azyk we energetika howpsuzlygyny hem-de durnuklylygyny üpjün etmäge gönükdirilen ugry yzygiderli alyp barýar. Daşky gurşawy goramagy, ähli halklaryň we döwletleriň serişdeleriň deň hem-de adalatly paýlanmagyna bolan kanuny hukuklarynyň berjaý edilmegini öňe sürüp gelýär” diýip, Gahryman Arkadagymyz belledi.

Bellenilişi ýaly, Türkmenistan Rio+20, Tegu şäherinde geçirilen Bütindünýä suw forumy, Dubaýda geçirilen COP28 ýaly örän iri dünýä çärelerinde birnäçe maksatnamalaýyn başlangyçlar bilen çykyş etdi. Bu başlangyçlaryň many-mazmuny adamy, onuň ömrüni, saglygyny, howpsuzlygyny dünýä syýasatynyň baş gymmatlygyna öwürmäge halkara bileleşigi çagyrmakdan ybaratdyr.

Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 2023-nji ýylyň sentýabryndaky 78-nji sessiýasynda hormatly Prezidentimiz Hazar ekologiýa başlangyjyny öňe sürdi. Şu ýylyň aprelinde Wenada geçirilen energetika forumynda bolsa biziň ýurdumyz energetika giňişligini syýasylaşdyrmakdan doly we kepillendirilen ýagdaýda el çekmäge çagyrdy. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyz Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda energetika ulgamynda syýasylaşdyrmak gatnaşyklaryndan ýüz öwürmegi anyk beýan edýän «Energetika kodeksini» işläp taýýarlamak barada pikirlenmegi teklip edýändigini belledi.

“Türkmenistan energiýa serişdelerine erkin, durnukly we deň elýeterliligi üpjün etmäge çagyrýar. Munuň özi islendik halkyň we döwletiň tebigy hem-de kanuny hukugydyr. Adam hemme zadyň esasydyr. Şu düşünjede halkara gatnaşyklary ynsanperwerleşdirmek garaýşy jemlenýär. Türkmenistan kynçylykly ýagdaýlara düşen halklara ynsanperwer kömegi bermek bilen, şeýle syýasaty alyp barmakda görelde görkezýär. Türkmenistan howply wirusly ýokançlara garşy göreşde hem ylmy-lukmançylyk diplomatiýasyny ýola goýmagy öňe sürýär we bu ugurda anyk meýilnamalary, maksatnamalary teklip edýär. Bosgunlary, migrantlary we raýatlygy bolmadyk adamlary goramakda tagallalary birleşdirmek boýunça yzygiderli işi alyp barýar” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

Bellenilişi ýaly, biziň ýurdumyz adamyň we halklaryň arassa suwa elýeterliligi hem-de suw serişdeleriniň adalatly paýlanmagy babatda tebigy hukugy hakynda başlangyjy öňe sürdi. Türkmenistan gowşak goralan sebitlere, hususan-da, deňze çykalgasy bolmadyk ösýän ýurtlara goldaw berýär. Türkmenistan bu ugurda iş ýüzünde netijeli tagallalary amala aşyrýar.

“2025-nji ýylyň awgust aýynda ýurdumyzda örän möhüm, bütindünýä ähmiýetli waka bolup geçdi. Birleşen Milletler Guramasynyň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahaty geçirildi. Maslahatda kabul edilen Awaza syýasy Jarnamasy we Hereketleriň Awaza maksatnamasy Birleşen Milletler Guramasynyň resminamalarynyň derejesine eýe boldy. Olarda esas goýujy kadalar we usullar beýan edildi. Olary 44 döwletde ýaşaýan ýüzlerçe million adamyň kanuny hukuklaryny we zerurlyklaryny üpjün etmek üçin durmuşa geçirmek möhümdir” diýip, Gahryman Arkadagymyz nygtady. Bellenilişi ýaly, Türkmenistan özüniň örän baý energetika serişdelerini energiýa akymlaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek arkaly beýleki halklaryň hyzmatyna ulanmaga taýýardygyny yglan etdi. Bu hakykatdan-da, öňdengörüjilikli hem-de ýokary derejede jogapkärçilikli syýasat.

Adamzada söýgi, ýokary ahlak we adalat däpleri biziň halkymyzyň kalbynda hemişe ýaşap gelýär. 2024-nji ýylyň oktýabr aýynda Aşgabatda beýik akyldar Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 300 ýyllygyna bagyşlanyp maslahat geçirildi. Şol maslahata gatnaşan ýokary derejeli myhmanlar Türkmenistanyň Magtymguly Pyragynyň mirasdüşeri we işlerini dowam etdiriji hökmünde ýokary ynsanperwerlik kadalaryna eýerýändigi barada aýtdylar.

“Türkmen ýazyjy-şahyrlary şöhratly ata-babalarymyzyň ynsanperwerlik baradaky beýik taglymatlaryny dowam etdirýärler. Mähriban halkymyz Berdi Kerbabaýewe, Kerim Gurbannepesowa, Gurbannazar Ezizowa, Osman Ödäýewe, Gözel Şagulyýewa örän uly sarpa goýýar. Nury Halmämmedow, Çary Nurymow, Weli Muhadow ýaly meşhur kompozitorlar eziz Watanymyzyň at-abraýyny has-da belende göterdiler. Bu hem biziň adamzada ýollan çagyryşymyzdyr. Türkmenistanyň alyp barýan beýik ynsanperwer işiniň bir bölegidir. Häzirki döwürde biz halypa diplomatlarymyzyň, Türkmenistanyň Gahrymanlary Aksoltan Ataýewanyň we Çynar Rustemowanyň bitiren hyzmatlaryna ýokary baha berýäris” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri aýtdy.

“Parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk, birek-birege hormat goýmak ýurdumyzyň daşary syýasatynyň esasy we möhüm ugurlarydyr. Olar biziň içki ösüşimiz, ýurdumyzyň dünýä ykdysady işine üstünlikli goşulmagy üçin amatly şertleri döretmegiň örän möhüm ugurlarynyň birine öwrüldi. Bu strategiýa «Açyk gapylar daşary ykdysady syýasaty» diýen ada eýe boldy” diýip, Gahryman Arkadagymyz sözüni dowam etdi.

Bellenilişi ýaly, ulag ulgamy hyzmatdaşlygyň möhüm, strategik ugrudyr. Türkmenistan Merkezi Aziýanyň we Hazar sebitiniň bir bölegi bolmak bilen, Ýakyn Gündogar bilen araçäkleşýär. Ýurdumyzyň Günorta Aziýa hem göni çykalgasy bardyr. Türkmenistan Ýewraziýa ýollarynyň strategik çatrygynda ýerleşmek bilen, öz geografik ýerleşişiniň bähbitli taraplaryny sebitleriň we yklymlaryň, Aziýanyň hem-de Ýewropanyň ykdysady taýdan ýakynlaşmagynyň hyzmatynda ulanmaga taýýardyr. Bu diňe bir ykdysady wezipe bolup durmaýar. Ol bilelikde gülläp ösmegiň bähbidine hyzmatdaşlyk, özara düşünişmek, ynanyşmak köprülerini gurmak boýunça örän möhüm medeni wezipedir.

“Türkmenistan tarapyndan öňe sürlen «Beýik Ýüpek ýoluny dikeltmek» konsepsiýasy örän uly goşulyşmak taslamasynyň özenini düzýär. Bu konsepsiýanyň taslamasynyň çäklerinde üstaşyr-ulag geçelgelerini döretmek, esasy ulag-logistika merkezlerini emele getirmek arkaly hyzmatdaşlygyň ugurlaryny görýäris. Munuň üçin häzirki zaman milli üpjünçilik ulgamlaryny döretmek zerurdyr” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri nygtady.

Gahryman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, Türkmenistan ulag üpjünçilik ulgamlaryny döwrebap ýagdaýa getirmek we täzelerini gurmak boýunça netijeli işleri alyp barýar. Bu ugurda giň gerimli maksatnamalary durmuşa geçirýär. Türkmenistanyň ulag kommunikasiýalary Uzak we Ýakyn Gündogar ugry boýunça eksport, import ýüklerini Merkezi we Günbatar Ýewropa ýurtlaryna üstaşyr geçirmek we eltmek üçin mümkinçilikleri döredýär. Hazarüsti halkara ulag gatnaw ugruny ösdürmegiň çäklerinde ýükleri, şol sanda konteýner ýüklerini daşamak üçin bäsdeşlige ukyply toplumlaýyn nyrh ölçeglerini emele getirmek boýunça demir we deňiz ýol ulgamlarynyň ýolbaşçylary bilen netijeli işler alnyp barylýar.

“Üstaşyr geçiriş mümkinçiliginiň esasy ýük akymlary Hazar deňziniň portlary arkaly Ýewropadan gaýdyp, Türkmenistanyň üsti bilen üstaşyr geçýän we Aziýa hem-de Ýuwaş umman sebitiniň ýurtlaryna barýan we yzyna getirilýän ýükleri daşamalar bolup durýar” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri aýtdy.

Biziň ulag geçelgelerimiz diňe bir goňşy ýurtlar bilen netijeli birleşmäni üpjün etmek bilen çäklenmeýär. Olar bütindünýä logistikasynda möhüm orny eýeleýärler. Bu bolsa gönüden-göni Ýewraziýa yklymynda ykdysady ösüşe we halkara söwda gatnaşyklaryny berkitmäge oňyn täsir edýär. Bulardan başga-da, Türkmenistanda Türkmenbaşy — Gazagystanyň serhedi awtomobil ýolunyň gurluşygyna girişildi. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyz ulag gatnawlaryny sebit we halkara daşamalary bilen baglanyşykly ep-esli ösdürmek üçin mümkinçilikleriň açylýandygyny nygtady.

Türkmenistan durnukly ulag babatda ählumumy dialogy öňe sürýän ýurtlaryň biri bolup durýar. Biziň ýurdumyz bu ugurda köp ýyllaryň dowamynda netijeli işleri alyp barýar. 2016-njy ýylyň noýabr aýynda Aşgabatda Birleşen Milletler Guramasynyň Durnukly ulag ulgamy boýunça birinji ählumumy maslahaty geçirildi. Bu maslahat ulag meselesi we logistika baglanyşygy boýunça yzygiderli halkara gatnaşyklaryň başyny başlan örän möhüm waka öwrüldi. 2022-nji ýylda Türkmenistanda geçirilen Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlaryň ulag ministrleriniň halkara maslahaty hem möhüm ähmiýete eýe boldy. Bellenilişi ýaly, Hazar ugry aýratyn ünsi talap edýär. Hazar deňziniň hukuk ýagdaýy hakynda Konwensiýanyň kabul edilmegi bilen, Hazar deňzini Günorta-Gündogar Aziýadan, Merkezi Aziýanyň üstünden yklymyň günbatar bölegine üstaşyr geçýän esasy gatnaw ugurlarynyň biri hökmünde ulanmak üçin şertler döredildi. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyz Hazaryň gündogar kenarynyň örän möhüm ähmiýete eýe bolýandygyny nygtady.

“Häzirki döwürde Türkmenistan Hazarda kuwwatly port üpjünçilik ulgamlaryna eýedir. Biziň ýurdumyz şol üpjünçilik ulgamlaryny günbatar ugurda Hazarüsti üstaşyr geçirmegi çaltlandyrmak we giňeltmek bähbidi bilen ulanmak boýunça tekliplere seretmäge taýýardyr” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

Türkmenistan dünýä derejesinde ulag diplomatiýasynyň esasy merkezine öwrülýär. Diňe soňky ýyllarda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan Türkmenistanyň başlangyjy esasynda ulag ulgamynda alty Kararnama kabul edildi. Şolaryň hatarynda 2024-nji ýylda kabul edilen «Bütindünýä durnukly ulag güni» atly Kararnamany görkezmek bolar. Türkmen tarapynyň başlangyjy bilen Baş Assambleýanyň 80-nji sessiýasynda «Birleşen Milletler Guramasynyň 2026 — 2035-nji ýyllar üçin durnukly ulag boýunça 10 ýyllygy» atly Kararnamanyň kabul edilmegi hem kanunalaýyk ýagdaýdyr. «Biziň döwletimiz onýyllygyň maksatlaryny durmuşa geçirmäge gözegçilik etmek üçin toplumlaýyn seljeriş we maglumat guraly bolan Durnukly ulag baglanyşygynyň ählumumy atlasyny döretmek boýunça işleri dowam etdirer» diýip, Gahryman Arkadagymyz belledi.

“Öndürijiler, sarp edijiler we üstaşyr geçirijiler hökmünde yklymyň ýurtlarynyň bar bolan energetika mümkinçiliklerini açmak hyzmatdaşlygyň toplumlaýyn meýilnamalaryny üstünlikli durmuşa geçirmegiň örän möhüm şerti bolup durýar. Türkmenistanyň strategiýasy bu üç ugra gatnaşyjylaryň bähbitlerini doly hasaba almaga, gatnaw ugurlaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge we nebitgaz çig malyna, şeýle hem elektrik energiýasynyň çeşmelerine deňhukukly elýeterliligi üpjün etmäge esaslanandyr” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy alnyp barylýar. Bu gaz geçirijisi onuň gurluşygy tamamlanandan soňra iki subkontinentiň zerurlyklaryny onlarça ýyllaryň dowamynda üpjün etmäge ukyplydyr. Bu subkontinentleriň ilaty häzirki wagtda 2 milliard adama golaýdyr. Olaryň ykdysadyýetleri çalt depginler bilen ösýär. Bu taslamanyň durmuşa geçirilmegi diňe bir Owganystanda 12 müňden gowrak iş ornuny döretmäge mümkinçilik berer. Şeýle hem biziň ýurdumyz Türkmenistan — Owganystan — Pakistan taslamasynyň durmuşa geçirilmeginiň çäklerinde elektrik energiýasyny ibermegi artdyrmak üçin kuwwatlyklara eýedir.

“Garaşsyzlyk ýyllary içinde ýurdumyzyň senagat ulgamynyň keşbi tanalmaz derejede özgerdi. Bütinleý täze pudaklar — dokma, himiýa, gurluşyk, elektrik energetika pudaklary döredildi» diýip, Gahryman Arkadagymyz sözüni dowam etdi.

“Garaşsyz bilermenleriň berýän bahalaryna görä, Türkmenistanyň durmuş ulgamy dünýäde iň gowy ulgamlaryň biridir. Türkmenistanyň ykdysady we durmuş taýdan ösüşi köpugurly halkara hyzmatdaşlyk esasynda alnyp barylýar. Häzirki döwürde biziň ýurdumyz dünýäniň 100-den gowrak döwleti bilen söwda ulgamynda hyzmatdaşlyk edýär” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri aýtdy. Bellenilişi ýaly, hususy işewürlik ugry, ilkinji nobatda bolsa, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ugry boýunça hyzmatdaşlyk işjeň alnyp barylýar. Häzirki wagtda bu birleşmäniň bellige alnan agzalarynyň sany 30 müňe golaýdyr.

Gahryman Arkadagymyz daşary-ykdysady hyzmatdaşlygyň kabul edilen döwlet maksatnamalary we halkara strategiýalary esasynda alnyp barylýandygyny belledi. Olaryň esasysy «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasy» bolup durýar.

“Türkmenistan maýa goýum ulgamynda örän iri, abraýly maliýe guramalary we institutlary — Halkara pul gaznasy, Bütindünýä banky, Aziýanyň ösüş banky, Ýewropanyň täzeleniş we ösüş banky, Yslam ösüş banky bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk edýär. Türkmenistanyň Bütindünýä Söwda Guramasyna agza bolmagyna degişli kadalar boýunça netijeli işleri alyp barýarys” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri belledi.

“Türkmenistanyň halkara işiniň syýasy, ykdysady, ynsanperwer ulgamlardaky gün tertibi bäş yklymy öz içine alýar. Biz dünýäniň 161 döwleti bilen diplomatik gatnaşyklary saklaýarys. Dürli ugurlar boýunça halkara guramalaryň 55-siniň işine gatnaşýarys. Abraýly we jogapkärli döwlet hökmünde Türkmenistanyň sesi dünýä giňişliginde belentden ýaňlanýar” diýip, Gahryman Arkadagymyz nygtady.

“Biziň buýsanjymyz we şöhratymyz bolan ahalteke bedewi türkmen halkynyň Garaşsyzlygynyň, özbaşdaklygynyň we milli mertebesiniň nyşanlarynyň biridir. Ahalteke bedewlerimiz ýurdumyzyň parahatçylyk söýüji daşary syýasatynda, medeni diplomatiýasynda uly orny eýeleýär” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

Bellenilişi ýaly, 2010-njy ýylda döredilen Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasy dürli döwletleriň atçylyk düzümleri bilen hünär hyzmatdaşlygynda uly abraýa eýe boldy. Ahalteke atçylyk sungaty we atlary bezemek däpleri ÝUNESKO-nyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň görnükli nusgalarynyň bütindünýä sanawyna girizildi. Bu halkara ykrarnama ahalteke atlarynyň dünýä medeniýetindäki we taryhyndaky aýratyn ornuny subut edýär.

Ýurdumyzy dünýä tanatmakda, parahatçylyk dialogyny emele getirmekde halkara atçylyk sport bäsleşiklerine uly orun degişlidir. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyz «Galkynyş» milli at üstündäki oýunlar toparynyň dünýä derejesindäki ýaryşlarda yzygiderli üstünlik gazanyp, türkmen tuguny belentde parladýandygyny belledi.

«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýlip yglan edilen 2026-njy ýylda hem ýurdumyzda hem-de dünýä döwletlerinde atçylyk we atly sport çäreleri ýokary derejede geçirilýär. Ahalteke bedewi türkmen ýaşlary üçin diňe bir milli buýsanç däl, eýsem, okgunly ösüşiň, kämilligiň we wepalylygyň belent nusgasy bolmalydyr” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri aýtdy.

Gahryman Arkadagymyz okuw sapagyna gatnaşyjylara ýüzlenip: “Täze okuw ýylynyň başlanmagy siziň her biriňiziň durmuşyňyzda hemişe möhüm döwür bolup durýar” diýip nygtady. Aýratyn hem, bu ýokary okuw mekdebine ilkinji gezek gadam basýan ýaşlar üçin möhüm ähmiýete eýedir.

“Jogapkärçiligi, yhlasy, çynlakaý garaýşy talap edýän uly durmuş başlanýar. Bu ugurda size döwlet ýardam berer. Okamak, ruhy we medeni taýdan ösmek üçin ähli zerur şertleri üpjün eder. Siz — Garaşsyzlyk şertlerinde ösüp ýetişen nesil. Türkmenistan size uly umyt baglaýar. Häzir biz täze tehnologiýalaryň güýçli ösýän, emeli aňyň ähli ýerde ornaşdyrylýan şertlerinde ýaşaýarys. Bu şertler geljekki ösüşi kesgitleýär” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri belledi.

“Biziň maksadymyz — Türkmenistany senagat taýdan ösen döwletleriň hataryna goşmakdyr. Biz «akylly» şäherleri döretmek ugrunda iş alyp barýarys. Bize «Akylly jemgyýet» konsepsiýasynyň taslamasynyň üstünde işlemek zerur diýip hasap edýärin. Bu konsepsiýa toplumlaýyn bolmalydyr. Işiň ähli esasy ugurlaryny öz içine almalydyr. Şol taslama ýaşlary, talyplary işjeň çekmek zerurdyr. Olar täze garaýyşlary, teklipleri, täzeçil nusgalary batyrgaý girizmäge ukyplydyrlar” diýip, Gahryman Arkadagymyz sözüni dowam etdi.

“Öňdebaryjy ylmy-tehniki sepgitlere çykmak üçin, Türkmenistan bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny dowam etdirer. Biz ýurdumyzy bilim, pikir alyşmak we startap döretmek merkezine, ýaşlary intellektual kooperasiýa üçin özüne çekýän bir mekana öwürmäge çalyşmaly” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri nygtady. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyz Türkmenistanda dürli ugurlar boýunça halkara ylym-bilim ýaşlar klasterlerini döretmek üçin hukuk we guramaçylyk şertlerini emele getirmegiň üstünde işlemegi teklip etdi.

“Goý, beýleki ýurtlaryň zehinli ýaşlary Türkmenistana gelsinler, türkmen ýaşlary bilen bilelikde öz döredijilik maksatlaryny durmuşa geçirsinler! Bu hemmeler üçin bähbitli bolar. Biz Türkmenistanda türkmen jemgyýetiniň ýaşaýşynyň taryhy milli esaslaryny berkitmäge hemişe uly üns bereris. Şoňa görä-de, okuw sapagymyň indiki böleginde terbiýäni ösdürmek, türkmen halkynyň medeni ruhy mirasyny, onuň däp-dessurlaryny gorap saklamak we baýlaşdyrmak baradaky garaýyşlarymy siz bilen paýlaşaryn” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri aýtdy.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz umumy okuw sapagyny dowam edip: “Ynsany kämillige we belent mertebä ýetirýän gymmatlyk, ilkinji nobatda, ylym we bilimdir” diýip belledi. Şoňa görä-de, kämil bilim almak, okamak, döretmek, eziz Watanymyzyň şan-şöhratyny dünýä ýaýmak bagtyýar ýaşlarymyzyň mukaddes borjudyr. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly: «Ylymly ýaşlar döwletimiziň kuwwatly güýjüdir. Türkmen halkynyň döwletlilik ýolunyň mizemez mertebesidir, baky dowamatydyr» diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri, aýtdy.

“Biz ylym-bilim ulgamynda toplan baý tejribämiz esasynda ajaýyp geljegimizi gurýarys. Watanyň, halkyň ykbaly ugrunda ýokary jogapkärçilik duýýan päk ahlakly, watansöýüji, bilimli, ylymly nesilleri terbiýeleýäris. Asylly däbe eýerip, her täze okuw ýylynyň başynda ýurdumyzda täze bilim edaralaryny açýarys, bilimler dünýäsine ilkinji gadamyny basýan okuwçylarymyza kompýuter sowgat berýäris” diýip, Gahryman Arkadagymyz aýtdy.

“Ýurdumyzda döwrebap bilim ojaklary — ak şäherimiz Aşgabatda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Lebap welaýatynyň merkezi Türkmenabat şäherinde Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalarynyň dabaraly açylyşy boldy. Şeýle hem orta mekdepler we çagalar baglary dabaraly ýagdaýda açylyp ulanmaga berildi. Täze bilim ojaklarynyň yzygiderli açylyp ulanmaga berilmegi döwletimiziň ykdysady we ruhy kuwwatynyň, geljege bolan uly ynamynyň aýdyň görkezijisidir.

Meniň size atalyk arzuwym: goý, bagtyýar okuwçylarymyzyň hem-de talyp ýaşlarymyzyň bilim we ylym ýollary hemişe aýdyň bolsun! Döwletimize uly abraý getirsin!” diýip, Gahryman Arkadagymyz belledi.

«Türkmen taryhy — bu iň gadymy siwilizasiýalary döreden, dünýä ýaň salan beýik döwletleri guran türkmen halkynyň buýsançly beýik geçmişi» diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

“Mukaddes topragymyzyň her bir daban ýeri ylmy-barlaglar we gazuw-agtaryş işleri üçin gymmatly çeşmedir.

Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan gadymy ekerançylyk we şäher medeniýetleriniň — Jeýtun, Änew, Marguş, Dehistan we Horezm-Ürgenç siwilizasiýalarynyň dörän Watanydyr. Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — müňýyllyklaryň dowamynda dünýäniň syýasy, medeni-ruhy we ykdysady ösüşine ummasyz goşant goşup gelýän türkmen halkynyň ata Watany. Eziz Watanyňy, il-günüňi söýmek üçin onuň şöhratly geçmişini giňden öwrenmeli. Türkmen halkynyň taryhynda bolsa guwanmaga, buýsanmaga şan-şöhratly sahypalar näçe diýseň bar.

