Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň Nýu-Ýorkda geçirilýän 78-nji mejlisine gatnaşýan hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow şu gün Bütindünýä söwda guramasynyň (BSG) Baş direktory hanym Ngozi Okonjo-Iweala bilen duşuşdy.

Döwlet Baştutanymyz we iri halkara söwda guramasynyň ýolbaşçysy mähirli salamlaşyp, hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýy we ony ösdürmegiň geljegini söhbetdeşlikde ara alyp maslahatlaşmak üçin dörän mümkinçilige kanagatlanma bildirdiler. Umumy pikire görä, şu günki duşuşygyň netijeleri hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmak üçin ygtybarly binýat bolar.

Bellenilişi ýaly, Türkmenistanda milli ykdysadyýeti ösdürmek we halkymyzyň abadançylygyny ýokarlandyrmak, daşary ykdysady gatnaşyklary giňeltmek hem-de ýurdumyza daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek boýunça işler yzygiderli alnyp barylýar.

Şeýle hem duşuşygyň dowamynda bellenilişi ýaly, ýurdumyzda ýörite Hökümet topary hereket edýär. Onuň üstüne ýurdumyzyň BSG-ä goşulmagy bilen bagly meseleleri öwrenmek, şeýle hem degişli teklipleri taýýarlamak wezipeleri ýüklenildi. Geçirilen işleriň netijesinde 2020-nji ýylyň iýulynda Türkmenistana synçy derejesi, 2022-nji ýylyň fewralynda bolsa, Bütindünýä Söwda Guramasyna goşulýan ýurduň derejesi («Işjeň synçy») berildi.

Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 78-nji mejlisine gatnaşmak maksady bilen, Nýu-Ýorkda iş sapary bilen bolýan hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow şu gün BMG-niň Baş sekretary Antoniu Guterriş bilen duşuşdy.

Nýu-Ýork wagty bilen günüň ikinji ýarymynda döwlet Baştutanymyz Birleşen Milletler Guramasynyň Sekretariatynyň binasyna geldi. Bu ýerde belent mertebeli myhmany BMG-niň Baş sekretary mähirli garşylady.

BMG-niň Baş sekretary Antoniu Guterriş hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowa ählumumy foruma gatnaşýandygy üçin hoşallyk bildirip, ýurdumyzyň Milletler Bileleşigi bilen hyzmatdaşlykda işjeň orun eýeleýändigini belledi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow BMG-niň Baş sekretaryny mübärekläp, ony Baş Assambleýanyň 78-nji mejlisiniň üstünlikli başlanmagy bilen gutlady we bu mejlisiň ählumumy parahatçylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmak işine hem-de dünýäde durnukly ösüşi ilerletmäge möhüm goşant goşjakdygyna ynam bildirdi, şeýle hem döwlet Baştutanymyz pursatdan peýdalanyp, Sekretariatyň ähli işgärlerine bilelikde işlemek üçin döredilen ajaýyp şertler üçin minnetdarlyk bildirdi.

Ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlary barada gyzyklanma bildirilip geçirilen pikir alyşmalaryň barşynda Türkmenistanyň oňyn Bitaraplyk ýörelgelerinden ugur almak bilen, sebitiň we tutuş dünýäniň halklarynyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen daşary syýasy ugry amala aşyrylýandygy nygtaldy.

Bellenilişi ýaly, ýurdumyz halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryna hem-de Birleşen Milletler Guramasynyň Tertipnamasynyň ýörelgelerine berk eýerýär. BMG halkara gatnaşyklarynda hem-de ählumumy wehimler bilen şertlendirilen wezipeleri çözmekde esasy utgaşdyryjy gurama hökmünde çykyş etmelidir. Şunuň bilen baglylykda, BMG bilen köpugurly hyzmatdaşlyk Türkmenistan üçin strategik ugur bolup durýar. Ýurdumyz dünýä bileleşiginiň Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda amala aşyrylýan hem-de parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmäge gönükdirilen başlangyçlaryny hemmetaraplaýyn goldaýar.

