Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzy, şol sanda Lebap welaýatyny durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň wezipelerine seredildi, şeýle hem käbir meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa döwletimiziň kanunçylygyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleriň netijeleri barada maglumat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň ýörelgeleri, halkara hukugyň umumy ykrar edilen kadalary esasynda taýýarlanylan kanun taslamalaryny ara alyp maslahatlaşmak üçin Mejlisiň on ikinji maslahatyna taýýarlyk görülýär. Maslahatda “Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodeksine üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda”, “Howply önümçilik desgalarynyň senagat howpsuzlygy hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna üýtgetmeler girizmek hakynda”, “Buhgalterçilik hasaba alnyşy we maliýe hasabatlylygy hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna goşmaçalar we üýtgetmeler girizmek hakynda”, “Türkmenistanyň käbir kanunçylyk namalaryna üýtgetmeler girizmek hakynda”, “Balyk tutmak we suwuň biologik serişdelerini gorap saklamak hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda”, “Migrasiýa hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna üýtgetmeler we goşmaça girizmek hakynda” Türkmenistanyň Kanunlarynyň taslamalaryna seretmek we kabul etmek göz öňünde tutulýar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynyň diňleýjileri üçin Mejlisiň deputatlarynyň gatnaşmagynda kanun çykaryjylyk işiniň döwrebap usullary hem-de ýörelgeleri barada okuw sapaklary guraldy. Ýurdumyzyň daşary ýurtlaryň parlamentleri we halkara guramalar bilen ýola goýlan gatnaşyklary yzygiderli ösdürilýär. Diýarymyzda zenanlaryň mümkinçiliklerini hemmetaraplaýyn giňeltmek boýunça durmuşa geçirilýän işleri halkara jemgyýetçilige ýetirmek, bu ugurda tejribe alyşmak maksady bilen, Mejlisde Birleşen Milletler Guramasynyň ýurdumyzdaky degişli düzümleriniň, daşary ýurtlaryň diplomatik wekilhanalarynyň zenan ýolbaşçylarynyň, dürli ulgamlarda zähmet çekýän zenanlaryň gatnaşmagynda “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny” atly maslahat geçirildi. Şeýle-de Merkezi Aziýa ýurtlary bilen Ýewropa Bileleşiginiň arasyndaky syýasy-diplomatik, medeni-ynsanperwer ugurlardaky hyzmatdaşlygy parlament diplomatiýasynyň üsti bilen goldamak, köptaraplaýyn parlamentara gatnaşyklary pugtalandyrmak, kanun çykaryjylyk we parlament işinde tejribe alyşmak maksady bilen, Mejlisiň wekilleri Özbegistan Respublikasynyň Samarkant şäherinde geçirilen “Merkezi Aziýa — Ýewropa Bileleşigi” birinji parlamentara forumyna gatnaşmak üçin dostlukly ýurtda iş saparynda boldular.
Mejlisiň deputatlary, şol sanda Lebap welaýatyndan saýlanan deputatlar ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertleri bilen ýakyndan gyzyklanýarlar, welaýat, etrap we şäher häkimliklerinde raýatlaryň ýüztutmalaryna garamak boýunça geçirilýän kabul edişlige gatnaşýarlar.
Hormatly Prezidentimiz döwrüň talabyna laýyk gelýän täze kanun taslamalaryny işläp taýýarlamagyň möhüm wezipeleriň biri bolup durýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz bu ugurda alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň zerurdygyna ünsi çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow Lebap welaýatyny durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça 2026-njy ýylyň ýanwar — mart aýlarynda alnyp barlan işler barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe welaýat boýunça senagat önümçiligi, geçen ýylyň degişli döwrüne garanyňda, 0,2 göterim artdy. Çörek we çörek önümleriniň öndürilişinde 0,8 göterim, unuň öndürilişinde 13,9 göterim, gök önümlerde 28,9 göterim, miwelerdir ir-iýmişlerde 8,8 göterim, süýt önümçiliginde 3,1 göterim, ýumurtganyň öndürilişinde 2,4 göterim, gaplanan miweleriň we gök önümleriň öndürilişinde 2,1 göterim ösüş gazanyldy. Welaýatyň çäginde ulagyň ähli görnüşleri boýunça ýük dolanyşygy 3,9 göterim artdy, ýolagçy dolanyşygy 0,6 göterim ýokarlandy. Sebitde bölek satuw haryt dolanyşygy, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 11,3 göterim artdy. Şu ýylyň üç aýynda Lebap welaýatynyň ýerli býujetiniň girdeji böleginiň meýilnamasy 113,4 göterim, çykdajy böleginiň meýilnamasy 98,8 göterim ýerine ýetirildi.