Uzak ýyllaryň dowamynda dürli wezipe-kärlerde zähmet çekmek bilen, maňa eziz Watanymyzdaky gadymy taryhy ýerleri hem-de merkezleri öwrenmäge gelen tanymal arheologlardyr taryhçylaryň, dünýä belli ussat alym-halypalaryň hut özleri ýa-da olaryň nesil dowamaty bilen bilelikde işleşmek, tejribe alyşmak bagty miýesser etdi” diýip, Gahryman Arkadagymyz sözüni dowam etdi.

“Änew medeniýetini ilkinjileriň biri bolup dünýäde ykrar etdiren arheolog, taryhçy Rafael Pampelli, şeýle hem Wadim Masson, Wiktor Sarianidi ýaly ägirtleriň ýurdumyzda arheologiýa işlerine goşantlary uludyr. Olar türkmen halkynyň köpasyrlyk taryhyny, adamzat siwilizasiýasyna goşan mynasyp goşandyny dünýä ýaýmakda köp tagalla etdiler.

Men arheolog Wadim Masson bilen gadymy Änew topragynda, Paryzdepe ýadygärliginiň töwereklerinde geçirilen gazuw-agtaryş, ylmy-seljerme işleriniň alnyp barlyşyna gatnaşdym. Irginsiz zähmetiň netijesinde, täze we täsin tapyndylaryň üstünden baryldy. Soňra olar boýunça ylmy işler geçirildi” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri belledi.

“Rafael Pampelliniň çowlugy we beýleki arheolog-alymlar hem ýurdumyza gelip, ata-babalarynyň dünýä ähmiýetli açyş eden ýerlerine aýlanyp gördüler. Belli arheologlar Wiktor Sarianidi, Nadežda Dubowa ýaly alymlar Gadymy Marguşda, Merwde adamzat ähmiýetli taryhy-ylmy açyşlary etdiler. Bu açyşlary bilen olar dünýäde has-da meşhur boldular. Şeýle görnükli arheologlar bilen halkymyzyň, mukaddes topragymyzyň taryhyny öwrenmekde bilelikde birnäçe işleri amala aşyrdyk. Türkmen topragynyň abraýyny götermäge yhlas etseň, bu toprak seniň at-abraýyňy iki esse belende göterýär. Munuň şeýledigini türkmen topragyny öwrenmäge yhlas eden arheolog-alymlar hem gaýta-gaýta aýdardylar. Ýaş nesiller halkymyzyň taryhy hem-de onuň ylmy esasda öwrenilişi barada hemişe habarly bolmalydyrlar” diýip, Gahryman Arkadagymyz nygtady. Türkmen halkynyň Milli Lideriniň belleýşi ýaly, türkmenler dünýäniň iň gadymy halklarynyň biridir.

«Türkmen topragy dünýäniň ýedi ýolunyň çatrygydyr. Men bu barada öz kitaplarymda anyk deliller bilen beýan edýärin. Giň möçberli gazuw-barlag işleri netijesinde ýüze çykarylan tapyndylar gadymy Änew medeniýetini açyp görkezýär. Änew şäherinde binagärlik sungatynyň ajaýyp nusgasyna öwrülen Seýit Jemaleddiniň metjidi hem bina edilipdir. Hormatly Prezidentimiziň «Änew — müňýyllyklardan gözbaş alýan medeniýet» atly kitabynda gadymy Änewiň şöhratly taryhyna ýokary baha berilýär. Türki döwletleriň halkara guramasy bolan TÜRKSOÝ tarapyndan Änew şäheri 2024-nji ýylda «Türki dünýäniň medeni paýtagty» diýlip yglan edildi» diýip, Gahryman Arkadagymyz bagtyýar ýaşlarymyzyň Watanymyzyň taryhyny giňden öwrenmek bilen uly sepgitlere ýetjekdiklerine berk ynam bildirdi.

“Ata-babalarymyzyň akyl-paýhasyndan dörän milli mirasymyz asyrlaryň synagyndan geçip, biziň günlerimize gelip ýetipdir. Nakyllardyr atalar sözi, hüwdüler, tymsallar halkymyzyň baý taryhyndan habar berýär. Dünýädäki her bir millet beýik şahsyýetleri arkaly tanalýar” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

“Muhammet Horezmi, Abusagyt Abulhaýyr, Abu Nasr Faraby, Abu Reýhan Biruny, Ibn Sina, Mahmyt Kaşgarly, Mahmyt Zamahşary, Hoja Ahmet Ýasawy, Nejmeddin Kubra, Alyşir Nowaýy, Baýram han, Nurmuhammet Andalyp, Döwletmämmet Azady, Magtymguly Pyragy ýaly meşhur akyldarlarymyzyň mirasy, döreden eserleri dünýä nusgalyk gymmatlyklardyr. «Oguznama», «Gorkut ata», «Görogly», «Şasenem-Garyp», «Zöhre-Tahyr», «Saýatly-Hemra» ýaly eserlerimiz milletimiziň egsilmez ruhy baýlygydyr.

«Watan, toprak — her millet üçin mukaddeslik. «Döwlet guşy» romanymda men: «Türkmen topragy — mertligiň, gaýduwsyzlygyň topragy. Türkmen topragy — rysgal-berekediň topragy. Bu toprakda beýik pederlerimiziň yhlasy, arzuwy, ömür menzilleri ýatyr» diýip ýazypdym. Meniň size berjek atalyk nesihatym, ýaşlar, siziň öz Watanyňyzyň taryhyny, öz kökleriňizi bilmegiňiz gerek, oňa guwanmagyňyz, buýsanmagyňyz gerek. Siziň her biriňiziň baş şygaryňyz kämillik bolmalydyr. Ynsan hemişe kämillige ymtylmalydyr” diýip, Gahryman Arkadagymyz nygtady.

“Türkmen ýigidi we gyzy özünde milletimiziň iň ajaýyp, iň gözel, iň näzik ahlak sypatlaryny jemlemelidirler. Arassa ahlak ynsanyň kämilligi bilen ýüze çykýar. Ynsan kalbynda dostluk, doganlyk, ynsanperwerlik duýgularyny oýarýan halkymyzyň milli ahlak kadalaryna her birimiz guwanmaga, buýsanmaga doly haklydyrys” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri aýtdy.

“Türkmen halkynyň milli terbiýe mekdebiniň taryhy ýoly örän gadymy hem-de beýik bolupdyr. Jeýtun we Änew medeniýetleri, Marguş şalygy, Altyndepe we Horezm siwilizasiýalary döwründe ylmyň we bilimiň, medeniýetiň we sungatyň ilkinji kerpiçleri goýlupdyr.

Milli terbiýe mekdebi müňýyllyklaryň dowamynda has-da kämilleşipdir. Parfiýa imperiýasynda, Gaznalylar we Garahanlylar döwletlerinde, Beýik Seljuk imperiýasynda, Horezmşalar, Garagoýunlylar we Akgoýunlylar döwletlerinde, Hindistandaky soltanlyklarda milli terbiýe mekdebi babatynda örän baý tejribe toplanypdyr” diýip, Gahryman Arkadagymyz sözüni dowam etdi.

X asyrda Türkmenistanyň çäginde ilkinji bilim ojagy bolan medreseler peýda bolupdyr. Nusaý, Merw, Sarahs, Amul, Dehistan, Gürgenç, Abiwerd ýaly iri şäherlerde dürli ugurlarda bilim öwredýän medreseler bina edilipdir. Medreselerde ýalan sözlemezlige, ruhy päklige, adamkärçilige, myhmansöýerlige, halaly-haramy saýgarmaga birinji derejeli ähmiýet berlipdir.

Türkmen halkynyň Milli Lideriniň belleýşi ýaly, iň gymmatly miras terbiýedir. Ynsanyň bagtyýarlygy diňe ýazgydyna däl-de, oňa siňdirilen terbiýä hem baglydyr. «Çagaly öý — bazar», «Çaga — ömrüň dowamy» ýaly parasatly jümleleri döreden türkmen halky ösüp gelýän ýaş nesillere aýawly garapdyr. «Biz pederlerimiziň «Akylyň bahasy bolmaz, terbiýäniň — çägi» diýen pähiminden ugur alyp, nesil terbiýesine aýratyn üns berýäris” diýip, Gahryman Arkadagymyz aýtdy.

«Nesillerimiziň bagtyýar ýaşamagy, hakyky watançy, ilhalar, päk ahlakly, merdana we halal adamlar bolup ýetişmekleri biziň baş maksadymyzdyr. Häzirki XXI asyr tehnikanyň we tehnologiýanyň, sanly ulgamyň hem emeli aňyň yzygiderli ösýän asyrydyr. Häzirki ýaşlar sanly ulgamdan giňden peýdalanýarlar, emma her bir täzelik milli häsiýetimizden, türkmençilik däplerimizden üzňe bolmaly däldir» diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri nygtady.

Islendik gyzyklanmanyň özüňi alyp baryş medeniýetiňe, dünýägaraýşyňa, ruhy ýagdaýyňa ýiti täsir edýändigi lukmançylyk ylmynda subut edilendir. Sanly ulgamyň çäksiz mümkinçiliklerini ýerlikli, öz akyl-paýhasyňy, başarnygyňy kämilleşdirmek üçin netijeli peýdalanmak ýaşlarymyzyň öňündäki jogapkärçilikdir.

Gahryman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, türkmençilikde perzendiň kitaba bolan söýgüsi maşgaladan başlanýar. Ýaşlar şöhratly taryhymyzy, baý edebi mirasymyzy beýan edýän eserleri okamagy endik edinmelidir. Dana pederlerimiz «Bilim bilen hikmet — altyndan gymmat», «Okadym diýme, bildim diý!», «Kitap okamaýan görýänini görer, kitap okaýan dünýäni görer» diýipdirler.

“Ýaş wagty edermenligi, batyrlygy we dury pähim-paýhasy bilen döwlet guran, ýurt dolandyran türkmen gerçekleriniň, merdana zenanlarymyzyň gahrymançylygyny ýaşlarymyzyň bilmegi wajypdyr. Oguz han, Togrul beg, Çagry beg, Alp Arslan, Jelaleddin Meňburun ýaly, Tumar şa, Törebeg hanym ýaly akyl-paýhasly, gaýduwsyz şahsyýetlerimiz ýakyn we alys ýurtlarda heniz ýaş mahallary meşhurlyga eýe bolupdyr.

Şu günki ýaşlarymyz hem öz aslyna eýerip, halkymyzyň ajaýyp häsiýetlerini unutmaly däldirler. Häzirki türkmen ýaşlary öz geçmişine buýsanmalydyrlar, halkymyzyň köpasyrlyk ar-namysyna, gyz edebine, ýigitlik mertebesine eýermelidirler” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri aýtdy.

“Adamyň ömürboýy gazanan baýlygy — tälim-terbiýesi, akyl-paýhasy, ukyp-başarnygy, hünäri onuň Watan gymmatlygy baradaky garaýyşlarynda ýüze çykýar. Perzendiň terbiýesiniň esasy mazmuny Watan mukaddesliginde jemlenýär. Türkmen maşgalasynda perzendiň il aladasyny edýän ogul bolup kemala gelmeginiň asyl manysynda Watan üçin edilen yhlas we söýgi bardyr.

Men bilim işgärleri, ata-eneler bilen duşuşyklarymda hemişe ýaşlary watansöýüji, giň gözýetimli, kämil düşünjeli şahsyýetler edip kemala getirmek üçin olary milli däplerimiz, edep-kadalarymyz esasynda terbiýelemek barada pikir alyşýaryn” diýip, Gahryman Arkadagymyz aýtdy.

“Türkmen halkynyň milliligi we biziň ruhy baýlygymyz bolan türkmençilik — dünýä medeniýetinde aýratyn orun tutýan belent ahlak derejesidir. Türkmençilikde her bir hereket, her bir söz belent edep-ekrama ýugrulandyr. Ili il edýän onuň agzybirligidir. Agzybirligiň özeninde bolsa birek-birege, ulynyň kiçä we kiçiniň ula özara sylag-hormaty bardyr” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri belledi.

«Edep başy salam» diýlişi ýaly, jemgyýetde adamlaryň arasyndaky agzybirligi, ynamy berkidýän ilkinji basgançak salamlaşmakdan başlanýandyr. «Salam — Taňrynyň ady» hem diýilýär. Açyk ýüz, päk ýürek bilen berilýän salam adamlaryň kalbynda dostlugy, ynamy berkidýär” diýip, Gahryman Arkadagymyz aýtdy.

Türkmen halkynyň Milli Lideriniň belleýşi ýaly, Watandan beýik mukaddeslik, Watandan beýik gymmatlyk ýokdur. Watansöýüjilik ynsan gözelliginiň egsilmez hazynasydyr. Watansöýüjilik — bu ata-babalarymyzyň mukaddes ündewidir. «Paýhas çeşmesi» atly kitapda hem bellenilişi ýaly, «Atany söýen, Watany söýer», «Geýmäge keten ýagşy, ölmäge — Watan». Watanyny diňe söz bilen däl, halal zähmeti, yhlas-başarnygy bilen söýýän, beýik şahsyýetlere hormat goýýan ýaşlar hakyky watançy nesillerdir.

“Oguz han, Adybeg soltan, Jygaly beg, Görogly, Jelaleddin Meňburun ýaly ýurt azatlygy, Watan goragy ugrundaky agyr söweşlerde mertlik görkezen milli gahrymanlar bu günki nesiller üçin gaýduwsyzlygyň belent mekdebidir” diýip, Gahryman Arkadagymyz belledi.

“Türkmen ýaşlary ata-babalarymyzyň yhlasy siňen türkmen topragynyň her bir daban ýeriniň mukaddesdigini hiç wagt unutmaly däldirler! Türkmen ýaşlary öz pederleriniň Watanyna wepaly, ynsanperwer, adalatly, sahawatly, asylly, sabyr-kanagatly ynsanlar bolandyklaryny hiç wagt unutmaly däldirler!” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri nygtady.

Halkymyzyň gadymdan gözbaş alýan watansöýüjiligi, gahrymançylygy we edermenligi bu günki türkmen ýaşlaryny bezeýän iň asylly, iň arzyly milli häsiýetler bolmalydyr. “Goý, siziň batyr, edermen, gaýduwsyz häsiýetleriňiz watansöýüjiligiň ajaýyp tugy bolup dünýäde belentden parlasyn!” diýip, Gahryman Arkadagymyz belledi.

«Asmanda gök Taňry, aşakda ýalňyz ýer», «Mert söweşde belli, dana — geňeşde», «Ýüz namart bir merdiň ýerini tutmaz» ýaly parasatly sözler watansöýüjiligi, hakyky gahrymançylygy beýan edýär” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

“Watansöýüjilik, gaýduwsyzlyk, mertlik, dogumlylyk, göwnaçyklyk, gaýratlylyk, geçirimlilik, mylaýymlyk, ruhubelentlik, pespällik, päklik, arassalyk, paýhaslylyk, ýagşylyk etmek — bular Beýik Biribar tarapyndan türkmeniň süňňüne guýlan ebedi milli häsiýetlerdir. Bu häsiýetler her bir perzendiň kalbyna ene süýdi, atalaryň pendi bilen guýulýandyr.

Maşgala ojagynda ata-enäniň öz aslyny, göbek ganynyň daman topragynyň mukaddesligini we pederleriniň şöhratly ýoluny perzendiniň aňyna guýmagy geljekki kämil şahsyýetiň ruhy dünýäsini baýlaşdyrýar, gözýetimini giňeldýär. Ýagşy häsiýetler ynsanyň özüni, ýagşy amallar bolsa onuň ömrüni bezeýär. Her kimde ajaýyp häsiýetler näçe köp boldugyça, onuň il arasyndaky alkyş-abraýy, hormat-sylagy hem artmak bilen bolýar. «Pespällik ynsanyň mylaýymlygyny, kanagat sahylygyny, bilim danalygyny, wepalylyk abraýyny görkezýär. Dogruçyllyk hoşamaýlygydyr, akgöwünlilik we yhlas rysgalydyr, şükür nygmatydyr, güler ýüzli bolmagy bolsa onuň dostlugydyr” diýip, Gahryman Arkadagymyz belledi.

“Nesilbaşymyz Oguz han Türkmenden gözbaş alýan edep kadalary ýaşlary ahlak arassalygyna, ýokary adamkärçilige, watançylyga, edermenlige, päk söýgä ruhlandyrýan egsilmez ruhy çeşmedir. Şoňa görä-de, bu gymmatlyk ýyl-ýyldan beýgelýär, gadyr-gymmaty artýar” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

“Milli edep-terbiýämizde halkymyzyň ynsanperwerlik, päklik, ruhubelentlik, kiçigöwünlilik, mertlik, dogry sözlülik ýaly ahlak gymmatlyklary jemlenendir. Hut şonuň üçin hem, ýaşlar, siz edep kadalaryny durmuşyňyzyň manysyna öwürmäge çalşyň!” diýip, Gahryman Arkadagymyz nygtady.

«Adam eli — gyzyl gül» diýipdirler. Agajyň miwesinden belli bolşy ýaly, ynsan hem özüniň zähmeti bilen meşhurlyga eýe bolmalydyr. Zähmet gazanç çeşmesi we ahlak borjy bolup durýar. Sen bu borjuň üsti bilen Watanyň gülläp ösmegine hem goşant goşýandygyňa oňat düşünmelisiň. Yhlasly we öndürijilikli zähmet seniň adyňy halkyň içinde ykrar eder we saňa uly hormat getirer.

«Gyzjagazyň eline iňňe-sapak ber, oglanjygyň eline pil ber!» diýen paýhasly pederlerimiz gyz-oglanyň zähmet terbiýesine aýratyn üns beripdirler. Siz hemişe ýatda saklaň! Zähmetsöýerlik ynsanyň hakyky baýlygydyr, onuň mertebesini hem-de abraýyny belende göterýän uly güýçdür” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri belledi.

“Türkmen ýaşlary öz zähmeti bilen ata Watanymyzy diňe bir şöhratlandyrmak bilen çäklenmän, eýsem, ony goramaga hem borçludyrlar. Ata Watany, mähriban halkymyzyň parahat, bagtyýar durmuşyny goramak ýurduň ähli raýatlarynyň mukaddes borjudyr.

Perzent terbiýesi ata-enäniň mukaddes wezipesidir. Perzende türkmençilige mahsus at dakmak, bilim-terbiýe bermek, öýli-işikli etmek ata-enäniň perzendiň öňündäki esasy üç borjudyr” diýip, Gahryman Arkadagymyz sözüni dowam etdi.

«Çagany — ýaşdan, edebi — başdan», «Terbiýesiz çaga — baş öwredilmedik at», «Akylyň bahasy bolmaz, terbiýäniň — çägi», «Adam edebinden tanalar, ýurt — tugundan», «Çaga eziz, edebi ondanam eziz», «Gyz — gylygy bilen, ogul — edebi bilen» diýipdirler. Türkmen halkynyň Milli Lideriniň belleýşi ýaly, ene-ata öz perzendine, ilki bilen, özlerine hormat goýmagy, uly-kiçiniň gadyr-gymmatyny bilmegi öwretmelidir. Şeýle hem perzendine ýaş wagty edep-ekram öwretmelidir, bagtyýar durmuşda ýaşamagyň ýoluny salgy bermelidir. Perzendiniň edepsiz hereketini gören ene-ata oňa dogry ýol salgy bermelidir. Ata-ene öz perzendinde ata Watana bolan beýik buýsanjy, oňa tagzym etmegi we egsilmez söýgini terbiýelemelidir. Ata-eneleriň wagyz-nesihatlary halkymyzyň ynsanperwer kadalaryndan aýra düşmeli däldir.

Sagdyn maşgala sagdyn jemgyýetiň, sagdyn jemgyýet bolsa sagdyn döwletiň binýadydyr. Sagdynlyk düşünjesinde diňe jan saglygy göz öňünde tutulman, ruhy kämillik, ahlak belentligi-de jemlenýär. Türkmen maşgalasynda bolsa muňa aýratyn ähmiýet berilýär. Aýratyn-da, halkymyz gyz çaganyň edep-ekramyna, özüni alyp barşyna, terbiýesine uly üns berýär. Onuň arassa ahlakly bolup ýetişmegi üçin aýratyn alada edýär. «Ýagşy ene — ýagşy gyza görelde» ýaly nakylda hem türkmen maşgalasynda zenan edebine, gyz çaganyň terbiýesine aýratyn üns berlendigini görmek bolýar. Gyz perzendiň kalbyna guýulýan ýagşy niýet-arzuwlaryň möhüm ähmiýeti bardyr. Şonuň üçin her bir ene-ata gyz perzendiň syrdaşy, ýakyn adamy bolmalydyr. Halkymyzda gyz edebi il edebine deňelýär. Päk ahlakly, sada, medeniýetli gyz çaga maşgalanyň abraýy, baran öýüniň buýsanjydyr. Biziň edep-terbiýämizde gyz-gelinlerimiziň asyllylygy, edep-ekramy aýratyn mertebä eýedir. Bular barada Gahryman Arkadagymyz aýratyn belledi.

“Ata-babalarymyz «Maşgalam — baş galam», «Ene — ojak eýesi, ata — işik söýesi» diýipdirler. Maşgala gatnaşyklary miras galýan, gorap saklanmaga degişli mukaddeslikdir. Maşgaladaky asudalyk, agzybirlik we rahatlyk jemgyýetimiziň abadançylygydyr. Sagdyn ahlagyň, sagdyn edebiň düýbi hem maşgalada tutulýar” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

Gahryman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, geljekki neslimiziň terbiýesi hem maşgala baglydyr. Maşgalada adam şahsyýet hökmünde kemala gelýär, birek-biregi hormatlamagy, söýmegi öwrenýär. Halkymyzyň durmuş tejribesinde çaganyň doglan pursadyndan başlap, onuň her bir ösüşiniň tapgyry milli dessurlar bilen utgaşyp gidýär. Çaga dünýä inenden soň, onuň ilkinji kyrk güni, ýagny kyrkçile döwri aýratyn ideg we mähir bilen gurşalýar.

“Çaganyň ilkinji dişi çykanda bolsa öý-ojakda uly şatlyk bilen diş toýy tutulýar. Bu dessur perzendiň uly durmuşa sagdyn we berk ädimler bilen başlamagynyň buýsançly baýramydyr. Soňra çaganyň saçynyň ilkinji gezek alynmagy bilen, galpak toýy bellenýär. Bu toýlar diňe bir şatlyk-dabara däl, eýsem, il-günüň jem bolup, täze doglan nesle ak ýol, uzak ömür we bagtyýar geljek dilemegidir. Bu taryhy we gadymy däpler maşgala mukaddesligini berkitmäge hyzmat edýär” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri aýtdy.

Gahryman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, adamyň iň gowy häsiýetleriniň biri hem ene-atasyna bolan çäksiz söýgüsidir. Türkmen nakylynda aýdylyşy ýaly, «Ataň bagtly bolsa, Allatagala bereket berer, eneň bagtly bolsa, pygamber ýalkar». Türkmenleriň «Käbäm — enem, kyblam — atam» diýen sözüniň aňyrsynda hem uly many bar. Ata-enä mähriban bolmak, olary mähir bilen gurşap almak, hyzmatyny etmek, hormat goýmak, olaryň pendini tutmak perzendiň borjudyr. «Gyzylyň-kümşüň könesi bolmaz, ata-enäniň — bahasy», «Ata kesbi ogla halal» ýaly ajaýyp jümleler ýaşlaryň durmuş şygaryna öwrülmelidir.