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň BMG we onuň ýöriteleşdirilen düzümleri bilen köpýyllyk gatnaşyklarynyň netijeli häsiýeti nygtaldy. Bu netijeli hyzmatdaşlyk türkmen tarapynyň öňe sürýän sebit we umumy dünýä häsiýetli netijeli başlangyçlaryny durmuşa geçirmekde, dürli ulgamlarda iri taslamalary we maksatnamalary bilelikde amala aşyrmakda öz beýanyny tapýar.

Türkmenistanyň Mejlisiniň wekiliýetiniň Merkezi Aziýanyň we Koreýa Respublikasynyň Parlamentleriniň ýolbaşçylarynyň birinji maslahatyna gatnaşmagyň çäklerinde Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy D.Gulmanowa bilen Koreýa Respublikasynyň Milli Assambleýasynyň Başlygy Kim Çžin Phýonyň ikitaraplaýyn duşuşygy geçdi. Duşuşykda parlamentleriň arasynda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek barada özara pikir alşyldy.

Soňra Türkmenistanyň Mejlisiniň we Koreýa Respublikasynyň Milli Assambleýasynyň wekilleriniň arasynda giňeldilen düzümde birinji parlamentara geňeşme maslahaty geçdi. Maslahatda iki ýurduň parlamentleriniň arasynda döredilen dostluk toparlarynyň işini kämilleşdirmek, ýurtlaryň arasyndaky söwda-ykdysady gatnaşyklarynyň kanunçylyk esaslaryny berkitmek, halkara parlament meýdançalarynda birek-biregiň başlangyçlaryny goldamak, diplomatik wekilhanalarda guralýan medeni çärelere işjeň gatnaşmak arkaly hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek babatynda pikir alşyldy. 

Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy D.Gulmanowanyň ýolbaşçylygyndaky türkmen wekiliýetiň 2023-nji ýylyň 18-19-njy sentýabrynda Koreýa Respublikasynyň Seul şäherinde geçirilen Merkezi Aziýanyň we Koreýa Respublikasynyň Parlamentleriniň ýolbaşçylarynyň birinji maslahatyna gatnaşmagyň çäklerinde Koreýa Respublikasynyň Premýer-ministri bilen ikitaraplaýyn duşuşygy boldy. Duşuşykda iki dostlukly ýurtlaryň arasyndaky özara hormat goýmak, deňhukuklylyk we hoşniýetlilik ýörelgelerine esaslanýan ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy giňeltmek babatynda pikir alşyldy. Taraplar ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň möhüm ugry bolup durýan parlamentara hyzmatdaşlygyny täze derejä çykarmaga mümkinçilik döredýän iki ýurduň parlamentarileriniň arasyndaky gatnaşyklaryň işjeň ösýändigini kanagatlanma bilen bellediler.

Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy D.Gulmanowanyň ýolbaşçylygyndaky ýurdumyzyň Mejlisiniň wekiliýeti  2023­-nji ýylyň 17 – 20 - nji sentýabry aralygynda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Koreýa Respublikasynyň parlamentara forumyna gatnaşmak üçin Koreýa Respublikasynyň Seul şäherine gulluk iş saparyna ugradylar.

Mälim bolşy ýaly, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatlylyk bilen öňe sürýän taryhy başlangyçlary, ýurdumyzyň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyna daýanyp alyp barýan il­-ýurt bähbitli, umumadamzat ähmiýetli işleri halkara jemgyýetçiligiň giň goldawyna eýe bolýar. 

«Merkezi Aziýa - Koreýa» görnüşindäki, şeýle hem türkmen-koreý parlamentara gatnaşyklaryny ösdürmek, bu ugurda halkara forumlary geçirmek baradaky başlangyçlar hem, ilkinji nobatda, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyza degişlidir. 

Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow BMG-niň Baş Assambleýasynyň 78-nji sessiýasyna gatnaşmak üçin Nýu-Ýork şäherine iş sapary bilen bardy. Döwlet Baştutanymyzyň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna iş sapary 20-nji sentýabra çenli dowam eder.