Her bir ynsanyň ömrüniň we şahsyýetiniň kemala gelmegi, ilki bilen, maşgala ojagyna we enäniň mähremligine baglydyr. Ene ýüregi tükeniksiz mähriň, sabyr-takadyň beýik çeşmesidir. Enäniň perzende bolan söýgüsi dünýädäki iň tämiz we iň belent duýgudyr” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri sözüni dowam etdi.

Çaganyň beden hem-de ruhy taýdan sagdyn kämilleşmeginde örän wajyp bolan ene süýdi diňe bir iýmit däl, eýsem, ynsana halallygy, ynsaplylygy we Watana bolan wepalylygy siňdirýän ilkinji mukaddeslikdir. Ene mähriniň owazy bolan hüwdi bolsa çaganyň aňyna we kalbyna ilkinji guýulýan watançylyk senasydyr. Bu gün her bir maşgala, ene, çaga döwletiň üns merkezinde saklanýar. Döwletimiz öz kiçijik raýatlary üçin ähli mümkinçilikleri döredip, olaryň sagdyn, berk bedenli, bilimli bolmaklary ugrunda uly alada edýär. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyz ýakynda paýtagtymyz Aşgabatda diňe ene süýdi bilen iýmitlendirmegi goldamak ulgamlaryny berkitmek boýunça ýokary derejeli milli «tegelek stol» maslahatynyň hem geçirilendigini belledi.

Türkmen halkynyň Milli Lideriniň belleýşi ýaly, her halk öz neslini milli düşünjeleri we medeni däpleri esasynda terbiýeleýär. Ata-eneler, mugallymlar ýaşlaryň terbiýesini özbaşyna goýbermeli däldirler. Internet giňişligindäki ters düşünje-garaýyşlara ýaşlyk ýeňilligi bilen özlerini aldyrmazlygyny, ahlak arassalygyny, mertebesini goramalydygyny yzygiderli pent edip durmalydyrlar. Mugallym çagalara özüni alyp barmagyň düzgünlerini, sözleýiş edebini yzygiderli öwretmelidir.

“Bu jogapkärli işde mugallym diýen belent ada mynasyp bolan watandaşlarymyzyň hyzmaty örän uludyr. Mugallym — ýaş nesli terbiýeleýän, bilim berýän we olaryň geljegine uly täsir edýän hormatly hünäriň eýesi, beýik ynsandyr. Mugallym ýaş nesillerimize ýol görkeziji şahsyýetdir. Şonuň üçin mugallym sabyrly, akylly, mylaýym we adalatly bolup, her bir okuwça deň göz bilen garamalydyr, olaryň pikirine hormat goýmalydyr” diýip, Gahryman Arkadagymyz aýtdy.

«Ussadyňa hormat etseň, ylmyň artar», «Bilimliniň ýoly açyk», «Bir harp öwreden mugallyma kyrk gün salam» ýaly atalar sözleri her bir ýaş nesliň öz mugallymyna hormat goýmalydygyny ündeýär. Akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragy ilkinji mugallymy — atasy Döwletmämmet Azada «Ylym öwreden ussat kyblam pederdir» diýip ýüzlenýär.

«Atam Berdimuhamet Annaýew hem halka hyzmat edip, jemgyýetde hormat-sylaga mynasyp bolan, ömrüni mugallymçylyk kärine bagyşlan ilhalar ynsandy. Atam çagalara diňe sowatly okamagy we ýazmagy öwretmän, diňe bir bilim bermän, eýsem, olaryň kalbyna jemgyýetde özüňi mynasyp alyp barmagyň endiklerinem guýýardy. Ol çagalarda diňe bir uly adamlara däl, eýsem, öz deň-duşlaryna-da hormat bilen garamak barada terbiýe bererdi. Kakam hem, öz gezeginde, Watanymyz, halkymyz, ýurdumyz baradaky oý-pikirlerini goşgy setirlerine geçirerdi. Tebigatymyz barada köp suratlary çekerdi. Häzir men kakamyň 80 ýaşynda ýazan «Ata pendi» baradaky goşgy setirlerini aýdyp bereýin” diýip, Gahryman Arkadagymyz mähriban kyblasynyň goşgy setirlerinden okady.

Çylşyrymly bolýar durmuşyň ýoly,
Ýöne ýalňyşmajak bolmaklyk gerek.
Ata-ene käýinse — säwlik goýbersek,
Ony gaty görmän, düzetmek gerek.
Bize maslahatçy ata-ene gerek.

“Mugallym okuwçylaryň durmuşynda yz galdyrýan halypadyr. Şoňa görä-de, mugallym hemişe öz bilimini artdyrmaga çalyşmalydyr. Döwrüň talaplaryna laýyk täze usullary öwrenip, hünär derejesini kämilleşdirmelidir” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri belledi.

“Türkmen ýaşlary öz päk kalplarynda elmydama mähriban Watanyna, il-gününe bolan söýgini saklamalydyrlar. Söýgi — bu seniň Beýik Biribara, mähriban Watanyňa bolan beýik duýgyňdyr. Söýgi — bu seniň mähriban halkyň geçmişine, şu günki bagtyýar durmuşyna hem-de beýik geljegine bolan beýik buýsanjyňdyr” diýip, Gahryman Arkadagymyz sözüni dowam etdi.

“Türkmen topragyny söýüň! Türkmen topragy türkmen bedewlerini, nepis halylary, şaý-sepleri, onlarça gadymy ylmy-medeni merkezleri dünýä siwilizasiýasyna bagyş eden seniň mukaddes Diýaryňdyr. Türkmen halkyny söýüň! Çünki seniň halkyň köp asyrlaryň dowamynda durmuş şertleri we taryhy tejribeler esasynda kämilleşen milletdir. Türkmeniň milli mirasyny söýüň! Milli mirasymyza pederlerimiziň ruhy siňendir. Milli miras — bu halallyk, ýere-topraga yhlas etmek, ahlak arassalygy, nebse çapmazlyk, beden tämizligi, gaýduwsyzlyk ýaly paýhas eleginden geçirilen öwüt-ündewlerdir. Sporty söýüň! Sport seni diňe bir beden taýdan kämilleşdirmek bilen çäklenmän, eýsem, seniň dünýägaraýşyňy hem giňeldýär. Sport — bu güýç-gaýratyň, gözelligiň we saglygyň gözbaşydyr” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri nygtady.

Gahryman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, dil halklary ýakynlaşdyrmakda, dost-doganlygy berkitmekde, halklaryň medeni mirasyny öwrenmekde esasy hyzmaty ýerine ýetirýär. Mahmyt Kaşgarly, Mahmyt Zamahşary ýaly dilçi alymlar öz dil baýlyklary bilen halklaryň arasynda ylmyň, edebiýatyň, medeniýetiň baglanyşygyny üpjün edipdirler. Türkmen ýaşlarynyň pederlerimiziň bu ýoluny dowam etmekleri parzdyr.

“Türkmen dili döwlet dilidir! Türkmen dili dünýäniň iň gadymy, baý we şirin dilleriniň biridir! Dilimize sarpa goýuň! Daşary ýurt dillerini öwreniň! Daşary ýurt edebiýatyny öwreniň! Dil siziň dünýädäki dostlaryňyzyň sanyny artdyrar. Dil siziň dünýädäki abraýyňyzy belende göterer. Halkymyzyň «Dil bilen dana, dil bilmeýän diwana», «Dil — akylyň açary», «Dil bilen dünýäni gezer» ýaly pähimlerini özüňize şygar ediniň!” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri aýtdy.

“Öz taryhy ösüşiniň dowamynda halkymyz hiç wagt ylymdan daşda bolan däldir. Türkmen ýaşlary bu gün öz pederleriniň ylym dünýäsindäki beýik ýeňişlerine, beýik açyşlaryna buýsanmaga haklydyr. Dünýäniň häzirki zaman ylmyndaky özgertmeler adamzat jemgyýetiniň barha kämilleşmegine ýol açýar. Ýaşlarymyz täze ylmy-tehniki ösüşden baş çykarmalydyrlar. Türkmen ýaşlary innowasion barlaglara işjeň gatnaşmalydyrlar, täze tehnologiýalary döretmelidirler” diýip, Gahryman Arkadagymyz nygtady.

“Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyzyň geljegi siziň nurana ykbalyňyz bilen baglydyr. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Siz öz alan bilimiňiz we zähmetiňiz, edep-ekramyňyz we zähmetsöýerligiňiz bilen eziz Watanymyzyň şöhratyny mundan beýläk-de belende götermelisiňiz. Birek-biregiň üstünliklerine buýsanyp, halkymyzy, Watanymyzy söýmelisiňiz. Ilhalar şahsyýetler bolup ýetişmelisiňiz. Watanymyzyň şanly taryhyna, milli köklerimize, beýik şahsyýetlerimiziň gazananlaryna göz ýetirýän hem-de olardan netije çykarmagy başarýan ýaşlar biziň buýsanjymyzdyr!” diýip, türkmen halkynyň Milli Lideri nygtady.

Gahryman Arkadagymyz umumy okuw sapagyny tamamlamak bilen, berkarar Watanymyzyň eziz ýaşlaryna berk jan saglyk, uzak ömür, bagtyýarlyk we okuwda hem-de durmuşda uly üstünlikleri arzuw etdi.

Milli Liderimiz umumy okuw sapagyna gatnaşyjylara ýüzlenip, özüniň oý-pikirlerini beýan edendigini aýtdy we çykyş etmäge isleg bildiren ýaşlara söz berdi. Ilki bilen, Aba Annaýew adyndaky Halkara atçylyk akademiýasynyň talyby D.Niýazlyýew çykyş etdi.

D.Niýazlyýew ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 35 ýyllygyna beslenýän «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda Gahryman Arkadagymyzyň tagallasy bilen döredilen halkara atçylyk ýokary okuw mekdebiniň talyby bolmak bagtyna eýe bolandygyny aýtdy. Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň we Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary bilen, täze taryhy eýýamda ahalteke bedewi parahatçylygyň, dostlugyň, döwletliligiň, döwürleriň hem-de nesilleriň aýrylmaz arabaglanyşygynyň aýdyň nyşanyna öwrüldi.

Ol çykyşynda Gahryman Arkadagymyzyň watançylyk, durmuş, jemgyýetde öz ornuňy tapmak, edep-terbiýe ýaly gymmatlyklar bilen bagly umumy sapagyna gatnaşmagynyň ýaşlar üçin ýatdan çykmajak taryhy pursada öwrülendigini aýdyp, ýurdumyzyň bagtyýar talyp ýaşlarynyň adyndan Milli Liderimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi hem-de Gahryman Arkadagymyza we Arkadagly Gahryman Serdarymyza berk jan saglyk, uzak ömür, il-ýurt bähbitli tutumly işlerinde üstünlikleriň ýar bolmagyny arzuw etdi.

Soňra Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň talyby H.Kürenowa söz berildi. H.Kürenowa hormatly Prezidentimiziň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallalary bilen, ýaşlaryň döwrebap ylym-bilim almaklary üçin giň mümkinçilikleriň döredilýändigini hem-de “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda talyp bolmak bagtynyň miýesser edendigini aýtdy. Şunuň bilen bir hatarda, talyp Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň hem-de Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň täze binalar toplumlarynyň açylyp ulanmaga berilmeginiň berkarar ýurdumyzyň bilim binýadynyň pugtalandyrylýandygynyň aýdyň nyşany bolandygyny belledi.

H.Kürenowa Gahryman Arkadagymyzyň geçen umumy sapagynyň ýurdumyzyň mugallymlary, mekdep okuwçylary hem-de talyp ýaşlary üçin watançylygyň nusgalyk mekdebi bolandygyny aýdyp, ýaş nesliň döwrebap, kämil bilim almagyna giň mümkinçilikleri döredip berýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň janlarynyň sag, ömürleriniň uzak, il-ýurt bähbitli işleriniň hemişe rowaç bolmagyny arzuw etdi.

“Hormatly Prezidentimiziň berk nygtaýşy ýaly: «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!». Mähriban ýaşlar! Siz eziz Diýarymyzyň buýsanjy we geljegi! Diňe siz bilen öňe, öňe, diňe öňe, jan Watanym Türkmenistan!” diýip, Gahryman Arkadagymyz sözüni jemledi.

Umumy okuw sapagy tamamlanandan soňra, degişli ýolbaşçylar Gahryman Arkadagymyzyň geçen okuw sapagynyň ýurdumyzyň ýaşlarynyň durmuşynda ýatdan çykmajak waka öwrülendigini hem-de ýaş nesliň watansöýüjilik ruhunda terbiýelenmeginde taryhy ähmiýete eýe bolandygyny bellediler.

Gahryman Arkadagymyz ata Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda ýurdumyzyň ýaşlaryna uly ynam bildirilýändigini belledi we hemmelere üstünlikleri arzuw edip, bu ýerden ugrady.

 

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

02.09.2026

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýokary okuw mekdepleriniň täze binalar toplumlarynyň açylyş dabaralaryna gatnaşdy

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumlary açylyp ulanmaga berildi. Ýurdumyzda giňden bellenilýän Bilimler we talyp ýaşlar gününe gabat gelen bu şanly wakalar milli bilim ulgamyny dünýäniň öňdebaryjy tejribesine laýyklykda ösdürmek, onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek ugrunda giň gerimli işleriň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň nobatdaky beýany boldy.

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň ýurdumyzda ylym-bilim ulgamyny kämilleşdirmek boýunça başlangyçlary häzirki wagtda hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda mynasyp dowam etdirilýär. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe milli tejribeleriň dünýäniň öňdebaryjy gazananlary bilen utgaşdyrylmagy esasynda bilim ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmek boýunça döwlet maksatnamalary üstünlikli amala aşyrylýar. Munuň özi bilim ulgamyny halkara derejede kämilleşdirmäge, öňdebaryjy tejribäni ornaşdyrmaga, ösüp gelýän ýaş nesli milli hem-de umumadamzat gymmatlyklary esasynda terbiýelemäge, olara döwrebap bilim bermäge itergi berýär.

Bilimli ýaşlary terbiýeläp ýetişdirmek ýurdumyzyň yzygiderli ösüşlerini, halkymyzyň bagtyýar geljegini kesgitleýän möhüm şertleriň biridir. Türkmenistanda ýaşlary hemmetaraplaýyn goldamak, olaryň mümkinçiliklerini ösdürmek, bu ulgamda kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça çäreler amala aşyrylýar. Şunuň bilen baglylykda, ýokary bilim ulgamynyň kämilleşdirilmegine aýratyn ähmiýet berilýär. Munuň özi milli ykdysadyýetimiziň dürli pudaklary üçin ýokary bilimli hünärmenleriň kemala getirilmegine gönükdirilendir. Häzirki wagtda Diýarymyzyň ýokary okuw mekdepleri diňe bir döwrebap bilimli, giň dünýägaraýyşly ýaşlary we hünärmenleri taýýarlamak üçin talabalaýyk enjamlaşdyrylan okuw merkezleri bolmak bilen çäklenmän, olar jemgyýetimiziň aň-bilim, medeni-ruhy ösüşiniň, Watanymyzyň durmuş-ykdysady abadançylygynyň hem ygtybarly binýady bolup durýar.

...Ir bilen hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň täze binalar toplumynyň öňündäki meýdança geldi. Hemmeler döwlet Baştutanymyzy uly ruhubelentlik bilen garşyladylar. Bu ýerde talyp ýaşlaryň aýdym-sazly çykyşlary ýaýbaňlandyryldy. Soňra Arkadagly Gahryman Serdarymyz ýörite taýýarlanylan münbere barýar.

Hormatly Prezidentimiz hemmeleri mähirli mübärekläp, Berkarar Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk baýramynyň toýlanýan ýylynda ýurdumyzyň her bir gününiň täze taryhy wakalara beslenýändigini, şu günem Bilimler we talyp ýaşlar gününde Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň binalar toplumlarynyň dabaraly ýagdaýda açylyp ulanmaga berilýändigini aýtdy we dabara gatnaşyjylary, mähriban halkymyzy Bilimler we talyp ýaşlar güni, döwrebap bilim ojaklarynyň açylyp ulanmaga berilmegi bilen tüýs ýürekden gutlady.

Bellenilişi ýaly, ylym we bilim ulgamyny toplumlaýyn ösdürmek, ony hil taýdan täze derejä çykarmak biziň durmuşa geçirýän döwlet syýasatymyzyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň bilim ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmek, onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek boýunça maksatnamalaýyn işler amala aşyrylýar. Garaşsyz ýurdumyzda ylmyň iň soňky gazananlaryny bilim ulgamyna ornaşdyrmaga, ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamaga, bu ugurda halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge möhüm ähmiýet berilýär.

“Ýurdumyzda döwrebap bilim edaralarynyň binalaryny gurmak boýunça hem netijeli işler alnyp barylýar. Şu gün paýtagtymyz Aşgabat şäherinde, Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherinde institutlaryň täze binalar toplumynyň açylyp ulanmaga berilmegi Diýarymyzda bilim özgertmeleriniň giňden rowaçlanýandygyny görkezýär” diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Şu gün ýurdumyzyň dürli künjeklerinde häzirki zaman orta mekdepleriniň we çagalar baglarynyň birnäçesi açylyp ulanmaga berilýär. Bilimler dünýäsine ilkinji gezek gadam basýan körpelerimize bolsa ýadygärlik sowgat — «Bilimli» atly kompýuterler gowşurylýar. Bularyň ählisi bilim ulgamyny ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleriň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň mysalydyr.

Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň gurluşyk we senagat toplumy üçin ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamakda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutyna uly ornuň degişlidigini belläp, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy tarapyndan bina edilen 5 müň orunlyk Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň täze binalar toplumynyň häzirki zamanyň ösen talaplaryna doly laýyk gelýändigini aýtdy.

“Bu bilim ojagy 13 gatdan ybarat bolan baş binany, 8 fakulteti we 28 sany kafedrany, kitaphanany, mejlisler zalyny özünde jemleýär. Institutyň okuw binalary döwrebap enjamlar bilen üpjün edilip, onda professor-mugallymlaryň netijeli işlemegi, talyp ýaşlaryň bilim almagy üçin ähli şertler döredilendir. Şeýle hem häzirki zaman bilim şäherçesinde talyplar üçin 2 müň 600 orunlyk umumy ýaşaýyş jaýy, mugallymlar üçin 2 sany, her biri 40 öýli ýaşaýyş jaýy göz öňünde tutuldy” diýip, Arkadagly Gahryman Serdarymyz nygtady hem-de bu döwrebap bilim ojagynda ýokary derejeli binagärleriň, gurluşykçy inženerleriň, senagatçylaryň kemala geljekdigine berk ynam bildirdi.

Bellenilişi ýaly, şu gün açylyp ulanmaga berilýän bilim ojaklarynyň ýene-de biri Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherindäki Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň binalar toplumydyr. 5 müň orunlyk bu döwrebap bilim toplumy Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy tarapyndan bina edildi. Bu bilim ojagy 5 gatdan ybarat bolan baş binany, 8 fakulteti we 22 sany kafedrany, mejlisler zalyny, kitaphana binasyny özünde jemleýär. Täze institutyň binalary häzirki zaman enjamlary bilen üpjün edildi. Ol ýerde professor-mugallymlaryň bilim işini has-da döwrebap guramagy, talyp ýaşlarymyzyň ýokary hilli bilim almagy üçin ähli amatly şertler döredildi. Bu ýerde talyplar üçin 2 müň orunlyk umumy ýaşaýyş jaýy göz öňünde tutuldy. Şeýle-de sport bilen meşgullanmak we medeni çäreleri geçirmek üçin ähli şertler döredildi. Meşhur türkmen şahyry Seýitnazar Seýdiniň adyny buýsanç bilen göterýän bilim ojagynyň täze binalar toplumy geljekde hem kämil mugallymlaryň, bilim işgärleriniň täze neslini kemala getirmäge hyzmat eder.

“Häzirki döwürde watansöýüji, ruhubelent ýaşlarymyz kemala gelýär. Bu ýaşlar mähriban halkymyzyň, eziz Watanymyzyň beýik geljegidir” diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady hem-de ýaşlarymyzyň okamak, öwrenmek we yhlasly zähmet çekmek bilen, eziz Diýarymyzyň şan-şöhratyny has-da belende göterjekdiklerine ynam bildirdi.

Hormatly Prezidentimiz hemmeleri «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda bellenýän Bilimler we talyp ýaşlar güni bilen, Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň binalar toplumlarynyň açylmagy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlap, berk jan saglyk, bagtyýar durmuş, işlerinde we okuwlarynda uly üstünlikleri arzuw etdi.

Döwlet Baştutanymyzyň çykyşy ýörite gurnalan monitorda sanly ulgam arkaly Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherindäki Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumynyň açylyş dabarasyna gatnaşyjylara hem görkezildi. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň çykyşy uly ruhubelentlik bilen diňlenildi.

Soňra Türkmenistanyň at gazanan arhitektory hormatly Prezidentimiz dabaraly ýagdaýda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň täze binalar toplumynyň açylyş toý bagyny kesdi. Şol pursatda dürli reňkdäki şarlar asmana uçuryldy. Soňra döwlet Baştutanymyz institutyň täze binalar toplumynda döredilen şertler bilen tanyşdy.

Institutyň eýwanynda ýörite gurnalan monitoryň üsti bilen täze binalar toplumy barada maglumat berildi. Institutyň umumy meýdany 32,2 gektara barabar bolup, döwrebaplygyň we milli äheňleriň sazlaşygyny özünde jemleýär. Bu ýokary okuw mekdebiniň dolandyryş bölümleri üçin niýetlenen baş binasynyň depesinde binagärlik hem-de inženerçilik senediniň baş nyşany bolan sirkulyň we ölçeg guralynyň şekili ýerleşdirilipdir. Munuň özi hormatly Prezidentimiziň başda durmagynda üstünlikli durmuşa geçirilýän şähergurluşyk maksatnamasynyň çäklerinde paýtagtymyzyň binagärlik keşbi bilen döwrebap sazlaşygy emele getirýär. Täze binalar toplumynda institutyň professor-mugallymlarynyň okuw işini has-da döwrebap alyp barmaklary, talyplaryň bolsa dünýä standartlaryna laýyklykda ýokary hilli bilim almagy, hünär öwrenmegi üçin ähli amatly şertler döredilipdir.

Talyplar ýurdumyzda ýaşlaryň döwrebap bilim almagy, ýokary derejeli hünärmenler bolup ýetişmekleri üçin döredilýän mümkinçilikler, şeýle hem Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň täze binalar toplumynyň gurlup ulanmaga berlendigi üçin hormatly Prezidentimize, Gahryman Arkadagymyza tüýs ýürekden hoşallyklaryny beýan etdiler.

Bu ýerde hormatly Prezidentimiz aýdym-sazly çykyşlara tomaşa etdi. Soňra döwlet Baştutanymyz institutyň mejlisler zalyna bardy we bu ýerde sanly ulgam arkaly Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.

Sanly ulgam arkaly göni ýaýlymda Hormatly il ýaşulusy E.Talipow Arkadagly Gahryman Serdarymyzdan institutyň täze binalar toplumynyň açylyş dabarasyna ak pata bermegini haýyş etdi. Döwlet Baştutanymyz institutyň täze binalar toplumynyň açylyş dabarasyna ak pata berdi.

Dabara gatnaşýan hormatly ýaşulular toý bagyny kesdiler. Soňra Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynda döredilen şertler bilen tanyşdyrýan wideoşekiller görkezildi.

Täze binalar toplumynyň meýdany 26 gektara golaý bolup, bu ýerde talyp ýaşlar, professor-mugallymlar, hünärmenler üçin zerur bolan ähli amatlyklar göz öňünde tutulypdyr. Institutyň täze binalar toplumy baş binany, mejlisler zalyny, okuw binalaryny, müň orunlyk naharhanany, kitaphanany, ähli amatlyklary bolan 2 müň orunlyk 6 sany umumy ýaşaýyş jaýyny, sport meýdançalaryny hem-de beýleki tehniki desgalary öz içine alýar. Bilim ojagynyň täze binalar toplumynyň okuw otaglaryna kämil sanly tehnologiýalar ornaşdyrylypdyr. Okuw binalarynda talyplaryň ylmy-barlag işlerini alyp barmaklary üçin onlarça tejribehana otagy hereket edýär. Olar himiýa, biologiýa, fizika, zähmet we tehnologiýalaryň esaslary, defektologiýa ýaly beýleki ugurlara degişli tejribehanalar bolup, döwrebap tehnologiýalar bilen üpjün edilendir.

Bu ýerde taryh, arheologiýa we etnografiýa, ösümlik, haýwanat dünýäsi muzeýleri hereket edýär. Muzeýlerde ýurdumyzyň baý medeni mirasy, taryhy-medeni ýadygärlikleri, ösümlik we haýwanat dünýäsi, sanly bilim ulgamy, ýokary okuw mekdebiniň taryhy barada maglumat berýän eksponatlar ýerleşdirilipdir. Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumynda 1 milliona çenli kitaby saklamaga niýetlenen döwrebap kitaphana binasy bolup, ol 700 orunlyk okalga zalyndan, 100 orunlyk elektron kitaphanadan ybarat. Institutyň kitaphanasynda okuw kitaplarynyň, ylmy, ylmy-köpçülikleýin we çeper edebiýatlaryň baý gorunyň, täze okuw neşirleriniň, olaryň elektron göterijilerdäki nusgalarynyň bolmagy talyplaryň ähli zerur okuw-usuly, ylmy maglumatlar bilen üpjün edilmeginde hem-de berilýän bilimiň has içgin özleşdirilmeginde möhüm ähmiýete eýedir.

Institutyň täze binalar toplumyndaky sport binasy, sport meýdançalary dünýä standartyna laýyk gelmek bilen, bu ýerde futbol meýdançasy, woleýbol, basketbol üçin ýörite sport zallary hem-de beýleki sport desgalary ýerleşýär.

Soňra Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň täze binalar toplumyna halkara güwänamalary gowşurmak dabarasy boldy. lki bilen, «Cert International» halkara guramasynyň wekili Marat Habibuline söz berildi.

Ol hormatly Prezidentimizi we dabara gatnaşyjylary mübärekläp, Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň täze binalar toplumynyň açylyş dabarasyna gatnaşmagynyň özi üçin uly hormatdygyny aýtdy we «Cert International» guramasynyň adyndan instituta ISO-nyň 5 sany halkara standartyna laýyklyk güwänamalaryň gowşurylýandygyny aýtdy. Munuň özi institutyň ýokary derejesini tassyklap, täze binalar toplumy bilim, ylym, sanly tehnologiýalar, halkara hyzmatdaşlyk üçin giň mümkinçilikleri açýar. Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk instituty Türkmenistanda we GDA ýurtlarynda bir wagtda şu bäş halkara standart boýunça sertifikatlaşdyrylan ilkinji ýokary okuw mekdebidir.

Soňra M.Habibulin döwrebap bilim ojagynyň täze binalar toplumynyň hil dolandyryş ulgamyna degişli ISO 9001:2015 halkara standartyna; daşky gurşawy dolandyrmak ulgamyna degişli ISO 14001:2015 halkara standartyna; zähmet howpsuzlygy we saglygy goramak dolandyryş ulgamyna degişli ISO 45001:2018 halkara standartyna; bilim guramalary üçin dolandyryş ulgamyna degişli ISO 21001:2018 halkara standartyna; maglumat howpsuzlygyny dolandyrmak ulgamyna degişli ISO 27001:2022 halkara standartyna laýyk gelýändigini tassyklaýan halkara güwänamalary gowşurdy.

Soňra Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş maksatnamasynyň Türkmenistandaky hemişelik wekili Narine Saakýana söz berildi. Ol hemmeleri bu şanly waka bilen gutlap, BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň Türkmenistanyň köpýyllyk ygtybarly hyzmatdaşydygyny aýtdy.

Bellenilişi ýaly, Ösüş maksatnamasynyň hünärmenleri institutyň alymlary we hünärmenleri bilen ýakyn hyzmatdaşlyk edip, innowasion hem-de ekologik taýdan netijeli tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyna ýardam berdiler. Institutyň täze binalar toplumyna döwrebap ekologik standartlara hem-de durnukly ösüş ýörelgelerine laýyk gelýändigini tassyklaýan abraýly halkara güwänamalaryň gowşurylmagy munuň aýdyň mysalydyr. Bu toplum diňe bir döwrebap okuw meýdançasy bolmak bilen çäklenmän, eýsem, geljekki binagärleri, inženerleri we gurluşykçylary taýýarlaýan ylmy-tejribe binýadydyr.

Hanym Narine Saakýan pursatdan peýdalanyp, durnukly ösüş ýörelgelerine ygrarlylygy, Birleşen Milletler Guramasy bilen netijeli hyzmatdaşlygy üçin Türkmenistanyň Hökümetine hoşallygyny beýan etdi hem-de energiýa netijeliligi boýunça “ýaşyl” güwänamany; suw tygşytlaýjy tehnologiýalar boýunça “ýaşyl” güwänamany; talyp ýaşlary durnukly energetikany ösdürmäge çekmek boýunça “ýaşyl” güwänamany; suw serişdelerini tygşytlamak we dolandyrmak boýunça güwänamany; energiýa netijeliligi we monitoring boýunça güwänamany; şeýle hem bilim we hünär başarnyklaryny artdyrmak boýunça güwänamany gowşurdy.

Soňra «Pearson VUE» kompaniýasynyň «Certiport» bölüminiň dolandyryjy direktory Kenworti Taý Jozefe söz berildi. Ol bu dabara gatnaşmagyň özi üçin uly hormatdygyny belläp, wekilçilik edýän düzüminiň adyndan döwrebap bilimi, sanly tehnologiýalary hem-de halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge berýän uly ünsi üçin hormatly Prezidentimize hoşallygyny beýan etdi.

“Şu gün biz Türkmenistanda bilim mümkinçiliklerini giňeltmekde möhüm ädimiň şaýady bolýarys. Ýokary okuw mekdebine «Certiport» tarapyndan ygtyýarlandyrylan halkara synag merkeziniň derejesi berilýär. Bu bolsa instituta «Certiport» halkara güwänamasyna laýyklykda synaglary geçirmäge we talyplardyr hünärmenlere öz hünär hem-de sanly başarnyklaryny halkara ykrar edilen standartlar boýunça tassyklamaga mümkinçilik döreder” diýip, myhman belledi hem-de institutda «Certiport» tarapyndan ygtyýarlandyrylan halkara synag merkeziniň (Certiport Authorized Testing Center) döredilendigi baradaky güwänamany gowşurdy.

Halkara güwänamalary gowşurmak dabarasy tamamlanandan soňra, hormatly Prezidentimiz institutyň okuw binasynyň ýokary hilli, döwrebap enjamlar bilen üpjün edilen okuw otaglary bilen tanyşdy.

Döwlet Baştutanymyz, ilki bilen, binagärlik we seýsmika durnukly gurluşyk-barlag tejribehanasyna geldi. Bu ýerde institutyň mugallymy hem-de talyplary hormatly Prezidentimizi döwrebap enjamlar bilen tanyşdyrdylar. Bellenilişi ýaly, tejribehanada Italiýanyň «Moho», «Sara Electronic Instruments» kompaniýalarynyň ýertitremeler we seýsmiki gözlegler üçin enjamlary, Şweýsariýanyň «Leica» kompaniýasynyň ýokary takyklykdaky geodezik ölçegleri geçirmek üçin enjamlary, Türkiýäniň «UTEST» kompaniýasynyň gurluşyk serişdeleriniň, boýaglaryň, betonlaryň galyňlygyny ölçemek üçin niýetlenen enjamlary ýerleşdirilipdir.

Bu ýerde döwlet Baştutanymyz «Motion Systems PS-6TM-550» enjamynyň aýratynlyklary bilen tanyşdyryldy.

Nygtalyşy ýaly, bu enjam binagärlik, gurluşyk inženerçiligi, seýsmiki barlaglar üçin niýetlenen ýokary takyklykly döwrebap synag meýdançasydyr. Ol tejribehanalarda hakyky ýertitremeleriň yrgyldylarynyň täsirini döretmekde, binalaryň durnuklylygyny barlamakda ulanylýar. Enjamyň üstünde iki sany dürli gurluşyk usuly we binagärligi taýdan tapawutlanýan jaýyň kiçeldilen nusgalary ýerleşdirilip, hakyky ýertitremeleriň yrgyldylary emeli usulda döredilip, olaryň durnuklylygy synagdan geçirilýär. Synag pursadynda jaýlaryň göteriji sütünlerindäki ýörite duýujy gurallar arkaly alynýan yrgyldy hem-de beýleki maglumatlar sanly ulgama geçirilýär we ýörite programma üpjünçiligi arkaly 3D görnüşde göni ekrana çykarylýar. Netijede, ýertitremeleriň täsirleri tejribäniň üsti bilen anyklanylýar.

Soňra Arkadagly Gahryman Serdarymyz tejribehanada ornaşdyrylan «Sara Electronic Instruments» kompaniýasynyň önümi bilen tanyşdy. Bellenilişi ýaly, bu enjamlar toplumy ýertitremeleri hasaba almak, möhüm desgalaryň yrgyldy ýagdaýyny uzak möhletleýin gözegçilikde saklamak, seýsmiki monitoringi alyp barmak üçin niýetlenendir. Bu toplumyň ýokary duýgur sensorlary ýeriň, desgalaryň has ujypsyz yrgyldylaryny hem ýazga alyp, olary sanly görnüşde seljermäge mümkinçilik berýär. Şeýlelikde, bu enjam binalaryň, köprüleriň, önümçilik desgalarynyň, beýleki wajyp gurluşlaryň ýagdaýyny yzygiderli gözegçilikde saklaýar.

Institutyň mugallymy we talyplary Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň täze binalar toplumyny gurduryp berendigi üçin Arkadagly Gahryman Serdarymyza tüýs ýürekden hoşallyklaryny beýan etdiler.

Soňra hormatly Prezidentimiz talyplary institutyň täze binalar toplumynyň açylmagy bilen gutlady hem-de elektromehanika tejribehanasyna bardy.

Bu ýerde talyplar maşyn gurluşygy, elektroenergetika, önümçiligi awtomatlaşdyrmak ýaly ugurlar boýunça tejribe işlerini alyp bararlar. Tejribehanada ýerleşdirilen döwrebap enjamlar arkaly elektrik ulgamlaryň, hereketlendirijileriň, dolandyryş enjamlarynyň işleýşi öwrenilýär, dürli synaglar geçirilýär. Bu ýerde Kanadanyň «CM LABS» kompaniýasynyň agyr tehnikalary, gurluşyk mehanizmlerini dolandyrmagy öwretmek üçin niýetlenen döwrebap interaktiw okuw türgenleşik enjamy ornaşdyrylypdyr. Bu enjamda 10-a golaý dürli gurluşyk tehnikasynyň işleýiş maksatnamalary ýerleşdirilýär. Enjam agyr gurluşyk tehnikalaryny ýa-da ulaglary sanly gurşawda howpsuz dolandyrmagy öwretmekde ulanylýar. Bu türgenleşik enjamyň kömegi bilen talyplar gurluşykda ulanylýan tehnikalaryň dolandyryş panellerini dogry we takyk peýdalanmagy, ýer tekizlemek, ýer gazmak, ýük götermek ýaly işleri has takyk, ýokary hilli ýerine ýetirmegi öwrenerler. Tejribehanada kebşirleýji hünärmenleri taýýarlamak üçin Ispaniýanyň «Seabery» kompaniýasynyň «Soldamatic» wirtual simulýator enjamy ulanylýar. Bu enjam “AR” tehnologiýasyna esaslanýan kebşirleme işlerini okatmaga niýetlenen häzirki zaman ulgamydyr. Ol wirtual ulgamda dürli kebşirleme seplerini emele getirip, işiň gidişini wirtual esasda bahalandyrmaga mümkinçilik berýär.

Soňra döwlet Baştutanymyz Germaniýanyň «Lucas Nülle» kompaniýasynyň synagdan geçirmek üçin taslama enjamlarynyň toplumy bilen tanyşdyryldy. Bu enjamlar toplumy «CRK 11 Kuka» senagat roboty bilen üpjün edilendir. Toplum mehatronik synag stansiýasy arkaly giňişleýin barlag işlerini ýerine ýetirýär. Dürli sensorlar enjamda ýerleşdirilen taýynçanyň düzümini barlaýar ýa-da synagdan geçirýär. Synagyň netijeleri ýörite işlenip düzülen «Profinet» ulgamy arkaly robota iberilýär. Synagyň netijelerine baglylykda, robot degişli hereketleri etmäge ukyplydyr.

Talyplar ähli mümkinçilikler döredilen täze ýokary okuw mekdebini gurduryp berendigi üçin Arkadagly Gahryman Serdarymyza tüýs ýürekden hoşallyklaryny bildirdiler.

Soňra hormatly Prezidentimiz mugallymlary we talyplary täze okuw ýylynyň başlanmagy bilen tüýs ýürekden gutlady hem-de umumy himiýa tehnologiýasy tejribehanasyna baryp, bu ýerde döredilen mümkinçilikler bilen tanyşdy.

Tejribehanada Germaniýanyň öňdebaryjy «Spectro» kompaniýasy tarapyndan öndürilen, rentgen flýurosent derňewi üçin niýetlenen «Spectrocube» enjamy ornaşdyrylypdyr. Bu enjam rentgen şöhleleriniň kömegi bilen barlanylýan nusganyň düzümindäki himiki elementleriň mukdaryny ýokary takyklykda kesgitleýär. Barlaga başlamazdan ozal, barlanylýan sement nusgasy 100 mikrondan kiçi bolan bölejiklere çenli owradylýar. Taýýar bolan nusga ýörite gapjagazda enjama ýerleşdirilýär we barlanylýar. Barlagyň netijesinde sement nusganyň düzümindäki Ca, Si, Fe, Al ýaly elementleriň mukdary ýokary takyklykda kesgitlenilýär. Netijeler kompýuteriň ekranynda görkezilýär.

Tejribehanada hormatly Prezidentimiz Ýewropanyň öňdebaryjy kompaniýalarynyň enjamlary arkaly geçirilýän derňewler bilen hem tanyşdyryldy. Bu ýerde ýokary hilli gaz hromatogram enjamy, ştangenserkul enjamy, HPLC suw hromotograf enjamlary ýerleşdirilipdir. Bu enjamlar talyplara himiki garyndylary, olaryň düzümini iň kiçi mikrolitr ölçeginde kesgitlemäge mümkinçilik berýär. Bu bolsa talyplaryň nazaryýetde alan bilimlerini önümçilikde özleşdirmeklerine şert döredýär.

Talyp ýaşlar ähli mümkinçilikler döredilen täze ýokary okuw mekdebini gurduryp berendigi üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyklaryny beýan etdiler.

Döwlet Baştutanymyz talyplara okuwlarynda uly üstünlikleri arzuw etdi.

Soňra hormatly Prezidentimize Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň professor-mugallymlarynyň we talyplarynyň adyndan ajaýyp türkmen halylary sowgat berildi. Arkadagly Gahryman Serdarymyz institutlaryň Hormatly myhmanlarynyň kitabynda ýadygärlik ýazgy galdyrdy.

Soňra döwlet Baştutanymyz Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutyna täze awtoulaglaryň açarlaryny gowşurdy.

Institutyň rektory Şa serpaýy üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi hem-de döwlet Baştutanymyza berk jan saglyk, uzak ömür, il-ýurt bähbitli başlangyçlarynyň hemişe rowaçlyklara beslenmegini arzuw etdi.

Ministrler Kabinetiniň agzalary Arkadagly Gahryman Serdarymyzy, Gahryman Arkadagymyzy Bilimler we talyp ýaşlar güni, Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumlarynyň açylyp ulanmaga berilmegi mynasybetli tüýs ýürekden gutlap, halkymyzyň abadançylygynyň bähbidine alyp barýan işleriniň üstünliklere beslenmegini arzuw etdi.

Hormatly Prezidentimiz ýokary okuw mekdepleriniň täze binalar toplumlarynyň açylmagy bilen hemmeleri ýene-de bir gezek gutlady we olara alyp barýan işlerinde üstünlikleri arzuw edip, bu ýerden ugrady.

Şeýlelikde, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ak pata bermegi bilen Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumlarynyň açylmagy ýurdumyzda giňden bellenilýän Bilimler we talyp ýaşlar gününe ajaýyp toý sowgady bolup, bilim ulgamyny mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça durmuşa geçirilýän giň gerimli işleriň üstünliklere beslenýändiginiň nobatdaky aýdyň beýanyna öwrüldi.

* * *

Şu gün hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen açylyp ulanmaga berlen Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutyna halkara güwänamalary gowşurmak dabarasy boldy.

Şolaryň hatarynda innowasion pedagogikany durmuşa ornaşdyrýandygy üçin Russiýa Federasiýasynyň Naberežnyýe Çelny döwlet mugallymçylyk uniwersitetiniň güwänamasy; Türkmenistanda mugallymçylyk ugrundan hünärmenleri taýýarlamagyň hilini ýokarlandyrmaga hem-de bilim ulgamynda innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmaga goşan uly goşandy üçin “Geljege goşant” atly howandarlyk gaznasynyň güwänamasy; Türkmenistanda durmuş ulgamynda bilimi ýokarlandyrmaga we inklýuziw bilimi ösdürmäge goşan aýratyn goşandy hem-de hyzmatdaşlygy üçin Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar gaznasynyň güwänamasy; täze, döwrebap binalar toplumynyň açylyp ulanmaga berlendigi üçin ÝUNESKO-nyň Bilimde maglumat tehnologiýalary institutynyň Minnetdarlyk haty; ÝUNESKO-nyň Halkara uniwersitetler assosiasiýasynyň agzalyk güwänamasy bar.

Güwänamalary gowşurmak dabarasyndan soňra, instituta hormatly Prezidentimiziň adyndan awtoulaglaryň açarlary gowşuryldy.

* * *

Şu gün Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumlarynyň açylyp ulanmaga berilmegi mynasybetli toý sadakalary berildi.

 

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

01.09.2026

Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumlarynyň açylyş dabarasyndaky çykyşy

Eziz watandaşlar!
Hormatly professor-mugallymlar we talyp ýaşlar!

Berkarar Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk baýramynyň toýlanýan ýylynda ýurdumyzyň her bir güni täze taryhy wakalara beslenýär. Ine, şu gün hem biz Bilimler we talyp ýaşlar gününde Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň binalar toplumlaryny dabaraly ýagdaýda açyp ulanmaga berýäris. Sizi we mähriban halkymyzy Bilimler we talyp ýaşlar güni, şeýle-de döwrebap bilim ojaklarynyň açylyp ulanmaga berilmegi bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn.

Hormatly adamlar!

Ylym we bilim ulgamyny toplumlaýyn ösdürmek, ony hil taýdan täze derejä çykarmak biziň durmuşa geçirýän döwlet syýasatymyzyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň bilim ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmek, onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek boýunça maksatnamalaýyn işler amala aşyrylýar. Garaşsyz ýurdumyzda ylmyň iň soňky gazananlaryny bilim ulgamyna ornaşdyrmaga, ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamaga, bu ugurda halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge möhüm ähmiýet berilýär.

Hormatly adamlar!

Ýurdumyzda döwrebap bilim edaralarynyň binalaryny gurmak boýunça hem netijeli işler alnyp barylýar. Şu gün paýtagtymyz Aşgabat şäherinde, Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherinde institutlaryň täze binalar toplumynyň açylyp ulanmaga berilmegi Diýarymyzda bilim özgertmeleriniň giňden rowaçlanýandygyny görkezýär.

Şeýle hem şu gün ýurdumyzyň dürli künjeklerinde häzirki zaman orta mekdepleriniň we çagalar baglarynyň birnäçesi açylyp ulanmaga berilýär. Bilimler dünýäsine ilkinji gezek gadam basýan körpelerimize bolsa ýadygärlik sowgat — «Bilimli» atly kompýuterler gowşurylýar. Bularyň ählisi bilim ulgamyny ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleriň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň mysalydyr.

Hormatly adamlar!

Ýurdumyzyň gurluşyk we senagat toplumy üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamakda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutyna uly orun degişlidir. Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy tarapyndan bina edilen 5 müň orunlyk Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň täze binalar toplumy häzirki zamanyň ösen talaplaryna doly laýyk gelýär.

Bu bilim ojagy 13 gatdan ybarat bolan baş binany, 8 fakulteti we 28 sany kafedrany, kitaphanany, mejlisler zalyny özünde jemleýär. Institutyň okuw binalary döwrebap enjamlar bilen üpjün edilip, onda professor-mugallymlaryň netijeli işlemegi, talyp ýaşlaryň bilim almagy üçin ähli şertler döredilendir. Şeýle hem häzirki zaman bilim şäherçesinde talyplar üçin 2 müň 600 orunlyk umumy ýaşaýyş jaýy, mugallymlar üçin 2 sany, her biri 40 öýli ýaşaýyş jaýy göz öňünde tutuldy. Bu döwrebap bilim ojagynda ýokary derejeli binagärleriň, gurluşykçy inženerleriň hem-de senagatçylaryň kemala geljekdigine berk ynanýaryn.

Hormatly dabara gatnaşyjylar!

Şu gün açylyp ulanmaga berilýän bilim ojaklarynyň ýene-de biri Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherindäki Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň binalar toplumydyr. 5 müň orunlyk bu döwrebap bilim toplumy Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy tarapyndan bina edildi. Bu bilim ojagy 5 gatdan ybarat bolan baş binany, 8 fakulteti we 22 sany kafedrany, mejlisler zalyny, kitaphana binasyny özünde jemleýär. Täze institutyň binalary häzirki zaman enjamlary bilen üpjün edildi. Ol ýerde professor-mugallymlaryň bilim işini has-da döwrebap guramagy, talyp ýaşlarymyzyň ýokary hilli bilim almagy üçin ähli amatly şertler döredildi. Bu ýerde talyplar üçin 2 müň orunlyk umumy ýaşaýyş jaýy göz öňünde tutuldy. Şeýle-de sport bilen meşgullanmak we medeni çäreleri geçirmek üçin ähli şertler döredildi.

Meşhur türkmen şahyry Seýitnazar Seýdiniň adyny buýsanç bilen göterýän bilim ojagynyň täze binalar toplumy geljekde hem kämil mugallymlaryň, bilim işgärleriniň täze neslini kemala getirmäge hyzmat eder.

Hormatly adamlar!

Häzirki döwürde watansöýüji, ruhubelent ýaşlarymyz kemala gelýär. Bu ýaşlar mähriban halkymyzyň, eziz Watanymyzyň beýik geljegidir. Bu ýaşlarymyzyň okamak, öwrenmek we yhlasly zähmet çekmek bilen, eziz Diýarymyzyň şan-şöhratyny has-da belende göterjekdiklerine berk ynanýaryn.