Saparyň çäklerinde Türkmenistanyň Prezidentiniň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 78-nji mejlisiniň işine, şeýle hem Merkezi Aziýa ýurtlary bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň «С5+1» görnüşdäki köptaraplaýyn hyzmatdaşlygynyň birinji duşuşygyna gatnaşmagy meýilleşdirilýär. Şunuň bilen birlikde, döwlet Baştutanymyz ikitaraplaýyn duşuşyklaryň birnäçesini, şol sanda BMG-niň Baş sekretary bilen duşuşyk geçirer. 

BMG bilen köpugurly hyzmatdaşlyk oňyn bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik hem-de netijeli halkara hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan döwletimiziň daşary syýasy strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir.

Mälim bolşy ýaly, şu ýylyň 5-nji sentýabrynda Nýu-Ýorkda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 78-nji mejlisi açyldy. Mejlisiň çäklerinde 19 – 26-njy sentýabr aralygynda ýokary derejeli çäreleriň geçirilmegi göz öňünde tutulýar.

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň Nýu-Ýorkda geçirilýän 78-nji sessiýasyna gatnaşmak üçin iş sapary bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna ugrady.

Aşgabadyň Halkara howa menzilinde döwlet Baştutanymyzy resmi adamlar ugratdylar.

Parahatçylyk söýüjilik, oňyn Bitaraplyk, giň halkara hyzmatdaşlyk syýasatyna eýerýän Türkmenistan döwletara derejede bolşy ýaly, abraýly halkara guramalaryň çäklerinde-de netijeli gatnaşyklary işjeň ösdürýär. Şunda BMG bilen strategik häsiýete eýe bolan hyzmatdaşlyga möhüm ähmiýet berilýär. Toplanan baý tejribä, mümkinçiliklere esaslanýan bu köpugurly gatnaşyklar häzirki döwürde täze hil we mazmun taýdan yzygiderli baýlaşdyrylýar. Ýurdumyzyň BMG-niň ýöriteleşdirilen edaralary bilen hyzmatdaşlygy sazlaşykly ösüşe we netijeli häsiýete eýedir. Aşgabatda BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezi hereket edýär. Bu merkez türkmen tarapynyň başlangyjy boýunça açyldy. Munuň özi Türkmenistanyň sebit we ählumumy gün tertibiniň möhüm meseleleriniň deňeçer çözgüdini işläp taýýarlamak boýunça dünýä bileleşiginiň tagallalaryna işjeň goşulyşýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.

Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyçlary bilen häzirki döwürde hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän Watanymyzyň daşary syýasaty Birleşen Milletler Guramasynyň giň ykrarnamasyna we goldawyna eýe bolýar. BMG-niň öňdebaryjy ugurdaş edaralarynyň düzümine Türkmenistanyň yzygiderli saýlanmagy munuň aýdyň subutnamasydyr. Şeýle hem ýurdumyzyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň sessiýalaryna birnäçe gezek wise-başlyklyk edendigini bellemek ýakymlydyr.

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan bilen Milletler Bileleşiginiň arasynda özara düşünişmek we işjeň häsiýete eýe bolan gatnaşyklar ösdürilýär. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň BMG-niň ştab-kwartirasy ýerleşýän Nýu-Ýork şäherine bu gezekki iş sapary Watanymyzyň deňhukuklylyk, özara hormat goýmak, uzak möhletleýinlik ýörelgelerine esaslanýan köpugurly gatnaşyklary yzygiderli ilerletmäge bolan gyzyklanmalarynyň aýdyň beýanydyr.

Bitarap Türkmenistan parahatçylyk söýüjilikli we döredijilikli mümkinçiliklerini tutuş adamzadyň bähbidine gönükdirmäge taýýardygyny iş ýüzünde subut edýär. Ýurdumyzyň Birleşen Milletler Guramasynyň belent münberinden yzygiderli öňe sürýän teklipleri munuň aýdyň subutnamasydyr. BMG-niň Baş Assambleýasynyň bu babatda birnäçe Kararnamalary kabul etmegi öňe sürülýän başlangyçlaryň tutuş adamzat üçin ähmiýetlidigini hem-de möhümdigini tassyklaýar.