Hormatly professor-mugallymlar!
Gadyrly talyp ýaşlar!

Sizi «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda bellenilýän Bilimler we talyp ýaşlar güni bilen, şeýle hem Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň binalar toplumlarynyň açylmagy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn. Size berk jan saglyk, bagtyýar durmuş, işleriňizde we okuwlaryňyzda uly üstünlikleri arzuw edýärin.

(Aşgabat şäheri, 2026-njy ýylyň 1-nji sentýabry)

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

01.09.2026

Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň mekdep okuwçylaryna, talyp ýaşlaryna, mugallymlaryna we bilim işgärlerine

Hormatly mugallymlar we bilim işgärleri!
Mähriban talyplar, eziz okuwçylar!

Sizi Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe jemgyýetimizi has-da jebisleşdirýän we uly ösüşlere ruhlandyrýan Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de 2026-2027-nji täze okuw ýylynyň başlanmagy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllygynyň taryhy wakalar bilen şöhratlanýan «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda bilimler baýramçylygynyň baý many-mazmunly dabaralarynyň mekdep okuwçylarymyza, talyp ýaşlarymyza, mugallymlarymyza, ähli halkymyza ýatdan çykmajak ýakymly duýgulary paýlap, eziz Watanymyza söýgimizi has-da pugtalandyrjakdygyna berk ynanýaryn.

Bereketli güýz paslynyň ilkinji gününde eziz Diýarymyzyň ähli künjeginde bilim edaralarynyň gapylary giňden açylyp, jaň sesi belentden ýaňlanýar. Bu mukam täze okuw ýyly bilen birlikde, beýik geljegiň, uly üstünlikleriň, açyşlaryň ýaňydyr. Ylym we bilim kuwwatly döwletimiziň hem-de bagtyýar durmuşymyzyň berk binýadydyr. Şoňa görä-de, ata-babalarymyzyň ylym-bilim, nesil terbiýesi baradaky parasatly wesýetlerine eýerip, döwrümiziň ylmy-tehniki ösüşiniň gazananlaryna, innowasiýalara daýanyp, ýurdumyzy bedew bady bilen ynamly ösdürýäris. Ýaş nesilleri sowatly, giň dünýägaraýyşly, häzirki zamanyň ösen tehnologiýalaryna erk edýän watansöýüji şahsyýetler hökmünde kemala getirmek babatda nusgalyk işler durmuşa geçirilýär. Garaşsyz Diýarymyzda döwrebap çagalar baglary, orta mekdepler, hünär bilimi edaralary yzygiderli gurlup, milli bilim ulgamy döwrebaplaşdyrylýar.

Asylly däbimizden ugur alyp, Bilimler we talyp ýaşlar gününe hem-de 2026-2027-nji okuw ýylyna ajaýyp sowgat hökmünde Aşgabat we Türkmenabat şäherlerinde ýerleşýän Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutlarynyň täze binalary, şeýle-de welaýatlarymyzda döwrebap orta mekdepler we çagalar baglary dabaraly açylar, ylmy-amaly maslahatlar, bedenterbiýe-sport, medeni çäreler geçiriler. Bilimler dünýäsine ilkinji gadam basýan mekdep okuwçylaryna «Bilimli» noutbuk kompýuterleri sowgat gowşurylar. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynyň göwün galkyndyryjy bu wakalary eziz Watanymyzyň şöhratly geçmişine, şu gününe, beýik geljegine bolan milli buýsanjymyzy has-da artdyrýar.

Eziz ýaşlar!

Siz Watanymyzyň guwanjy we aýdyň geljegisiňiz. Taryhyň dowamynda ylym-bilime, paýhas-parasada belent sarpa goýup, ony nesilden-nesle mukaddes miras hökmünde geçirip gelýän milletimiziň dowamatysyňyz. Bagtyýar nesillerimiz hökmünde eziz Diýarymyza, abadan we parahat durmuşymyza guwanmak, ýurdumyzyň şöhratly, beýik geljegi üçin yhlas bilen okamak, öwrenmek, döretmek, gurmak, zähmetiňiz hem-de ylym-başarnygyňyz bilen il içinde abraý-mertebä, uly sylag-hormata eýe bolmak, döwletimiziň şan-şöhratyny, ylym-bilim kuwwatyny dünýäde dabaralandyrmak siziň mukaddes borjuňyzdyr.

Ýurdumyzda gurulýan döwrebap çagalar baglary, orta mekdepler, ýokary okuw mekdepleri siziň düýpli bilim alyp, kämil şahsyýetler bolup ýetişmegiňiz üçindir. Siziň gazanýan her bir üstünligiňiz dünýäniň bilim we intellektual giňişligindäki ornumyzy has-da pugtalandyrýan ajaýyp buýsanjymyzdyr. Siz täze okuw ýylynda döwlet hem-de halkara ders bäsleşiklerinde, olimpiadalarda, sport, döredijilik festiwallarynda ýokary netijeleri gazanyp, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzyň şan-şöhratyny dünýä ýaýmalysyňyz.

Hormatly mugallymlar, bilim işgärleri!

Bilim ynsan paýhasynyň dowamatly ösüşidir, geçmişiň tejribesi bilen geljegiň innowasiýalaryny birleşdirýän köprüdir. Şoňa görä-de, ylmyň we tehnologiýalaryň häzirki okgunly ösýän döwründe sagdyn, ylymly-bilimli, giň dünýägaraýyşly, zähmetsöýer nesli terbiýeläp ýetişdirmek mugallymlaryň hem-de bilim işgärleriniň jana-jan wezipesi bolup durýar. Siz täze okuw ýylynda hünär derejeleriňizi yzygiderli kämilleşdirip, bilim bermegiň ähli ugurlaryna ylmyň soňky gazananlaryny, okatmagyň innowasion usullaryny we öňdebaryjy tejribeleri giňden ornaşdyrmalysyňyz. Döwrebap, täze okuw kitaplaryny hem-de okuw-usuly gollanmalary taýýarlap, bilimiň hilini we mazmunyny baýlaşdyrmalysyňyz.

Hormatly mugallymlar we bilim işgärleri!
Mähriban talyplar, eziz okuwçylar!

Sizi Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de 2026-2027-nji täze okuw ýylynyň başlanmagy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn. Size berk jan saglyk, abadan we bagtyýar durmuş, eziz Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işleriňizde hem-de okuwyňyzda uly üstünlikleri arzuw edýärin.

Türkmenistanyň Prezidenti
Serdar Berdimuhamedow.

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

01.09.2026

Türkmenistanyň Prezidenti Ýaponiýanyň daşary işler ministrini kabul etdi

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyza sapar bilen gelen Ýaponiýanyň daşary işler ministri Toşimisu Motegini kabul etdi.

Toşimisu Motegi wagt tapyp kabul edendigi we bildirilen myhmansöýerlik üçin döwlet Baştutanymyza hoşallygyny beýan edip, Ýaponiýada Türkmenistana ygtybarly hyzmatdaş hökmünde garalýandygyny we özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmäge möhüm ähmiýet berilýändigini belledi. Ol pursatdan peýdalanyp, Ýaponiýanyň Imperatory Naruhitonyň, Premýer-ministri hanym Sanae Takaitiniň hormatly Prezidentimize hem-de Gahryman Arkadagymyza iberen mähirli salamyny ýetirdi. Şeýle-de myhman Ýaponiýanyň Kumamoto prefekturasynda bolup geçen ýertitreme zerarly iberen gynanç haty üçin hormatly Prezidentimize hoşallyk bildirdi.

Döwlet Baştutanymyz Ýaponiýanyň ýolbaşçylaryna iň gowy arzuwlaryny beýan edip, Toşimisu Moteginiň ýurdumyza saparynyň Türkmenistan bilen Ýaponiýanyň arasyndaky gatnaşyklary giňeltmekde möhüm ädim boljakdygyna ynam bildirdi.

Duşuşygyň dowamynda bellenilişi ýaly, ýurdumyz Aziýa — Ýuwaş umman sebitinde Ýaponiýa bilen gatnaşyklaryň has-da ösdürilmegine aýratyn ähmiýet berýär. Iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlyk uzak möhletleýin strategik häsiýete eýe bolup, döwletara gatnaşyklar deňhukuklylyk, özara hormat goýmak, ynanyşmak ýörelgeleri esasynda yzygiderli ilerledilýär. Häzirki wagtda ýurtlarymyz diňe bir ikitaraplaýyn derejede däl, eýsem, abraýly halkara guramalaryň, ilkinji nobatda, Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerinde-de işjeň hyzmatdaşlygy alyp barýarlar. Döwlet Baştutanymyz ýurtlarymyzyň diňe bir ikitaraplaýyn esasda däl, eýsem, köptaraplaýyn görnüşde, hususan-da, “Merkezi Aziýa — Ýaponiýa” dialogynyň çäklerinde üstünlikli hyzmatdaşlyk edýändigini nygtady. Bu dialog birnäçe ýyllaryň dowamynda sebitde hereketleri utgaşdyrmakda netijeli gural bolup hyzmat edýär.

Hormatly Prezidentimiz geçen ýyl “Merkezi Aziýa — Ýaponiýa” dialogynyň birinji sammitine gatnaşmak üçin Ýaponiýa iş saparyny amala aşyrandygyny, saparyň dowamynda ýokary derejede gepleşikleriň geçirilendigini, wajyp ylalaşyklaryň gazanylandygyny belläp, Ýaponiýanyň Imperatory Naruhito, Premýer-ministri hanym Sanae Takaiti bilen bolan duşuşygyny ýakymly duýgular bilen ýatlaýandygyny aýtdy.

Dostlukly ýurduň daşary syýasat edarasynyň ýolbaşçysy, öz gezeginde, döwlet Baştutanymyzyň Ýaponiýa amala aşyran saparlarynyň ýapon-türkmen hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de ösdürmäge hem-de täze many-mazmun bilen baýlaşdyrmaga uly itergi berendigini nygtady. Duşuşygyň dowamynda iki ýurduň arasynda parlamentara gatnaşyklaryň yzygiderli ösdürilýändigi kanagatlanma bilen bellenildi. Şunda Türkmen-ýapon parlamentara dostluk toparynyň işiniň ähmiýetine aýratyn üns çekildi. Bu topar kanunçylyk ulgamynda özara tejribe alyşmaga, ikitaraplaýyn parlamentara duşuşyklary, geňeşmeleri geçirmäge ýardam edýär.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda türkmen-ýapon gatnaşyklary syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer we beýleki ugurlaryň giň toplumyny öz içine alýar. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Türkmenistan bilen Ýaponiýanyň arasyndaky söwda-ykdysady gatnaşyklaryň ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigine ünsi çekdi. Bu gatnaşyklary ösdürmekde Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-ýapon komitetine uly orun degişlidir. Arkadagly Gahryman Serdarymyz Türkmenistanyň «ITOCHU Corporation», «Toyo Engineering Corporation», «Kawasaki Heavy Industries Ltd.» ýaly iri ýapon kompaniýalary bilen gaz pudagynda, himiýa senagatynda köp ýyllaryň dowamynda iş alyp barmakda oňyn tejribe toplandygyny, bu kompaniýalaryň gatnaşmagynda ýurdumyzda iri senagat desgalarynyň gurlandygyny belläp, bu ugurlarda hyzmatdaşlygy ösdürmek babatda ýapon kompaniýalary üçin giň mümkinçilikleriň bardygyna ünsi çekdi.

Medeni-ynsanperwer ulgamdaky hyzmatdaşlyk döwletara gatnaşyklary berkitmekde, halklary ýakynlaşdyrmakda, medeniýetleri özara baýlaşdyrmakda uly orny eýeleýär. Häzirki wagtda Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň medeniýet ulgamynda özara bähbitli hyzmatdaşlygyny ösdürmäge aýratyn üns berilýär. Özara Medeniýet günleriniň, sergileriň, beýleki medeni çäreleriň geçirilmegi munuň aýdyň mysalydyr.

Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow we Ýaponiýanyň daşary işler ministri Toşimisu Motegi netijeli döwletara hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ösdüriljekdigine ynam bildirip, birek-birege iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.

* * *

Ýurdumyzyň daşary syýasat edarasynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowyň hem-de Ýaponiýanyň daşary işler ministri Toşimisu Moteginiň ýolbaşçylygyndaky wekiliýetleriň arasynda duşuşyk geçirildi. Duşuşygyň dowamynda syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer ulgamlarda türkmen-ýapon gatnaşyklarynyň häzirki ýagdaýy hem-de ony ösdürmegiň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Ýokary derejede yzygiderli ýagdaýda geçirilýän duşuşyklaryň döwletara gatnaşyklaryň ösdürilmegine uly itergi berýändigi nygtaldy. Şunuň bilen baglylykda, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň hem-de hormatly Prezidentimiziň Ýaponiýa amala aşyran saparlarynyň ähmiýeti aýratyn bellenildi.

Gepleşikler tamamlanandan soňra, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň we Ýaponiýanyň Daşary işler ministrliginiň arasynda 2027 — 2029-njy ýyllarda hyzmatdaşlyk Maksatnamasyna gol çekmek dabarasy boldy.

30.08.2026

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz Arkadag şäheriniň gurluşygynyň barşy we taýýarlanan şekil taslamalary bilen tanyşdy

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow milli binagärlik sungatynyň aýdyň nyşany hökmünde ykrar edilen Arkadag şäherine iş saparyny amala aşyrdy. Gahryman Arkadagymyz şäheriň gurluşygynyň ikinji tapgyrynyň çäklerinde alnyp barylýan işler, döwrebaplaşdyrylýan Halkara ahalteke atçylyk sport toplumyndaky işleriň barşy bilen tanyşdy.

Gün-günden gözelleşýän Arkadag şäheriniň keşbinde häzirki zamanyň ösen tejribesi, binagärligiň döwrebap usullary öz beýanyny tapýar. Şäheriň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda ýaýbaňlandyrylan işler batly depginde dowam edýär. Bu ýerde dürli maksatly desgalaryň gurluşyk işlerini çaltlandyrmak ugrunda degişli düzümler bilelikde tagalla edýärler. Ikinji tapgyrda gurulmagy meýilleşdirilen desgalaryň taslamalary we gurluşyk işlerinde ulanylýan serişdeleriň berklik, amatlylyk derejesi häzirki zaman talaplaryna doly laýyk gelýär. Bu bolsa şähergurluşyk maksatnamasynyň ýokary derejede amala aşyrylmagyny, Arkadag şäheriniň dürli maksatly desgalarynyň bir bitewi binagärlik sazlaşygyny üpjün edýär.

...Ir bilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy täze şäheriň 30 müň adama niýetlenen metjidiniň çäklerinde gurulýan muzeýiň ýanyna geldi. Bu ýerde Milli Liderimiz mähirli garşylanyldy. Gahryman Arkadagymyz muzeýiň binasynyň daşky keşbini we bezeg aýratynlygyny synlady. Hajy Arkadagymyz muzeýiň içiniň, daşynyň bezeg işlerine, binanyň ýanaşyk ýerleriniň ýokary derejede abadanlaşdyrylmagyna möhüm ähmiýet berilmelidigini belledi hem-de bu babatda maslahatlaryny berdi.

Milli Liderimiz binanyň içine girip, bu ýerde oturdylan sanly tanyşdyrylyş ulgamynyň aýratynlyklaryny gözden geçirdi. Muzeý gymmatlyklary halkymyzyň nesilden-nesle geçip gelýän däpleriniň häzirki günde hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda mynasyp dowam etdirilýändigini subut edýär. Bu ýerde halkymyzyň şöhratly ýoluny görkezýän gymmatlyklar öz beýanyny tapar. Muzeýiň gymmatlyklary sanly ulgam esasynda görkeziler. Munuň özi Arkadag şäherinde zähmet çekýän ýaşlaryň pikirleriniň peýdalanylmagynyň netijesidir. Gahryman Arkadagymyz ýaşlara, olaryň tekliplerine wajyp ähmiýet berilmelidigini yzygiderli nygtaýar. Arkadag şäheriniň gurluşyk işlerinde-de ýaşlaryň pikirlerini netijeli ulanmagy maslahat berýär. Çünki döwrebap pikirleniş ukybyna eýe bolan ýaşlar ýurdumyzyň geljegidir. Arkadag şäheri hem ýaş, döwrebap şäherdir. Arkadagly ýaşlar sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden oňat baş çykaryp, internet arkaly innowasion tehnologiýalara degişli derejede erk edip bilýärler, intellektual mümkinçilikleriň ähmiýeti barada düşünjelerini paýlaşýarlar.

Bu ýerde döwrebap tehnologiýaly, 3D monitorly animasiýa görnüşli wideoşekiller görkezildi. Emeli aň tehnologiýasy ornaşdyrylan monitorda taryhda şöhratly yz goýan we häzirki döwrümiziň guwanjyna öwrülen ahalteke bedewleriniň şekilleri ýerleşdirilen halylar görkezilip, olar barada giňişleýin maglumat berilýär. Maglumatlarda halylar, bedewler, türkmen tebigaty öz beýanyny tapýar. Gözellikleriň ählisi haly çitimlerine siňendir. Bu tanyşdyrmalaryň üç dilde — türkmen, iňlis, rus dillerinde amala aşyrylmagy ýola goýlupdyr. Monitor arkaly gözleýän ugruňa degişli düwmäni basyp, özüňi gyzyklandyrýan maglumatlar bilen tanşyp bolýar. Innowasion tehnologik gurluşly monitoryň ýüzünde Watanymyzyň gözel tebigatyny, dag-derelerde, ýaýlalarda ahalteke bedewleriniň we taýçanaklaryň çapyp barýan pursatlaryny, bedew şekilleri çitilen halylary 3D görnüşli animasion wideoşekiller arkaly synlap bolýar. Bu bolsa muzeýe gelýänlerde täsin duýgulary döreder.

Milli Liderimiz bu görnüşleri synlap, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Arkadag şäheriniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazowa we Arkadag şäheriniň häkimi G.Mämmedowa birnäçe degişli belliklerini aýdyp, maslahatlaryny berdi hem-de şunda ýaşlaryň pikirlerini köpräk peýdalanmagyň maksadalaýyk boljakdygyny belledi. “Ahalteke bedewiniň türkmen halysy we tebigatymyz bilen utgaşmasy ajaýyp sazlaşygy döredýär. Milli mirasymyza degişli gymmatlyklarymyzyň tebigat bilen aýrylmaz arabaglanyşyklydygyny halkymyza, şol sanda bu ýere geljek daşary ýurtly myhmanlara görkezýäris” diýip, Gahryman Arkadagymyz aýtdy hem-de şeýle innowasion tehnologik gurluşly sanly ulgamy muzeýiň ähli ýerinde ornaşdyrmagy maslahat berdi.

Soňra Halk Maslahatynyň Başlygyna Arkadag şäheriniň ikinji tapgyrynyň gurluşygynyň çäginde taslamalary amala aşyrylýan çagalar bagynyň hem-de daşary ýurt dillerine ýöriteleşdirilen orta mekdebiň şekil taslamalary we çyzgylary görkezildi. Bu ýerde D.Orazow şekil taslamalary, olara degişli alnyp barylýan işler boýunça maglumat berdi.

Çagalar baglaryna, mekdeplere degişli taslamalar ýurdumyzda çagalar hakyndaky aladanyň Gahryman Arkadagymyzyň saýasynda, hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň hatarynda durýandygyna şaýatlyk edýär. Türkmenistanyň at gazanan arhitektory Milli Liderimiz ýaşlar baradaky aladany hemişe öňdäki orunda goýup, olaryň hemmetaraplaýyn düşünjeli, döwrebap pikir-garaýyşly, sagdyn ösüp, hakyky watançylar bolmaklarynyň ýurdumyzyň geljekki ykbalyny kesgitleýän güýçdügini nygtaýar. Şoňa görä-de, bu ýörelgeler Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiz tarapyndan üstünlikli dowam etdirilýär. Gahryman Arkadagymyzyň garamagyna hödürlenen şekil taslamalary hem şol işleriň nobatdaky aýdyň mysalydyr. Taslamalarda bilim-terbiýeçilik edaralarynyň gurluşygynda ulanylmagy meýilleşdirilýän ýere düşeljek we diwarlara goýuljak mermer bezeg daşlarynyň dürli görnüşleri görkezildi.

Halk Maslahatynyň Başlygy şekil taslamalary, berlen maglumatlar bilen tanyşlygyň dowamynda olara birnäçe belliklerini aýdyp, käbir düzedişleri girizdi hem-de degişli maslahatlaryny berdi. Gahryman Arkadagymyz çagalar bagynyň, daşary ýurt dillerine ýöriteleşdirilen orta mekdebiň milli aýratynlyklar esasynda degişli bezegler bilen üpjün edilmeginiň zerurdygyny belledi. “Çünki ýaşlar alan milli terbiýesi esasynda geljekde ösüşlere goşant goşup, Watanymyzyň bedew badyna dahylly bolarlar. “Şoňa görä-de, olaryň häzirki wagtdan kalbynyň, aňynyň millilige ýugrulan watansöýüjilik ruhuna baý bolmagyny gazanmak gerek” diýip, Milli Liderimiz aýtdy.

Diýarymyzda durmuşa geçirilýän ýaşlar syýasaty ýaş türkmenistanlylaryň sagdyn ösmegi, kämil şahsyýet hökmünde kemala gelmegi ugrunda has amatly şertleri döretmäge, jemgyýetiň we döwletiň bähbidine olaryň aň-paýhas, döredijilik, ruhy kuwwatyny doly derejede amala aşyrmak üçin mümkinçilikleri giňeltmäge gönükdirilendir. Ýaş raýatlaryň hukuk, durmuş goraglylygyny üpjün etmek, türkmen halkyna mahsus ruhy-ahlak, medeni gymmatlyklary, sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmek, ýaşlarda watansöýüjiligi, ynsanperwerligi, raýat jogapkärçiligini terbiýelemek, olaryň başlangyçlaryny goldamak we höweslendirmek Türkmenistanyň ýaşlar strategiýasynyň esasy ugurlarynyň hatarynda durýar. Bu ugurda Gahryman Arkadagymyzyň başyny başlan işleri Arkadagly Gahryman Serdarymyz tarapyndan mynasyp dowam etdirilip, täze wezipeler kesgitlenilýär. Şunuň bilen baglylykda, döwrebap çagalar baglary we mekdepler gurulýar. Çünki hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, ýaşlar Watanyň daýanjydyr. Olar ýurdumyzyň geljegidir.

Soňra Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Halkara ahalteke atçylyk sport toplumyna tarap ugrady. Milli Liderimiz toplumyň atly sport oýunlary binasyna geldi. Bu ýere Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýew we Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň wise-prezidenti B.Rejepow hem çagyryldy. Milli Liderimize Halkara ahalteke atçylyk sport toplumyny döwrebaplaşdyrmak boýunça hormatly Prezidentimiziň ozal beren tabşyryklaryndan, Gahryman Arkadagymyzyň öwüt-ündewlerinden ugur alnyp taýýarlanylan şekil taslamalary görkezildi.

Wise-premýer T.Atahallyýew toplumy döwrebaplaşdyrmak, şol sanda onuň daş-töweregini abadanlaşdyrmak, mundan beýläk-de bagy-bossanlyga öwürmek boýunça ýerine ýetirilýän işler barada maglumat berdi. Topluma degişli binalaryň içki we daşky durkuny özgertmek ugrunda alnyp barylýan işleriň häzirki ýagdaýy barada giňişleýin durlup geçildi.

Hormatly Arkadagymyz beýan edilen maglumatlar we görkezilen şekil taslamalary bilen tanşyp, olara degişli käbir belliklerini aýtdy, maslahatlaryny berdi. Milli Liderimiz atşynaslardan gelip gowşan teklipler esasynda bu ýerdäki at çapyşyklaryna niýetlenen ýodanyň döwrebaplaşdyryş işleri geçirilende, onuň düşegine öz ýurdumyzyň topragynyň ulanylmalydygyny belledi. Çünki türkmen topragy arassalygy, peýdalylygy bilen tapawutlanyp, bedewleriň çapyşygynda olaryň aýak urşuna kybap gelýär. Halk Maslahatynyň Başlygy topluma gelýänleriň ahalteke bedewlerimiziň çykyşlaryny, dürli çäreleridir ýaryşlary, şol sanda at çapyşyklaryny synlamaklary üçin ähli amatlyklaryň bolmalydygyny aýratyn nygtady. “Özi-de halkymyzyň milli aýratynlyklaryndan ugur alnyp, bu ýerde döredilýän amatlyklar Köpetdagyň bu ajaýyp künjeginiň tebigy şertleri bilen sazlaşykly utgaşmalydyr” diýip, Gahryman Arkadagymyz nygtady.

Türkmen halkynyň Milli Lideri bu ýerde-de sanly ulgamyň mümkinçilikleriniň ornaşdyrylmalydygyna ünsi çekip: “Toplumyň çägindäki muzeýiň, edara binasynyň haýatlarynyň we bassyrmalarynyň her biriniň döwrebaplaşdyryş işleri öz wagtynda, ýokary hilli ýerine ýetirilmelidir. Bu ýerdäki Aba Annaýew şäherçesinde ýaşaýan atşynaslaryň ýaşaýyş-durmuş derejesini mundan beýläk-de gowulandyryp, olar üçin has amatly şertler üpjün edilmelidir hem-de bu işleriň gadyr-gymmatyna oňat düşünilmegi gazanylmalydyr” diýip nygtady. Bellenilişi ýaly, at çapyşyklaryna niýetlenen toplumyň aýlaw meýdançasynyň ýaşyl zolakly böleginiň merkeziniň bezeg serişdeleri yşyklar arkaly döwrebaplaşdyrylmalydyr, şonuň ýaly-da toplumyň gijeki görnüşleri dürli yşyklandyryjy we ýagtylandyryjy serişdeler bilen şugla saçmalydyr. Gahryman Arkadagymyz bu babatda maslahatlaryny berip, amala aşyrylýan işleriň Watanymyzyň ýokary we döwrebap derejede uly ösüşleri gazanýandygyny alamatlandyrmalydygyny belledi. Munuň özi “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda aýratyn many-mazmuna eýe bolar.

Soňra Gahryman Arkadagymyz toplumyň atly sport oýunlary binasynyň ýapyk manežine baryp, adaty endigine görä, öz seýislän Hanbeg atly bedewi bilen didarlaşdy hem-de ynsan gylykly bedewinde birsellem gezim etdi. Aty seýislemek we at çapmak boýunça baý tejribe toplan Milli Liderimiz bedewi ilki gorgunyna goýberdi, soňra bolsa az-kemden onuň badyny artdyrdy. Şol pursat atyň bady tizlendi. Şeýle pursatlarda ösüşleriň belentliklerini nazarlaýan ýurdumyzyň okgunly gadamlary öz beýanyny tapýar.

Mälim bolşy ýaly, döwlet Baştutanymyzyň 2026-njy ýylyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip yglan edilmegi mynasybetli atçylyk we atly sport ugurlary boýunça çäreleriň Maksatnamasyny tassyklamagy şu ýylyň şanly wakalarynyň üstüni ýetirdi. “At — myrat” diýen paýhasly jümläni döreden halkymyz nurana arzuwlaryny, beýik maksatlaryny ahalteke bedewleri bilen baglanyşdyrypdyr. Bedewler toý-baýramlaryň baş bezegidir. Häzirki döwürde şöhratly pederlerimiziň bedewleri bilen baglanyşykly dünýä nusgalyk ýörelgeleri Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň tagallalary netijesinde has-da ösdürilýär. Şunda Milli Liderimiziň ahalteke bedewleri baradaky düýpli ylmy-köpçülikleýin eserleri örän uly ähmiýete eýedir. «Ahalteke bedewi — biziň buýsanjymyz we şöhratymyz», «Gadamy batly bedew», «Atda wepa-da bar, sapa-da» ýaly kitaplarda gözbaşy müňýyllyklara uzaýan ahalteke atlarynyň özboluşly aýratynlyklary açylyp görkezilýär.

Gahryman Arkadagymyz Hanbeg atly bedewde gezim etmegini tamamlady. Munuň özi ynsan bilen bedewiň birek-birege bolan garaýşynyň çuňňurdygynyň aýdyň nyşanydyr. Häzirki wagtda ýurdumyzda Milli Liderimiziň başyny başlan giň möçberli özgertmeleriniň Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň başda durmagynda üstünlikli durmuşa geçirilmegi bilen, ahalteke bedewleriniň halkara giňişlikdäki abraýy belende göterilýär. Şunda “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparynyň dünýä derejesinde gazanan köp sanly üstünliklerini bellemek gerek. Ýakyn günlerde bolsa ahalteke bedewleriniň şanyna Niderlandlar Patyşalygynda halkara çäreler geçiriler. Bu bolsa türkmeniň milli gymmatlygynyň dünýädäki şan-şöhratynyň has-da belende galmagynda taryhy waka öwrüler.

Soňra Gahryman Arkadagymyz Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynyň girelgesiniň ýanynda ýerleşdirilen şekil taslamalaryny synlady. Olarda Arkadag şäheriniň Ahalteke atlary şaýolunyň “Taýçanak” binasyndan “Polatly” binasyna çenli aralykdaky ýoluň gurluşygyna degişli çyzgylar, şekiller görkezildi. Bu şekil taslamalarynyň durmuşa geçirilmegi bilen baglylykda, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Arkadag şäheriniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazow maglumat berip, işleriň alnyp barlyşy, ulanylmagy göz öňünde tutulýan gurluşyk, bezeg serişdeleri we beýlekiler barada aýtdy.

Hormatly Arkadagymyz ýol gurluşygy boýunça işleriň depginini gowşatmaly däldigini belledi we ýoluň gurluşygynyň ýokary hilini üpjün etmäge örän jogapkärçilikli çemeleşmegiň zerurdygyny nygtady. Bellenilişi ýaly, ýollarda ulaglar, adamlar üçin oňaýlylyk we rahatlyk gazanylmalydyr. Milli Liderimiz bular barada aýtmak bilen, ýoluň ugrunda döredilýän bagy-bossanlyga-da aýratyn üns berilmeginiň, onuň gyralarynda atlaryň heýkelleriniň öz wagtynda, ýokary hil derejesinde oturdylmagyny üpjün etmegiň möhümdigini belledi.

Türkmen halkynyň Milli Lideri Arkadag şäheriniň hem-de beýleki degişli düzümleriň ýolbaşçylary işlerini sazlaşykly gurap, utgaşykly alyp baranlarynda, ýokary netijeleri gazanyp boljakdygyny aýdyp, öz maslahatlaryny berdi. Gahryman Arkadagymyz ýolbaşçylara öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmekde üstünlikleri arzuw edip, bu ýerden ugrady.

29.08.2026

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz Halkara onkologiýa ylmy-kliniki merkeziniň gurluşygynda alnyp barylýan işler bilen tanyşdy

Şu gün türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzyň demirgazyk künjeginde gurluşygy tamamlaýjy tapgyrda dowam edýän Halkara onkologiýa ylmy-kliniki merkezinde alnyp barylýan işler bilen tanyşdy. Lukman Arkadagymyzyň gatnaşmagynda gurluşygyna badalga berlen döwrebap ylmy-kliniki merkezi mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk şanly senesiniň toýlanýan ýylynda ýurdumyzyň saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň hünär baýramynyň bellenilýän gününde açmak meýilleşdirilýär.

Döwrebap lukmançylyk desgalaryny gurmak, olary häzirki döwrüň talabyna laýyk derejede enjamlaşdyrmak, ýokary hünärli lukmanlary taýýarlamak hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda alnyp barylýan döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biridir. Munuň özi ýurdumyzda halkymyzyň saglygynyň pugtalandyrylmagyna döwlet derejesinde ähmiýet berilýändigini görkezýär.

...Ir bilen lukman Arkadagymyz gurluşygy tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýan Halkara onkologiýa ylmy-kliniki merkeziniň binalar toplumyna geldi. Bu ýerde Milli Liderimizi Türkmenistanyň saglygy goraýyş we derman senagaty ministri M.Gaýypow hem-de Halkara onkologiýa ylmy-kliniki merkeziniň gurluşygynyň alnyp barlyşyna jogapkär ýolbaşçy N.Amannepesow garşyladylar. Gahryman Arkadagymyz merkeziň binalar toplumynyň daşky görnüşini, onuň ýanaşyk ýerleriniň abadanlaşdyrylyş derejesini synlap, bu ýerde gök zolaklary döretmek bilen bagly meselelere ylmy esasda çemeleşilmelidigini aýtdy.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy merkeziň eýwanynda ýaýbaňlandyrylan taslamalar bilen tanyşdy. Bu ýerde Halkara ylmy-kliniki merkeziň gurluşygy we toplumyň binalarynyň enjamlaşdyrylyş derejesi bilen tanyşlyk çäresine gatnaşýan germaniýaly dünýä belli professor-lukmanlar Fritz Şpelsberg hem-de Sýuzanna Şpelsberg türkmen topragynda bildirilen myhmansöýerlik, meýilleşdirilen çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilendigi üçin Gahryman Arkadagymyza, hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler.

GFR-iň Lýudwig Maksimilian uniwersitet klinikalar toplumynyň we dostlukly ýurduň hususy lukmançylyk tejribe merkeziniň lukmanlary şekil taslamalarynda görkezilýän enjamlaryň häsiýetli aýratynlyklary, olaryň onkologiýa keseliniň öňüni almak we bejermek bilen baglanyşykly mümkinçilikleri barada maglumat berdiler.

Milli Liderimiz myhmanlar bilen söhbetdeşligiň dowamynda ýurdumyzyň Atom energiýasy boýunça halkara agentlik bilen saglygy goraýyş we onkologiýa boýunça netijeli gatnaşyklary alyp barýandygyny belledi. Bu hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň biri bolsa saglygy goraýyş, aýratyn-da, howply keselleriň öňüni almak we bejermek bilen baglydyr. Lukman Arkadagymyz bu gurama bilen 2026 — 2030-njy ýyllar üçin tehniki hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitlejek ýurt boýunça täze Çarçuwaly maksatnamanyň taýýarlanylandygyna ünsi çekdi. Bu resminama ýadro lukmançylygynda innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmaga, dürli pudaklarda howpsuzlyk derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen geljegi uly taslamalary amala aşyrmak üçin ygtybarly binýat bolar.

Germaniýaly lukmanlar Halkara onkologiýa ylmy-kliniki merkeziniň bölümlerinde oturdylan enjamlaryň örän kämildigini aýratyn nygtadylar. Umuman, merkeziň enjamlaşdyrylyş derejesi häzirki zaman talaplaryna we ýokary görkezijilere doly laýyk gelýär. Munuň özi Türkmenistanda adamlaryň saglygy, sagdyn durmuş ýörelgeleriniň berkidilmegi ugrunda döwlet derejesinde edilýän aladanyň aýdyň netijesidir.

Görkezilen taslamalaryň hatarynda maslahat beriş, funksional-anyklaýyş, şöhle bilen anyklaýyş, seljeriş-intellektual, bitewi sanly ulgam modullary, endoskopiýa, ulular üçin ambulator gematologiýa, umumy şöhle bilen bejeriş, sagaldyş-dikeldiş, dermatologiýa ylmy-kliniki, çagalar üçin ambulator gematologiýa, radiofarmasewtika önümçilik bölümleriniň we beýleki ugurdaş otaglaryň, olarda oturdylan enjamlaryň şekil taslamalary, ýerleşýän ýerleriniň çyzgylary bar. Bellenilişi ýaly, häzirki zaman saglygy goraýyş edaralarynyň üstüni ýetirjek bu merkezde halkara ölçeglere laýyk gelýän ýöriteleşdirilen lukmançylyk hyzmatlary hödürlener. Sebitde deňi-taýy bolmadyk Halkara onkologiýa ylmy-kliniki merkezinde lukmançylyk hyzmatlaryny ýola goýmagyň ýokary derejesini üpjün etmek meselelerine möhüm ähmiýet berildi.

Halk Maslahatynyň Başlygy ýurdumyzda “Saglyk” Döwlet maksatnamasynyň kabul edilen wagtyndan bäri Türkmenistanyň ähli künjeklerinde döwrebap saglyk merkezleriniň yzygiderli gurulýandygyny, olaryň ýokary derejede enjamlaşdyrylmagyna aýratyn üns berilýändigini aýtdy. Şeýle-de anyklaýyş enjamlary maglumatlaryň takyk we dürs bolmagyny üpjün edýär. Munuň özi bejerişiň hiline oňyn täsirini ýetirýär.

Gahryman Arkadagymyz köp ýyllaryň dowamynda Watanymyza we halkymyza yhlasly hyzmat etmegiň nusgasyny görkezdi. Şeýlelikde, ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynda halkara hyzmatdaşlyk yzygiderli ösdürildi. Türkmenistanyň abraýly halkara guramalar, ilkinji nobatda, BMG we onuň ýöriteleşdirilen düzümleri bilen gatnaşyklary netijeli häsiýete eýe bolýar. Şunda Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy, Atom energiýasy boýunça halkara agentlik hem wajyp orny eýeleýär. Bu guramalar bilen ýola goýlan gatnaşyklaryň dowamynda Milli Liderimiziň tagallalary esasynda Diýarymyzda ýokanç däl we onkologiýa keselleriniň öňüniň alynmagyna hem-de bejerilmegine gönükdirilen köp sanly taslamalar, maksatnamalar durmuşa geçirildi. Bu bolsa milli saglygy goraýyş ulgamynyň işiniň ösüşiň täze derejesine çykmagyny şertlendirdi.

Atom energiýasy boýunça halkara agentlik bilen hemmetaraplaýyn gatnaşyklaryň ýola goýulmagy lukman Arkadagymyzyň onkologiýa kesellerine garşy göreşmek ugrunda alyp barýan işleriniň möhüm tapgyrlarynyň birine öwrüldi. Milli Liderimiz ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamyna ýolbaşçylyk eden ýyllarynda lukmançylykda ýadro we izotop tehnologiýalaryny howpsuz esasda ulanmak boýunça bu agentlik bilen pugta aragatnaşygy ýola goýdy. Bu babatda Türkmenistanda degişli halkara kadalaryň we talaplaryň berjaý edilmegi gazanyldy.

Mälim bolşy ýaly, şu ýylyň aprelinde Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Awstriýa Respublikasyna amala aşyran saparynyň çäklerinde Atom energiýasy boýunça halkara agentligiň Baş direktory Rafael Grossi bilen duşuşdy. Duşuşygyň dowamynda R.Grossi halkara agentlikde Türkmenistanyň atom energiýasyny parahatçylykly maksatlar üçin ulanmak ýörelgelerine ygrarlylygyna ýokary baha berilýändigini belläp, ýurdumyzyň energetika we ekologiýa howpsuzlygyny pugtalandyrmak ulgamynda öňdengörüjilikli syýasatynyň, halkara başlangyçlarynyň goldanylýandygyny nygtady. Milli saglygy goraýyş ulgamy hyzmatdaşlygyň aýratyn ugurlarynyň biri bolup durýar. Bu düzümiň goldaw bermeginde ýurdumyzda keselleri anyklamagyň we bejermegiň döwrebap usullary ornaşdyrylýar. Hususan-da, halkara bilermenleriň maslahatlary Türkmenistanyň ugurdaş edaralarynda howply kesellere garşy göreşmek ulgamyny kämilleşdirmäge, lukmançylyk hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyrmaga ýardam etdi.

Lukman Arkadagymyz Halkara onkologiýa ylmy-kliniki merkeziniň enjamlaşdyrylyşyna, bu ýerde emeli aňyň mümkinçilikleriniň, sanly tehnologiýalaryň netijeli ulanylmagyna zerur üns berilmelidigini aýdyp, bu işe şu günüň we geljegiň nukdaýnazaryndan garalmalydygyna ünsi çekdi. “Merkezde işlejek lukmanlaryň hünär derejesiniň kämilleşdirilmegi, onuň işine ýaş lukmanlaryň çekilmegi möhüm wezipeleriň hatarynda kesgitlenendir. Bu ugurda alnyp barylýan işleriň talabalaýyk ýerine ýetirilmegine toplumlaýyn esasda, örän jogapkärçilikli çemeleşilmelidir” diýip, Milli Liderimiz belledi we bu babatda maslahatlaryny berdi.

Merkeziň ähli bölümlerine sanly tehnologiýalar, dünýäniň ösen tejribeleri işjeň ornaşdyrylýar. Bu bolsa ilata hödürlenilýän lukmançylyk hyzmatlarynyň ýokary derejesiniň üpjün edilmeginde ähmiýetlidir. Bu ýerde milli lukmançylyk ulgamynda netijeli ulanylýan döwrebap usullaryň ornaşdyrylmagyna, raýatlaryň saglyk ýagdaýy bilen baglanyşykly maglumatlar gorunyň döredilmegine zerur üns berilmelidir. Gahryman Arkadagymyz Halkara onkologiýa ylmy-kliniki merkezinde lukmançylyk hyzmatlaryny dünýäniň öňdebaryjy klinikalary bilen hyzmatdaşlyk etmek arkaly amala aşyrmak, onkolog lukmanlaryň hünär kämilligini ýokarlandyrmak, kliniki ordinatorlary, ylmy işgärleri taýýarlamak boýunça okuwlary guramak, oňa ýaşlary işjeň çekmek meselelerine hemmetaraplaýyn esasda çemeleşilmelidigini nygtady. Şunda Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň professor-mugallymlarynyň dünýäniň abraýly ýokary okuw mekdepleriniň professorlary bilen bilelikde iş alyp barmagy wajypdyr.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy bu baradaky gürrüňi dowam edip, merkeziň bölümlerinde ornaşdyrylan häzirki zaman enjamlaryny netijeli ulanmak, olaryň işini emeli aňyň mümkinçilikleri, sanly tehnologiýalar bilen utgaşdyrmak meseleleriniň möhümdigine ünsi çekdi. Şunda dünýäniň, şol sanda Germaniýanyň öňdebaryjy ylmy-kliniki merkezleri bilen hyzmatdaşlyk has-da ösdürilmelidir. Munuň özi lukmanlaryň dünýäniň ösen tejribesini, ylmyň gazananlaryny özleşdirmeklerine şert döreder.

Germaniýaly lukmanlar bu ýerde radioaktiw galyndylary zyýansyzlandyrmak ulgamynyň işine ýokary baha berdiler. Merkeziň çäklerinde radioaktiw suwuk galyndylar üçin ýörite gaplar döredilip, olarda saklanyljak suwuk galyndylar ösen tehnologiýalar arkaly zyýansyzlandyrylar. Munuň özi bu ýerde onkologiýa kesellerini bejeriş ulgamynyň möhüm şertleriniň ýokary derejede ýerine ýetirilmegini şertlendirer.

Soňra lukman Arkadagymyz Halkara onkologiýa ylmy-kliniki merkeziniň bölümleri bilen tanyşdy. Merkeziň anyklaýyş, bejeriş, operasiýa, şöhle bilen bejeriş bölümleri, barlaghanalary we beýleki otaglary häzirki zamanyň ösen tejribesi esasynda enjamlaşdyrylypdyr. Germaniýaly lukmanlar merkezdäki enjamlaryň köpüsiniň ilkinji gezek şu ýerde ornaşdyrylýandygyny aýratyn bellediler. Munuň özi Türkmenistanda saglygy goraýyş ulgamynyň işiniň häzirki zaman talaplaryna we lukmançylyk ylmynyň soňky gazananlaryna doly laýyk gelýändiginiň, adam hakyndaky aladanyň döwlet syýasatynda uly orun eýeleýändiginiň aýdyň beýanydyr.

Enjamlaryň emeli aňyň mümkinçilikleri, sanly tehnologiýalar arkaly işleýändigi nazara alnanda, merkezde internetiň tizliginiň ýokary derejesiniň üpjün edilmegi zerurdyr. Bu barada aýtmak bilen, hormatly Arkadagymyz ähli bölümlerde sanly tehnologiýalaryň, ýokary tizlikli internetiň bökdençsiz işiniň ýola goýulmagy babatda birnäçe maslahatlaryny berdi. Milli Liderimiz merkeziň bölümlerinde arassaçylygyň we kadaly howa çalşygynyň yzygiderli gözegçilikde saklanylmalydygyny belledi. Munuň özi lukmançylyk hyzmatlarynyň hil derejesine oňyn täsirini ýetirer. Şeýle hem Gahryman Arkadagymyz saglygy goraýyş babatda baý tejribe toplan germaniýaly lukmanlar bilen işjeň hyzmatdaşlyk edilmeginiň zerurdygyna ünsi çekdi.

Merkeziň enjamlaşdyrylyş derejesi, bu ýerde keselleri anyklamagyň we bejermegiň häzirki zaman usullarynyň ýola goýulmagy milli saglygy goraýyş ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň pugtalandyrylýandygyny görkezýär. Ýurdumyzda soňky ýyllarda gurlan döwrebap saglyk edaralarynda bolşy ýaly, bu merkezde oturdylan enjamlaryň hem iň täze nusgalardygyny nygtamak gerek.

Halk Maslahatynyň Başlygy merkeziň bölümleri bilen tanyşlygyň dowamynda olaryň arasynda bir bitewi aragatnaşygyň ýola goýulmagynyň wajypdygyna ünsi çekdi. Şeýle hem bu ýerde sanly tehnologiýalaryň mümkinçilikleri netijeli peýdalanylmalydyr. Adamlar öýünde oturan ýerinden gerek bolan maglumatlary alyp biler ýaly mümkinçilikler döredilmelidir. Mundan başga-da, näsaglaryň yzyndan geljekler üçin olaryň saglyk ýagdaýy baradaky we beýleki ugurlar boýunça maglumatlar elýeterli bolmalydyr. Bu bolsa keselleri anyklamak, bejermek işlerinde bolşy ýaly, lukmançylyk hyzmatlary, merkeziň mümkinçilikleri bilen baglanyşykly ähli maglumatlaryň sanly ulgam arkaly alnyp barylmagynda ähmiýetlidir. Umuman, ýurdumyzda adamlaryň saglygy hakyndaky alada hemişe üns merkezinde saklanylmalydyr. Munuň özi “Döwlet adam üçindir!” diýen asylly şygary baş ýörelge edinýän durmuş ugurly syýasatyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Bu ýörelge saglygy goraýyş merkezlerinde ilata hödürlenilýän lukmançylyk hyzmatlarynda öz beýanyny tapýar.

Türkmen halkynyň Milli Lideri Halkara onkologiýa ylmy-kliniki merkeziniň açylmagy bilen, onuň bölümleriniň talabalaýyk işiniň ýola goýulmalydygyny, bu işleriň uzak geljegi nazarlamalydygyny aýtdy.