...Nýu-Ýork şäherine çenli uçuşy amala aşyran hormatly Prezidentimiziň uçary Jon F.Kennedi adyndaky Halkara howa menziline gelip gondy. Bu ýerde döwlet Baştutanymyzy resmi adamlar garşyladylar. Soňra hormatly Prezidentimiziň awtoulag kerweni howa menzilinden sapar mahaly özi üçin niýetlenen kabulhana tarap ugrady.

Mälim bolşy ýaly, 1945-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň Tertipnamasyna laýyklykda esaslandyrylan Baş Assambleýa BMG-niň esasy maslahat, görkezme beriji we wekilçilikli edarasy bolup durýar. Ol halkara meseleleriň ähli ugurlaryny köptaraplaýyn esasda ara alyp maslahatlaşmak üçin köpugurly forumdyr. Däbe görä, her sessiýanyň çäklerinde döwlet we hökümet Baştutanlarynyň gatnaşmagynda ýokary derejedäki mejlisler, maslahatlar geçirilýär.

Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 78-nji sessiýasynda Türkmenistan dünýäde parahatçylygyň we howpsuzlygyň üpjün edilmegine, BMG-niň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetilmegine, şol sanda energetika, ulag, ekologiýa, howanyň üýtgemegi, ynsanperwer ugur ýaly möhüm ulgamlarda halkara hyzmatdaşlygyň berkidilmegine gönükdirilen täze başlangyçlary öňe sürer. Şeýle hem saparyň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň «Merkezi Aziýa — Amerikanyň Birleşen Ştatlary» (С5+1) görnüşindäki sammite gatnaşmagy meýilleşdirilýär. Şunuň bilen birlikde, döwlet Baştutanymyz ikitaraplaýyn duşuşyklaryň birnäçesini, şol sanda BMG-niň Baş sekretary bilen duşuşyk geçirer.

Şeýlelikde, BMG-niň esasy maksatlaryna we wezipelerine laýyk gelýän döredijilikli döwlet syýasatyny amala aşyrýan hem-de parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk, ynsanperwerlik ýörelgelerini öňe sürýän Türkmenistan netijeli halkara hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine, sebit, ählumumy abadançylygyň we ösüşiň bähbidine gatnaşyklaryň işjeňleşdirilmegini üpjün etmäge gönükdirilen özara kabul ederlikli çözgütleriň taýýarlanylmagyna saldamly goşant goşýar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Araly halas etmegiň halkara gaznasynyň şertnamalaýyn-hukuk binýadyny kämilleşdirmek hem-de geljekki işleriň maksatlaryny we wezipelerini kesgitlemek boýunça çäreleri işjeňleşdirmegi teklip etdi.

Döwlet Baştutanymyz Duşenbe şäherinde geçirilen Araly halas etmegiň halkara gaznasyny esaslandyryjy döwletleriň Baştutanlarynyň Geňeşiniň nobatdaky mejlisinde belleýşi ýaly, Türkmenistan geljekde hem Araly halas etmegiň halkara gaznasyny esaslandyryjy ýurtlaryň sebit hyzmatdaşlygynyň işjeňleşdirilmegine hem-de daşky gurşawy goramak we Merkezi Aziýa sebitinde durnukly ösüş ulgamynda hyzmatdaşlygyň ulgamlaýyn gurallarynyň döredilmegine gönükdirilen anyk başlangyçlaryny amala aşyrmak ugrunda çykyş eder.

«Şunuň bilen baglylykda, biz, Gaznanyň şertnamalaýyn-hukuk binýadyny kämilleşdirmek hem-de geljekki işleriň maksatlaryny we wezipelerini kesgitlemek boýunça çäreleri işjeňleşdirmegi teklip edýäris. Bu işleri Araly halas etmegiň halkara gaznasyny esaslandyryjy döwletleriň ählisiniň bähbitlerini hasaba almak bilen hem-de halkara hukugynyň  binýat goýujy ýörelgeleri we kadalary esasynda alyp barmagy zerur hasaplaýarys» – diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.