Soňra Gahryman Arkadagymyz binanyň daşyna çykyp, merkeziň daş-töwereginiň abadanlaşdyrylyşy bilen baglanyşykly meselelere hemmetaraplaýyn esasda çemeleşilmelidigini belledi. Milli Liderimiz bu künjekde häzirki zaman saglyk merkezleriniň emele gelendigini aýdyp, bu ýerde lukmançylyk edaralarynyň gurluşygyny dowam etdirmek babatda birnäçe maslahatlary berdi. Paýtagtymyzyň günorta künjeginde döwrebap saglyk merkezlerinden ybarat bolan özboluşly şäherçe döredildi. Lukman Arkadagymyz bu ýerde hem häzirki zaman talaplaryna we ýokary halkara görkezijilere laýyk gelýän saglyk şäherçesiniň gurulmagynyň maksadalaýyk boljakdygyny nygtady.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy degişli ýolbaşçylara bu ýerde täze saglyk şäherçesini döretmek bilen bagly meseleleri degişli düzümler bilen bilelikde maslahatlaşyp, içgin öwrenmek we bu barada hormatly Prezidentimize teklipleri hödürlemek boýunça maslahatlaryny berdi. Gahryman Arkadagymyz döwlet Baştutanymyzyň teklibi makullan halatynda, “Çoganly” ýaşaýyş toplumynyň bu künjeginde kämil merkezleri özünde jemleýän saglyk şäherçesini döretmek bilen baglanyşykly işlere hemmetaraplaýyn we oýlanyşykly esasda çemeleşmegiň wajypdygyna ünsi çekdi.

Milli Liderimiz mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygynyň toýlanýan ýylynda saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň hünär baýramçylygynyň belleniljek günlerinde Halkara onkologiýa ylmy-kliniki merkeziniň açylyş dabarasyny guramaçylykly geçirmek we onuň yzysüre saglygy goraýyş ulgamynda häzirki zaman meselelerini öz içine alýan halkara ylmy-amaly maslahaty guramak babatda maslahatlaryny berdi.

Gahryman Arkadagymyz kesgitlenen wezipeleri abraý bilen ýerine ýetirmekde üstünlikleri arzuw edip, bu ýerden ugrady.

23.08.2026

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Halkara pediatriýa merkeziniň gurluşyk işleri bilen tanyşdy

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow paýtagtymyzyň günorta künjeginde gurluşygy tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýan Halkara pediatriýa merkeziniň desgalar toplumynda alnyp barylýan işler bilen tanyşdy. Munuň özi ýurdumyzda ynsan saglygynyň berkidilmegi, aýratyn-da, çagalaryň saglygy we olaryň sazlaşykly ösüşi bilen baglanyşykly meseleleriň döwletimiziň hemişelik üns merkezinde saklanýandygynyň aýdyň güwäsidir.

Diýarymyzda saglygy goraýyş ulgamynyň ösdürilmegi, ilata edilýän lukmançylyk hyzmatlarynyň görnüşleriniň artdyrylmagy we hiliniň ýokarlandyrylmagy, şunda ösüp gelýän ýaş nesilleriň sagdynlygynyň üpjün edilmegi möhüm wezipeleriň hatarynda durýar. Bu bolsa lukman Arkadagymyzyň saglygy goraýyş ulgamynda ýaýbaňlandyran giň möçberli özgertmeleriniň Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýändigini görkezýär.

...Hormatly Prezidentimiz paýtagtymyzda Gahryman Arkadagymyzyň gatnaşmagynda gurluşygyna badalga berlen Halkara pediatriýa merkeziniň binalar toplumynyň ýanyna geldi. Saglygy goraýyş we derman senagaty ministri M.Gaýypow Halkara saglyk merkezleri müdiriýetiniň düzümine girýän Halkara pediatriýa merkezinde alnyp barylýan işler, merkeziň bölümleriniň enjamlaşdyrylyş derejesi, binalaryň ýanaşyk ýerleriniň abadanlaşdyrylyşy barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygynyň bellenilýän ýylynda ýurdumyzyň saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň hünär baýramçylygynda açylmagy meýilleşdirilýän Halkara pediatriýa merkeziniň binalar toplumynyň gurluşyk işlerini synlap, bu ýerde görkezilen taslamalar, binanyň ýerleşjek ýerleriniň çyzgylary hem-de merkeziň otaglarynyň enjamlaşdyrylyşy bilen tanyşdy. Taslamalaryň hatarynda pediatriýa merkeziniň baş meýilnamasy, umumy görnüşi, merkeziň otaglarynda oturdylan enjamlaryň görnüşleri, kliniki barlaghanalar, operasiýa we ýatymlaýyn otaglaryň görnüşleri, mejlisler zaly, çagalar üçin niýetlenen oýun meýdançasy, ugurdaş desgalar bar. Aýratyn-da, bölümlerde oturdylýan enjamlaryň görnüşleri şekil taslamalarynda möhüm orny eýeleýär.

Hormatly Prezidentimiz merkeziň çagalar üçin niýetlenendigini nazara alyp, onuň binalarynda ösüp gelýän ýaş nesilleriň dünýäsine mahsus şertleriň döredilmelidigini belledi we taslamalar babatda birnäçe belliklerini aýdyp, degişli düzedişleri girizdi. Häzirki döwürde halkara ülňülere doly laýyk gelýän lukmançylyk edaralarynyň gurulmagyna we olaryň ýokary derejede enjamlaşdyrylmagyna aýratyn ähmiýet berilýändigini nygtap, döwlet Baştutanymyz bu işlerde halkara tejribä, häzirki zaman ylmynyň gazananlaryna esaslanmak babatda birnäçe tabşyryklary berdi.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz Halkara pediatriýa merkeziniň desgalarynyň gurluşygy, olaryň ýanaşyk ýerleriniň abadanlaşdyrylyşy, binalaryň bezeg aýratynlyklary, enjamlaşdyrylyşy barada maglumat berýän taslamalar we çyzgylar bilen içgin tanşyp, merkeziň otaglarynyň sanlylaşdyrylmagyna zerur üns berilmelidigini belledi. Merkez 5 gatdan ybarat bolup, ol 3 ýaşdan ýokary bolan çagalara lukmançylyk hyzmatlaryny bermäge niýetlenendir. Onda ýola goýuljak lukmançylyk hyzmatlaryny dünýäniň öňdebaryjy klinikalary bilen hyzmatdaşlykda amala aşyrmak meýilleşdirilýär. Häzirki wagtda hormatly Prezidentimiziň başda durmagynda ýurdumyzyň durmuşynyň ähli ulgamlarynda, şol sanda saglygy goraýyşda uly üstünlikler gazanylýar.

Taslamalar bilen tanyşlygyň barşynda döwlet Baştutanymyz täze gurulýan merkeziň işiniň maslahat beriş, anyklaýyş-bejeriş derejesiniň ýokary bolmalydygyny belläp, bu ýerde işlejek lukmanlaryň hünär derejesini kämilleşdirmek, lukmançylyk hyzmatlarynda emeli aňyň mümkinçiliklerini we sanly tehnologiýalary işjeň ulanmak meselelerine möhüm ähmiýet berilmelidigine ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz saglygy goraýyş ulgamynda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleriň “Saglyk” Döwlet maksatnamasynda göz öňünde tutulandygyny nygtap, olaryň üstünlikli ýerine ýetirilmegine örän jogapkärçilikli çemeleşilmelidigini aýtdy.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz Halkara pediatriýa merkeziniň şekil taslamalary we çyzgylary bilen tanyşlykdan soňra, onuň maslahat beriş, anyklaýyş, bejeriş, ýatymlaýyn otaglary bilen içgin tanyşdy. Merkeziň maslahat beriş otagynda çagalaryň dünýäsini baýlaşdyrjak dürli bezegler bolup, olaryň körpelerde uly gyzyklanma döretjekdigi bellenildi. Anyklaýyş bölüminde birnäçe ugurlar bolup, olar funksional hem-de şöhle bilen anyklaýyş ýaly ugurlary öz içine alýar. Şeýle-de bu ýerde endoskopiýa barlaglaryny geçirmek üçin dünýäniň öňdebaryjy önüm öndürijileriniň häzirki zaman enjamlary ornaşdyryldy. Munuň özi emeli aňyň üsti bilen maglumatlary tiz we anyk kabul etmäge şert döreder. Döwlet Baştutanymyz ähli ugurlarda bolşy ýaly, saglygy goraýyş ulgamynda, şol sanda çagalaryň saglygyny dikeltmekde emeli aňyň mümkinçiliklerinden we sanly tehnologiýalardan netijeli peýdalanylmalydygyna ünsi çekip, merkeziň otaglarynda gurnalan enjamlaryň netijeli, uzak möhletleýin esasda ulanylmagy babatda anyk tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz bejeriş bölüminiň özboluşly aýratynlyklary bilen hem tanyşdy. Bu ýerde çagalaryň saglygyny dikeltmek, degişli bejeriş işlerini ýerine ýetirmek, operasiýalary geçirmek üçin ähli zerur şertler bar. Bölümde sanly rentgen, intensiw bejeriş otaglary bolup, olar häzirki zamanyň ösen tejribelerine laýyklykda enjamlaşdyrylypdyr. Şeýle hem bu ýerde sanly ulgamyň kömegi bilen dürli şekiller görkezilýär. Bu bolsa çagalaryň saglygyny dikeldýän pursatlarynda olaryň ünsüni sowmaga, bejergi işlerini rahat hem-de amatly ýagdaýda geçirmäge mümkinçilik berýär. Bu bölümde ulanyljak enjamlar emeli aň tehnologiýasy arkaly maglumatlary takyk we tiz almaga, anyk çözgüdi dessin kabul etmäge şert döredýär. Şeýle-de bu enjamlaryň bejerijilik häsiýetiniň ýokarydygyny aýratyn bellemeli. Sebitde iň täze hasaplanýan enjamlaryň netijeli ulanylmagy üçin bölümde işlejek öz işine ussat lukmanlaryň seçilip alynmagy möhümdir. Bejeriş bölüminde oturdylan monitorlarda otagyň howa derejesiniň kadaly saklanmagyny üpjün edýän maglumatlar görkezilip, ol otaglarda islendik wagtda kada laýyk howanyň saklanmagynda wajyp ähmiýete eýedir.

Operasiýa bölüminde gurnalan monitorda ähli bölümler bilen onlaýn aragatnaşyk ýola goýulýar. Ýurdumyzyň saglygy goraýyş we derman senagaty ministri bu bölümde wideoaragatnaşyk arkaly beýleki degişli bölümlerden zerur maglumatlary almak mümkinçiliginiň döredilendigini belläp, onlaýn aragatnaşygyň zerur maglumatlary dessin we ýokary hilli almaga mümkinçilik berýändigini, munuň bolsa operasiýalary şowly geçirmekde ähmiýetlidigini aýtdy.

Döwlet Baştutanymyz merkeziň bölümlerinde ýerine ýetiriljek bejeriş işleriniň elektron maglumatlaryny saklamak meselelerine aýratyn üns bermegi tabşyrdy. Munuň özi geçirilen bejergileriň taryhy bilen islendik döwürde sanly ulgam arkaly tanyşmak mümkinçiligini üpjün eder. Bu bolsa lukmanlaryň degişli ugurlar boýunça tejribe toplamaklarynda ähmiýetlidir.

Merkeziň operasiýadan soňky dikeldiş işlerini geçirmäge niýetlenen bölüminde-de ähli zerur şertler döredilipdir. Onda aýratynlykda gözegçilik etmek hem-de ýokanç keselleriň ýaýramazlygy üçin talabalaýyk şertler göz öňünde tutulan.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz merkeziň bölümlerinde alnyp barylýan işleriň ýokary hil derejesinde we anyk netijäni nazarlaýan görnüşde geçirilmegi bilen bir hatarda, arassaçylyk ýagdaýyna-da möhüm üns bermegi tabşyrdy. Bölümleriň arassaçylygy, olarda howa çalşygynyň üpjün edilmegi saglygy goraýyş işgärlerine bildirilýän esasy talaplaryň biri bolup durýar.

Soňra hormatly Prezidentimiz merkeziň ýatymlaýyn otaglary bilen tanyşdy. Bölümiň otaglarynda ýatymlaýyn bejergi alýan çagalar üçin ýokary derejeli mümkinçilikler üpjün edilipdir. Otaglaryň arassalygy, olarda sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy çagalar üçin ähli amatlyklaryň elýeterli bolmagyny şertlendirýär. Mundan başga-da, çagalara niýetlenen oýun meýdançasy bolup, ol ýerde körpeleriň dürli oýunlary oýnap bilmekleri babatda degişli şertler bar.

Hormatly Prezidentimiz Halkara pediatriýa merkeziniň bölümleriniň enjamlaryny uzak möhletleýin esasda ulanmak maksady bilen, olary rejeli peýdalanmak işlerine örän jogapkärçilikli çemeleşilmelidigini ýene-de bir gezek belledi. Şol bir wagtyň özünde, lukmanlaryň dünýäniň ösen tejribesini, ylmyň soňky gazananlaryny işjeň özleşdirmekleri ugrunda ähli zerur işler ýerine ýetirilmelidir. Bu barada anyk tabşyryklary berip, Arkadagly Gahryman Serdarymyz binanyň daşyna çykdy we gurluşyk işlerini ýokary hilli hem-de öz wagtynda tamamlamagy tabşyrdy.

Döwlet Baştutanymyz merkeziň açylyş dabarasyna ýokary derejede taýýarlyk görmekde we kesgitlenen wezipeleri abraý bilen ýerine ýetirmekde üstünlikleri arzuw edip, bu ýerden ugrady.

21.08.2026

Türkmenistanyň Prezidenti Täjigistan Respublikasynyň daşary işler ministrini kabul etdi

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyza sapar bilen gelen Täjigistan Respublikasynyň daşary işler ministri Sirojiddin Muhriddini kabul etdi.

Myhman duşuşmaga döredilen mümkinçilik üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Täjigistanda Türkmenistan bilen däp bolan dostlukly gatnaşyklara ýokary baha berilýändigini belledi hem-de mümkinçilikden peýdalanyp, Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmonyň hormatly Prezidentimize we Gahryman Arkadagymyza iberen mähirli salamyny ýetirdi. Şeýle-de Sirojiddin Muhriddin Türkmenistan bilen özara hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegiň Täjigistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini belledi.

Hormatly Prezidentimiz dostlukly ýurduň daşary işler ministrine hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, Täjigistan Respublikasynyň Prezidentine iň gowy arzuwlaryny beýan etdi. Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň we Täjigistan Respublikasynyň Daşary işler ministrlikleriniň arasyndaky nobatdaky geňeşmeleriň üstünlikli geçirilmegini arzuw edip, bu duşuşyklaryň taryhy köklere, dostluga, özara hormat goýmaga esaslanýan türkmen-täjik strategik hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlaryny giňeltmäge hem-de iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky gatnaşyklary pugtalandyrmaga ýardam berjekdigine ynam bildirdi.

Ýurtlarymyz ikitaraplaýyn görnüşde bolşy ýaly, köptaraplaýyn formatlaryň çäklerinde hem hyzmatdaşlygy yzygiderli ösdürýärler. Birleşen Milletler Guramasynyň, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň, Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň we beýleki halkara guramalaryň, «Merkezi Aziýa +» formatynyň çäklerinde ählumumy parahatçylygy, durnuklylygy, abadançylygy pugtalandyrmak boýunça başlangyçlaryň özara goldanylmagy munuň aýdyň mysalydyr. Hormatly Prezidentimiz şu ýyl Türkmenistanyň GDA-da başlyklyk etmeginiň çäklerinde «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Arkalaşygyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň nobatdaky mejlisiniň, şeýle hem Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň geçirilmeginiň meýilleşdirilýändigini aýtdy. Munuň özi sebitde köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy giňeltmäge ýardam berer.

Bellenilişi ýaly, iki dostlukly ýurduň arasyndaky gatnaşyklarda söwda-ykdysady hyzmatdaşlyga möhüm orun degişlidir. Şunda Söwda-ykdysady we ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-täjik hökümetara topary aýratyn orny eýeleýär. Döwlet Baştutanymyz häzirki wagtda söwda-ykdysady gatnaşyklary giňeltmek üçin täze mümkinçilikleriň açylýandygyny aýdyp, energetika, ulag we oba hojalygy pudaklarynda hyzmatdaşlygyň uly geljeginiň bardygyna ünsi çekdi.

Medeni-ynsanperwer ulgam hem ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň aýrylmaz bölegi bolmagynda galýar. Iki ýurduň halklaryny köpasyrlyk dost-doganlyk, hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklary, taryhy-medeni, ruhy gymmatlyklaryň umumylygy birleşdirýär. Şunuň bilen baglylykda, bu gatnaşyklaryň geljekde hem özara medeni çäreleri guramak arkaly işjeň ösdüriljekdigi nygtaldy.

Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hem-de Täjigistan Respublikasynyň daşary işler ministri Sirojiddin Muhriddin dostlukly gatnaşyklaryň iki halkyň bähbidine mundan beýläk-de ösdüriljekdigine ynam bildirip, birek-birege iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.

* * *

Şu gün ýurdumyzyň daşary syýasat edarasynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Täjigistan Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň arasynda syýasy geňeşmeler geçirildi. Onuň dowamynda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň meseleleriniň giň toplumy babatda pikir alşyldy. Şunda taraplar syýasy-diplomatik gatnaşyklaryň guralyny mundan beýläk-de kämilleşdirmäge aýratyn ünsi çekdiler. Geňeşmeleriň netijeleri boýunça taraplar türkmen-täjik gatnaşyklaryny has-da pugtalandyrmak maksady bilen, netijeli dialogy dowam etdirmäge taýýardyklaryny tassykladylar.

Soňra Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Täjigistan Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň arasynda 2027-2028-nji ýyllar üçin hyzmatdaşlyk Maksatnamasyna gol çekmek dabarasy geçirildi.

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

20.08.2026

Halkyň saglygy baradaky alada — döwrüň möhüm wezipesi

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ahal welaýatynyň Bäherden etrabynyň çäginde ýerleşýän “Arçman” şypahanasyna geldi. Arkadagly Gahryman Serdarymyz bu ýerde goşmaça täze bejeriş merkeziniň binalar toplumyny gurmak hem-de käbir binalary has-da döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler bilen tanyşdy. Şypahanada ýaýbaňlandyrylan gurluşyk we döwrebaplaşdyryş işleri tamamlaýjy tapgyrda dowam edýär.

Gahryman Arkadagymyzyň “Türkmenistan — melhemler mekany” atly kitabynda ýerli tebigy çeşmeleriň örän baý bejeriş mümkinçilikleriniň esasynda şypahana ulgamyny ösdürmek we ýurdumyzyň halkara derejeli şypahana merkezi hökmündäki ägirt uly kuwwaty beýan edilýär. Türkmen topragy bejeriş häsiýetli mineral çeşmelere baýdyr. Olaryň ählisi halkymyzyň hyzmatyna gönükdirilýär.

Döwlet Baştutanymyz ir bilen türkmen tebigatynyň gözel künjeginde ýerleşýän “Arçman” şypahanasyna geldi.

Halkymyzyň saglygy baradaky alada hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Ýurdumyzda ilatyň saglygyny goramak we berkitmek, jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgelerini berkarar etmek häzirki döwrüň möhüm wezipeleriniň hatarynda kesgitlenildi. Şunda şypahana düzümlerine möhüm ornuň degişlidigini bellemeli.

Bu ýerde saglygy goraýyş we derman senagaty ministri M.Gaýypow hormatly Prezidentimiziň ozal beren tabşyryklaryndan we lukman Arkadagymyzyň öwüt-ündewlerinden ugur alnyp, şypahanada täze gurulýan binalar toplumynyň we has-da döwrebaplaşdyrylýan binalaryň häzirki ýagdaýyna, olaryň üpjünçilik hem-de enjamlaşdyrylyş derejesine degişli taslamalar, ugurdaş desgalaryň ýerleşjek ýerleriniň çyzgylary barada hasabat berdi.

Görkezilýän taslamalaryň hatarynda 400 orunlyk täze şypahana binasynyň düýpli döwrebaplaşdyrylýan “A” hem-de “B” binalarynyň, naharhananyň, fitobaryň we çaýhananyň, 300 orunlyk mejlisler zalynyň, mineral suw içilýän binanyň, çagalar üçin oýun otaglarynyň, dürli maşklary ýerine ýetirmäge niýetlenen türgenleşik zalynyň, şypaly suw bilen bejeriş binasynyň, dört gatly awtoulag duralgasynyň şekilleri bar.

Hormatly Prezidentimiz bu ýerde görkezilýän taslamalar we binanyň ýerleşjek ýerleriniň çyzgylary hem-de toplumyň otaglarynda döredilýän mümkinçilikler bilen içgin gyzyklanyp, olara birnäçe belliklerini aýtdy we degişli düzedişleri girizdi. Döwlet Baştutanymyz bu ýerde tamamlaýjy tapgyrda ýaýbaňlandyrylan işleriň üstünlikli ýerine ýetirilmeginiň, meýilleşdirilen gurluşyklaryň bellenilen möhletlerde we ýokary hilli berjaý edilmeginiň häzirki döwrüň möhüm wezipesidigini belläp, bu işleriň ýokary depginde alnyp barylmagyny yzygiderli gözegçilikde saklamak babatda anyk tabşyryklary berdi. Şol bir wagtyň özünde, Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllyk toýunyň toýlanylýan ýylynda Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň gününde binalar toplumynyň açylyş dabarasyna ýokary derejede taýýarlyk görmek we ony guramaçylykly geçirmek meseleleri üns merkezinde saklanmalydyr.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz, beýleki ugurlarda bolşy ýaly, saglygy goraýyş ulgamyna degişli binalaryň taslamalary taýýarlanylanda ýerli tebigy aýratynlyklaryň göz öňünde tutulmalydygyny belledi. Şunda şypahananyň ähli çäkleriniň abadanlaşdyrylmagy, bu ýerde ýokary ekologiýa ýagdaýynyň üpjün edilmegi möhüm talap hökmünde kesgitlenendir.

Häzirki wagtda Gahryman Arkadagymyzyň başyny başlan giň möçberli özgertmeleriniň Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilmegi netijesinde halkymyzyň saglygy baradaky alada döwlet derejesinde uly ähmiýet berilýär. Ýurdumyzyň şypahana ulgamynyň düzümleriniň işini döwrebap derejede kämilleşdirmek, onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek, hyzmatlaryň hilini gowulandyrmak meseleleri döwletimiziň hemişelik üns merkezinde saklanylýar.

Hormatly Prezidentimiz “Arçman” şypahanasynyň bejeriş mümkinçiliklerini netijeli peýdalanmak, şypahananyň melhem suwly çeşmesiniň suw gorlaryny mundan beýläk hem ylmy esasda öwrenmek we bu ýerde işleýän lukmanlaryň hünär derejesini yzygiderli kämilleşdirmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi. Şol bir wagtyň özünde, bejeriş ulgamyna sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyna möhüm ähmiýet berilmelidir.

Soňra hormatly Prezidentimiz gurluşygy tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýan 400 orunlyk şypahana binasynyň otaglary, olaryň enjamlaşdyrylyş derejesi we ýatymlaýyn otaglaryň mümkinçilikleri bilen tanyşdy.

Binanyň anyklaýyş otaglarynyň hemmesi häzirki zaman talaplaryna we ýokary halkara görkezijilere laýyk derejede enjamlaşdyrylypdyr. Bu ýerde lukmanlaryň netijeli işlemegi, şeýle hem saglygyny berkidýän raýatlar üçin hem ähli amatlyklar döredilýär. Bölümlerde ornaşdyrylan enjamlaryň dünýäniň öňdebaryjy önüm öndürijileriniň enjamlarydygyny we olaryň sebitde iň täzeleridigini bellemek gerek.