Arkadagly Serdarymyzyň aýdyşy ýaly, Aral meselesine gönüden-göni dahylly meseleleriň toplumynyň umumysebit ekologiýa gün tertibiniň möhüm bölegi hökmünde çözülmeginiň halkara hyzmatdaşlygynyň çuňlaşdyrylmagyny, oňyn başlangyçlaryň mundan beýläk-de ilerledilmegini, BMG-niň ýöriteleşdirilen düzümleriniň bu işlere işjeň çekilmegini talap edýändigine ynanýarys. Şunda bu Gaznanyň halkara maliýe edaralary hem-de hemaýatkärleri bilen Aral deňziniň sebitinde häzirki emele gelen meseleleriň giň toplumyny çözmek bilen baglanyşykly taslamalary we maksatnamalary durmuşa geçirmek boýunça hyzmatdaşlygyny has okgunly ösdürmek üçin mümkinçilikleri döretmegimiz zerurdyr.

«Aral meselesiniň, tutuş Merkezi Aziýanyň ekologiýa babatynda ileri tutulýan ugurlarynyň halkara derejesinde degişli orun eýelemelidigine ynanýaryn. Şunda biziň tagallalarymyz maksada okgunly hem-de millionlarça raýatlarymyzyň hukuklarynyň we kanuny bähbitleriniň üpjün edilmegine, geljekki on ýyllyklarda öňde durýan ykdysady we durmuş  wezipeleriniň çözülmegine gönükdirilmelidir» – diýip, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow belledi.

Türkmenistanyň Mejlisiniň Halkara we parlamentara aragatnaşyklar Komitetiniň başlygy Begmyrat Muhammedow Duşenbe şäherinde Täjigistan Respublikasynyň Oli Majlisiniň Namoýandogan Majlisiniň Halkara meseleler, jemgyýetçilik bilen arabaglanyşyk we maglumatlar Komitetiniň başlygy Saidmurod Fattohzoda bilen duşuşdy. Bu barada «Howar» täjik neşiri habar berdi.

Duşuşykda taraplar Türkmenistan bilen Täjigistanyň arasynda parlamentara gatnaşyklary ösdürmek bilen bagly meseleleri ara alyp maslahatlaşdylar.

Taraplar 1993-nji ýylda gol çekilen diplomatik gatnaşyklary ýola goýmak baradaky teswirnama esaslanýan iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň berk syýasy binýadynyň bardygyny bellediler.

Ikitaraplaýyn gatnaşyklarda möhüm waka öwrülen döwlet Baştutanlarynyň özara resmi saparlary barada hem aýratyn durlup geçildi.

Bellenilişi ýaly, iki ýurduň Liderleriniň yzygiderli duşuşyklarynyň çäginde ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn hyzmatdaşlygyň häzirki meseleleri ara alnyp maslahatlaşylýar hem-de türkmen-täjik gatnaşyklaryny mundan beýläk-de pugtalandyrmagyň ileri tutulýan ugurlary kesgitlenilýär.

Häzirki wagtda Täjigistan Respublikasynyň Oli Majlisiniň Namoýandagon Majlisi bilen Türkmenistan Mejlisiniň arasynda dostluk we hyzmatdaşlyk toparlary hereket edýär.

Bu toparlar iki ýurduň arasyndaky parlamentara gatnaşyklaryň ösmegine goşant goşýarlar. Umuman aýdylanda, Täjigistan bilen Türkmenistanyň arasyndaky gatnaşyklar oňyn ugurda yzygiderli ýokarlanýar.

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan we Täjigistan syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrýarlar hem-de medeni-ynsanperwer ulgamda gatnaşyklaryň gerimini giňeldýärler.

Taraplar duşuşygyň dowamynda Täjigistan bilen Türkmenistanyň arasynda ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy ýokarlandyrmak boýunça edilýän tagallalaryň Merkezi Aziýa sebitiniň ösüşine goşant goşýandygyny belläp geçdiler.