Döwlet Baştutanymyz otaglaryň ýokary derejede enjamlaşdyrylmagynyň, olarda ilata hödürlenýän hyzmatlaryň hiline zerur üns bermegiň wajypdygyny belledi. Munuň özi ýurdumyzda ynsan saglygy baradaky aladanyň, şypahana düzümlerinde saglygy berkitmek, keselleriň öňüni almak boýunça alnyp barylýan işleriň aýratyn ähmiýetlidiginiň aýdyň beýanydyr.

Şypahana düzümine degişli täze binalary gurmak we desgalary düýpli döwrebaplaşdyrmak işlerinde milli binagärlik ýörelgeleri bilen häzirki zamanyň ösen tejribesiniň utgaşdyrylmagy wajypdyr. Şunda lukmançylyk enjamlarynyň döwrebap bolmagy, ynsan saglygyny goramakda ýokary derejeli anyklaýyş usullarynyň ulanylmagy möhümdir.

Binanyň SPA bölümine degişli otaglaryň enjamlaşdyrylyşy bilen tanşyp, Arkadagly Gahryman Serdarymyz bu bölümde mineral suwlar bilen bejeriş, gidro, gala we aromaterapiýa ýaly otaglara bardy we ilata hödürlenýän hyzmatlaryň ýokary derejesiniň üpjün edilýändigini synlady. Şeýle hem bu bölümde dürli görnüşli hammamlar bar. Döwlet Baştutanymyz bu binada degişli sanly hyzmatlaryň mümkinçilikleriniň talabalaýyk ýola goýulmalydygyny, munuň üçin otaglarda häzirki zaman ylmynyň gazananlaryndan ugur alnyp, ähli zerur şertleriň döredilmelidigini belledi. Bu ýerdäki sanlylaşdyrylan enjamlar boýun we bil-oňurga synalarynyň saglygyny berkitmekde ähmiýetli hasaplanylýar.

Hormatly Prezidentimiz täze bina bilen tanyşlygyň dowamynda onuň ýatymlaýyn otaglarynyň üpjünçiligi bilen gyzyklandy. Otaglarda raýatlarymyz üçin ýokary derejeli mümkinçilikleriň döredilmeginiň wajypdygyny belläp, döwlet Baştutanymyz gurluşyk işlerinde bolşy ýaly, otaglaryň enjamlaşdyrylyşyna, olarda döredilýän mümkinçiliklere, içki bezeg aýratynlyklaryna ähmiýet berilmelidigini aýtdy. Hususan-da, ýatymlaýyn otaglarda döredilýän şertler häzirki zaman talaplaryna laýyk gelmelidir. Bu ýerde saglygyny berkidýän raýatlarymyzyň wagtyny peýdaly geçirmekleri, dürli bedenterbiýe maşklaryny ýerine ýetirmekleri üçin ähli zerur mümkinçilikler üpjün edilmelidir.

Bölümiň türgenleşik zalynyň enjamlaşdyrylyşy ýokary halkara ülňülere laýyk gelýär. Onda gurnalan enjamlaryň her biri adam synalaryna oňyn täsirini ýetirýär. Sagdyn durmuş ýörelgeleriniň işjeň tarapdary lukman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, bedenterbiýe maşklaryny yzygiderli berjaý etmek adamlaryň ýürek urşuny, gan basyşyny kadalaşdyrýar we ruhuny göterýär. Şeýle hem binada çagalar üçin niýetlenen oýun otagynyň enjamlaşdyrylandygyny bellemek ýakymly. Şypahanada maşgala bolup dynç alýanlaryň çagalarynyň oýun otagynda dürli güýmenjeleriň kömegi arkaly wagtyny şadyýan hem-de gyzykly geçirmekleri üçin giň mümkinçilikler bar.

Soňra hormatly Prezidentimiz şypahananyň mineral suw içilýän bölümine bardy. Döwlet Baştutanymyz bu ýerde mineral suwuň ýokumlylyk derejesi, olaryň ýylylygy we mineral suwlary içmegiň kadasy barada lukmanlaryň maslahatlarynyň yzygiderli guralmalydygyna ünsi çekdi. Munuň özi mineral suwlary içmegiň saglygy goraýyş we şypahana ulgamynyň kesgitlenen kadalaryna laýyk derejede ýerine ýetirilmegini üpjün eder.

Hormatly Prezidentimiz tomusky dynç alyş möwsüminiň dowam edýän günlerinde ýurdumyzyň raýatlarynyň «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda we şypahanalarda bolup, dynç alşyň hözirini görýändiklerini we saglyklaryny berkidýändiklerini nazara alanyňda, bu ýere gelýänleriň sanynyň artýandygyny belledi we olara edilýän hyzmatlaryň derejesine üns bermegi tabşyrdy.

Şypahananyň çäklerinde degişli ekologiýa ýagdaýynyň saklanmalydygyny belläp, döwlet Baştutanymyz gezelenç etmek, sport bilen meşgullanmak üçin döredilýän şertleriň derejesini yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Dynç alýanlar şypahananyň mümkinçiliklerinden netijeli peýdalanmalydyrlar, olar ulaglaryny awtoulag duralgalarynda goýup, arkaýyn dynç alyp bilmelidirler.

Hormatly Prezidentimiz alnyp barylýan işleri we kesgitlenen wezipeleri ýokary derejede ýerine ýetirmekde üstünlik arzuw edip, bu ýerden ugrady.

 

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

19.08.2026

MEJLISDE ALNYP BARYLÝAN IŞLER

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli birnäçe meselelere seredildi.

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa ýurdumyzyň kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda Mejlisde ministrliklerden we pudaklaýyn dolandyryş edaralaryndan gelip gowşan teklipler esasynda Türkmenistanyň Gümrük, Zähmet, Sanitariýa, Maşgala we Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodekslerine, “Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda”, “Administratiw önümçilik hakynda”, “Kazyýet hakynda”, “Neşirýat işi hakynda” Türkmenistanyň Kanunlaryna üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek boýunça degişli işler alnyp barylýar. Şunuň bilen birlikde, ýurdumyzyň Mejlisinde BMG-niň Ilat gaznasynyň, Halkara Migrasiýa Guramasynyň Türkmenistandaky wekilleri bilen geçirilen duşuşyklar barada aýdyldy. Mejlisiň wekilleriniň BMG-niň düzüm birlikleriniň ýurdumyzyň degişli döwlet edaralary bilen bilelikde guran okuw maslahatlaryna, duşuşyklaryna gatnaşandyklary habar berildi.

Hormatly Prezidentimiz döwrüň talabyna laýyk gelýän täze kanun taslamalaryny işläp taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň möhümdigini belledi.

12.06.2026 Giňişleýin

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli birnäçe meselelere seredildi.

Ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow Türkmenistanyň 2027-nji ýyl üçin Döwlet býujetini işläp düzmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, geljek ýyl üçin Döwlet býujetiniň, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlarynyň we maýa goýum Maksatnamasynyň taslamalaryny öz wagtynda işläp düzmek maksady bilen, Türkmenistanyň 2027-nji ýyl üçin Döwlet býujetini düzmek hakynda Türkmenistanyň Prezidentiniň Kararynyň taslamasy taýýarlanyldy. Bu taslamada Döwlet býujetini düzmek üçin ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş edaralary, häkimlikler tarapyndan berilmäge degişli hasabatlary hem-de maglumatlary taýýarlamagyň tertibi we möhletleri anyk kesgitlenildi. Geljek ýylyň Döwlet býujeti, maliýe-ykdysady görkezijileri düzülende Türkmenistanyň Prezidentiniň degişli maksatnamasyndan, hakyky mümkinçiliklerden, degişli hasaplama görkezijilerinden ugur almak göz öňünde tutulýar.

Geljek ýylda ýurdumyzyň makroykdysady ýagdaýyny, jemi içerki önümiň ösüş depginini, maliýe, pul-karz ulgamyny durnukly saklamak, ykdysadyýetiň pudaklaryny depginli ösdürmegi we giň gerimli özgertmeleri dowam etdirmek, maýa goýumlaryň esasy bölegini täze önümçiliklere gönükdirmek bilen, olaryň netijeliligini artdyrmak, pudaklara sanly ulgamy, täze tehnologiýalary ornaşdyrmagy dowam etdirmek, amatly işewürlik gurşawyny döretmek, ilatymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini mundan beýläk-de ýokarlandyrmak babatda çäreleri durmuşa geçirmek maksat edinilýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli resminamanyň taslamasyny hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça netijeli işleriň amala aşyrylýandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz bu işleri geljek ýylda hem dowam etdirmek maksady bilen, Türkmenistanyň 2027-nji ýyl üçin Döwlet býujetini düzmek hakynda Karara gol çekdi we wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

22.05.2026 Giňişleýin

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli birnäçe meselelere seredildi.

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa ýurdumyzyň kanunçylygyny has-da kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki zamanyň talaplaryna laýyk gelýän täze kanun taslamalaryny işläp taýýarlamak maksady bilen, Mejlisde degişli işler alnyp barylýar. Taýýarlanylan kanun taslamalaryny ara alyp maslahatlaşmak üçin şu ýylyň 11-nji aprelinde Mejlisiň ýedinji çagyrylyşynyň on ikinji maslahaty geçirildi. Maslahatda ýurdumyzda adam hukuklaryny we azatlyklaryny, kanuny bähbitlerini goramak, howply önümçilik desgalarynyň senagat howpsuzlygy, buhgalterçilik hasaba alnyşy we maliýe hasabatlylygy, balyk tutmak we suwuň biologik serişdelerini gorap saklamak, işiň aýry-aýry görnüşlerini ygtyýarlylandyrmak, awtomobil ýollary we ýol işi, migrasiýa babatda hereket edýän kanunlary kämilleşdirmek bilen baglanyşykly birnäçe kanun taslamalary ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de kabul edildi. Häzirki wagtda Mejlisde ministrliklerden, pudaklaýyn dolandyryş edaralaryndan gelip gowuşýan tekliplere seljerme geçirilip, ýurdumyzyň ykdysady, syýasy, medeni durmuşynyň dürli ugurlaryna degişli kanun taslamalaryny taýýarlamak boýunça işler dowam edýär.

Daşary döwletler we halkara guramalar bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek maksady bilen, Mejlisiň wekilleriniň Özbegistan Respublikasynyň Daşkent şäherinde geçirilen sirkulýar ykdysadyýeti ösdürmek boýunça üçünji sebitleýin parlamentara dialogyň işine gatnaşandyklary bellenildi.

Hormatly Prezidentimiz döwrüň talap edýän täze kanun taslamalaryny taýýarlamak we kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleri mundan beýläk-de dowam etdirmegiň möhümdigini belledi.

18.04.2026 Giňişleýin

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň üç aýynda ýurdumyzda alnyp barlan işleriň jemleri jemlenildi.

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa 2026-njy ýylyň ýanwar — mart aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada maglumat berdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda Mejlisde döredilen iş toparlarynda raýatlaryň hukuklaryny we kanuny bähbitlerini durmuşa geçirmäge, önümçilik desgalarynyň senagat howpsuzlygyny üpjün etmäge, kärhanalarda, edaralarda, guramalarda buhgalterçilik hasaba alnyşyny we maliýe hasabatlylygyny kämilleşdirmäge, telekeçilik işini ösdürmäge, daşky gurşawy, suwuň biologik serişdelerini goramaga, migrasiýa hem-de gümrük gulluklarynyň işiniň netijeliligini has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilen we başga-da birnäçe ugurlara degişli kanun taslamalaryny taýýarlamak işleri alnyp barylýar.

Ýurdumyzyň welaýatlarynda täze döredilen etraplarda halk maslahatlarynyň agzalarynyň, Türkmenistanyň Mejlisiniň möhletinden öň çykyp giden deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň, Geňeşleriň çykyp giden agzalarynyň ýerine şu ýylyň 29-njy martynda geçirilen saýlawlaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek maksady bilen, Mejlisiň deputatlary merkezi saýlaw toparynyň, ýurdumyzyň syýasy partiýalarynyň, jemgyýetçilik birleşikleriniň wekilleri bilen bilelikde bu syýasy-jemgyýetçilik çäresiniň ähmiýetini, saýlaw kanunçylygyny düşündirmek işine işjeň gatnaşyp, onuň geçirilmegine guramaçylyk-usulyýet taýdan ýardam berdiler.

Çad Respublikasynyň, Indoneziýa Respublikasynyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçilerinden ynanç hatlary kabul edildi. Dünýä döwletleriniň parlamentleriniň, daşary ýurtlaryň Türkmenistandaky wekilhanalarynyň wekilleri bilen ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk meselelerini ara alyp maslahatlaşmak boýunça duşuşyklaryň 8-si geçirildi. Mundan başga-da, Mejlisiň deputatlary we hünärmenleri kanun çykaryjylyk işini kämilleşdirmek, döwlet maksatnamalarynyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek babatda halkara guramalaryň ýurdumyzyň degişli ministrlikleri, pudaklaýyn dolandyryş edaralary bilen bilelikde guran okuw maslahatlarynyň 26-syna gatnaşdylar. Halkara tejribeleri öwrenmek maksady bilen, deputatlaryň daşary ýurtlara iş saparlarynyň 5-si amala aşyryldy.

Türkmenistanyň Mejlisiniň we BMG-niň Ilat gaznasynyň bilelikde guramagynda gender deňligini ilerletmek, onuň kanunçylyk esaslaryny berkitmek boýunça parlamentara dialoga bagyşlanan maslahat geçirildi. Şunuň bilen birlikde, Mejlisiň we Pakistan Yslam Respublikasynyň Milli Assambleýasynyň zenan parlamentarileriniň, Türkmenistanyň Mejlisinde we Mongoliýanyň Beýik Döwlet Huralynda ikitaraplaýyn esasda döredilen parlamentara dostluk toparlarynyň arasynda sanly ulgam arkaly duşuşyklar geçirildi.

Hormatly Prezidentimiz döwletimiziň kanunçylyk binýadyny berkitmek boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň kanunçylygyny döwrüň talabyna görä kämilleşdirmegi dowam etdirmegiň möhümdigine ünsi çekdi.

03.04.2026 Giňişleýin

Deputatlar

Daşoguz Lebap Mary Ahal Aşgabat Balkan

Daşoguz welaýaty


Gylyçmyradowa Jeren Aşyrgeldiýewna

44-nji «Altynýol» saýlaw okrugy


Arazow Serdar Arazdurdyýewiç

45-nji «Diýar» saýlaw okrugy


Atabaýew Ýakup Otuzbaýewiç

46-njy «Akdepe» saýlaw okrugy


Otuzow Magsat Nurgylyjowiç

47-nji «Nowruz» saýlaw okrugy


Kanjanow Atamurat Otuzbaýewiç

48-nji «Rowaçlyk» saýlaw okrugy


Toýlyýew Aşyr Hudaýnazarowiç

49-njy «Boldumsaz» saýlaw okrugy


Tuwakow Merdan Baýramdurdyýewiç

50-nji «Görogly» saýlaw okrugy


Musaýew Atageldi Amangeldiýewiç

51-nji «Yzmykşir» saýlaw okrugy


Seýilow Baýly Toýlyýewiç

52-nji «Aksaraý» saýlaw okrugy


Durdyýew Gurbangylyç Arazowiç

53-nji «Gubadag» saýlaw okrugy


Kutlyýewa Aýgözel Akmuradowna

54-nji «Baýdak» saýlaw okrugy


Toýlyýewa Aýnabat Gaýypowna

55-nji «Dessan» saýlaw okrugy


Kurambaýewa Mähriban Satywaldyýewna

55-nji «Dessan» saýlaw okrugy


Gurbandurdyýew Şatlyk Meretdurdyýewiç

57-nji «Agzybirlik» saýlaw okrugy


Şäherow Jumamyrat Paltabaýewiç

58-nji «Köneürgenç» saýlaw okrugy


Jumaýewa Maýsa Ýegenmyradowna

59-njy «Derýalyk» saýlaw okrugy


Babaýew Baýmyrat Atanaýewiç

60-njy «Gürgenç» saýlaw okrugy


Amanýazowa Enejan Saparmuhamedowna

61-nji «Bossan» saýlaw okrugy


Nepesow Kakamammet Hemraýewiç

62-nji «S.Rozmetow» saýlaw okrugy


Haýytjanow Ýeňiş Sultanmuradowiç

63-nji «Nowbahar» saýlaw okrugy


Durdymedowa Ogulşad Sapardurdyýewna

64-nji «S.A.Nyýazow» saýlaw okrugy


Maşalaýew Amanmyrat Şyhyýewiç

65-nji «S.Türkmenbaşy» saýlaw okrugy


Meredow Nurgeldi Babageldiýewiç

66-njy «Aýböwür» saýlaw okrugy


Artykow Döwran Arazowiç

67-nji «Sarygamyş» saýlaw okrugy


Sadullaýew Rasul Kamilowiç

68-nji «Ruhubelent» saýlaw okrugy


Gaýypow Serdar Aşyrowiç

69-njy «Daşoguz» saýlaw okrugy


Hangeldiýew Arazmyrat

70-nji «Şabat» saýlaw okrugy


Lebap welaýaty


Haýdarowa Laçyn

71-nji «Dänew» saýlaw okrugy


Omarow Allaýar Hydyrowiç

72-nji «Asuda» saýlaw okrugy


Dosmedow Merdan Hudaýberenowiç

73-nji «Hojagala» saýlaw okrugy


Ýarowa Jahan Jorakulyýewna

75-nji «Zergär» saýlaw okrugy


Jumaýew Babamurat Kemalowiç

76-njy «Çärjew» saýlaw okrugy


Rozyýew Gahryman Öwlýakulyýewiç

77-nji «Farap» saýlaw okrugy


Hasanow Zahid Ýusupowiç

78-nji «Jeýhun» saýlaw okrugy


Jumadurdyýew Atajan Isaýewiç

80-nji «Türkmenabat» saýlaw okrugy


Akyýewa Bossan Bäşimowna

81-nji «Lebap» saýlaw okrugy


Joraýewa Zuleýha Rozybaýewna

82-nji «Amul» saýlaw okrugy


Şadyýew Bahadur Babakulyýewiç

83-nji «Sakar» saýlaw okrugy


Akyýewa Çemen Jumamyrat gyzy

84-nji «Saýat» saýlaw okrugy


Öwlýagulyýew Baýram Astanagulyýewiç

85-nji «Garabekewül» saýlaw okrugy


Ilow Baýram Jomartowiç

86-njy «Pelwert» saýlaw okrugy


Haýydowa Ogulnur Narkulyýewna

87-nji «Halaç» saýlaw okrugy


Çaryýew Nepes Narbaýewiç

88-nji «Seýdi» saýlaw okrugy


Meredow Durdyguly Nazargulyýewiç

89-njy «Astanababa» saýlaw okrugy


Hemraýew Gadam Meretkulyýewiç

90-njy «Kerki» saýlaw okrugy


Berkeliýew Toýly Jorakulowiç

91-nji «Ýalkym» saýlaw okrugy


Awlýakulyýew Intizar Dowrankulyýewiç

92-nji «Hojambaz» saýlaw okrugy


Hezziýew Amangeldi Kerimgulyýewiç

93-nji «Döwletli» saýlaw okrugy


Rozyýew Nepes Janmuradowiç

94-nji «Köýtendag» saýlaw okrugy


Allakulyýew Erkin Çaryýewiç

95-nji «Garlyk» saýlaw okrugy


Mustakowa Hatyça Muratowna

96-njy «Magdanly» saýlaw okrugy


Toýly Allanazarowiç Rozyýew

74-nji «Amyderýa» saýlaw okrugy


Aýbölek Begmuradowna Mamedowa

79-njy «Darganata» saýlaw okrugy


Mary welaýaty


Orazmeredow Merdan Artykowiç

97-nji «Mary» saýlaw okrugy


Annaýew Ýusup Orazberdiýewiç

98-nji «Şapak» saýlaw okrugy


Gurbanmyradow Çary Annamyradowiç

99-njy «Kemine» saýlaw okrugy


Abdyýew Orazdurdy Abdyýewiç

100-nji «Baýramaly» saýlaw okrugy


Janmyradow Maksat Çarymyradowiç

101-nji «Oguzhan» saýlaw okrugy


Zyrryýew Kerwen Garlyýewiç

113-nji «Soltan Sanjar» saýlaw okrugy


Çarşakow Saparmyrat Gündogdyýewiç

114-nji «Mekan» saýlaw okrugy


Baýmyradowa Şirin Seýitkulyýewna

115-nji «Garagum» saýlaw okrugy


Berdiýewa Senem Sapargeldiýewna

116-njy «Türkmengala» saýlaw okrugy


Saparow Orazgeldi Şamyradowiç

117-nji «Rehnet» saýlaw okrugy


Rahmedow Ali Muradowiç

118-nji «Ýolöten» saýlaw okrugy


Gurbangeldiýew Begenç Kerimowiç

119-njy «Soltanbent» saýlaw okrugy


Allanowa Aýjemal Täçnazarowna

120-nji «Murgap» saýlaw okrugy


Babanyýazow Maksat Berdimuhammedowiç

121-nji «Ylham» saýlaw okrugy


Aşyrow Gurbanmyrat Durdymyradowiç

122-nji «Miras» saýlaw okrugy


Haýydow Arslan Hudaýberdiýewiç

123-nji «Tagtabazar» saýlaw okrugy


Çaryýew Arslan Meredowiç

124-nji «Pendi» saýlaw okrugy


Gurbanmyradow Allamyrat Geldimyradowiç

125-nji «Serhetabat» saýlaw okrugy


Zyba Serdarowna Nepesowa

102-nji «Jemgyýet» saýlaw okrugy


Bäşim Durdyýewiç Annagurbanow

103-nji «Zarpçy» saýlaw okrugy


Jahangül Mämmetorazowna Myradowa

104-nji «Peşanaly» saýlaw okrugy


Akmuhammet Nurmuhammedowiç Bekmyradow

105-nji «Türkmenistan» saýlaw okrugy


Jumageldi Durdymyradowiç Ataýew

106-njy «Wekil» saýlaw okrugy


Jumamuhammet Hudaýberdiýewiç Şirmämmedow

107-nji «Rysgally» saýlaw okrugy


Atamyrat Agamyradowiç Kössekow

108-nji «Wekilbazar» saýlaw okrugy


Tirkişmyrat Amanmuhammedowiç Ýomudow

109-njy «Sakarçäge» saýlaw okrugy


Süleýman Muhammetamanowiç Nurymow

110-njy «Garaýap» saýlaw okrugy


Atamyrat Ýagmyrowiç Amandurdyýew

111-nji «Çaşgyn» saýlaw okrugy


Maral Atamyradowna Garagulowa

112-nji «Merw» saýlaw okrugy


Soňky kabul edilen kanunlar

Wirtual aktiwler hakynda

22.11.2025 Giňişleýin

Türkmenistanyň 2026-njy ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda

22.11.2025 Giňişleýin

Gazagystan Respublikasynyň, Gyrgyz Respublikasynyň, Täjigistan Respublikasynyň, Türkmenistanyň, Özbegistan Respublikasynyň we Hytaý Halk Respublikasynyň arasynda hemişelik hoşniýetli goňşuçylyk, dostluk we hyzmatdaşlyk hakyndaky Şertnamany tassyklamak hakynda

22.11.2025 Giňişleýin

Ylmy intellektual eýeçilik hakynda

22.11.2025 Giňişleýin