Hasabat döwründe Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde welaýatda durmuş maksatly binalardyr desgalaryň 20-siniň, suw we lagym arassalaýjy desgalaryň 7-siniň, ýaşaýyş jaýlarynyň 4,5 müň inedördül metriniň, inženerçilik ulgamlarynyň hem-de desgalarynyň gurluşyk işleri alnyp baryldy. Şu ýylyň birinji çärýeginde welaýatda ýerleşýän bank şahamçalary tarapyndan girdeji meýilnamasy 124 göterim ýerine ýetirildi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň, şol sanda Lebap welaýatynyň durmuş-ykdysady ösüşini ýokarlandyrmak, ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak boýunça işleri dowam etdirmegiň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere şu ýyl göz öňünde tutulan maýa goýumlaryň öz wagtynda özleşdirilişini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Agajanow nebitgaz toplumynyň işini kämilleşdirmegiň çäklerinde Lebap welaýatynda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, ýurdumyzyň beýleki welaýatlary bilen bir hatarda, Lebap welaýatynda hem nebitgaz toplumy tarapyndan zerur işler amala aşyrylýar. Hususan-da, “Türkmengaz” döwlet konserni tarapyndan tebigy gazy sarp edijilere ygtybarly ýetirmek üçin dürli basyşly gaz geçirijilere, gaz paýlaýjy beketlere, gaz sazlaýjy enjamlara netijeli hyzmat edilýär. Ýerasty baýlyklary gözlemek we ýüze çykarmak, ýerasty suwlaryň gorlaryny artdyrmak maksady bilen, “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasynyň gidrogeologlary tarapyndan Lebap welaýatynyň çäklerinde buraw işleri giň gerimde alnyp barylýar. Bulardan başga-da, “Bagtyýarlyk” şertnamalaýyn çägini, “Malaý”, “Naýyp”, “Kükürtli”, “Balguýy”, “Gazojak”, “Kerpiçli”, “Bagaja” gaz känlerini senagat taýdan özleşdirmek, içerki sarp edijileri we eksport ugurlaryny tebigy gaz bilen üpjün etmek boýunça degişli işler geçirilýär. Welaýatyň çäginde ýerleşýän Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň, “Bagajadaky”, “Naýypdaky” suwuklandyrylan gazy öndürýän desgalaryň kuwwatlyklaryndan netijeli peýdalanmak babatda zerur işler alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň, şol sanda Lebap welaýatynyň tebigy baýlyklaryny, nebitgaz gorlaryny netijeli ulanmak üçin toplumyň edara-kärhanalarynyň işini döwrebaplaşdyrmagy dowam etdirmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere häzirki zaman tehnologiýalaryny giňden ornaşdyryp, Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň işini yzygiderli kämilleşdirmegi, buraw işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmagy, gaz çykarylýan guýularda abatlaýyş işlerini öz wagtynda geçirmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýew oba hojalyk pudagynda we Lebap welaýatynda möwsümleýin işleriň barşy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, welaýatlarda bugdaý ekilen meýdanlarda ideg etmek we gowaça ekişini geçirmek, owlak-guzy, köşek almak boýunça işler dowam edýär.
Lebap welaýatynyň bugdaý ekilen meýdanlarynda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri alnyp barylýar. Şunuň bilen birlikde, galla kabul ediş kärhanalaryny, elewatorlary, bugdaý ýygýan kombaýnlary galla oragy möwsümine taýýarlamak üçin zerur işler geçirilýär. Sebitde gowaça ekişini bellenen möhletlerde geçirmek, ekiş möwsüminde ulanylýan oba hojalyk tehnikalaryny we gurallary netijeli işletmek, gögeriş suwuny tutmak işleri alnyp barylýar. Welaýatda ýüpek gurçugyna talabalaýyk ideg etmek babatda degişli işler amala aşyrylýar. Ýeralmanyň, gök-bakja önümleriniň öndürilýän möçberini artdyrmak, bu önümler bilen ilaty ýeterlik möçberde üpjün etmek maksady bilen, ekerançylyk meýdanlarynda ýazlyk ekinlere ideg etmek işleri dowam edýär.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, oba hojalyk ekinlerini ösdürip ýetişdirmek boýunça agrotehniki çäreleri öz wagtynda, ýokary hilli geçirmegiň zerurdygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere ýurdumyzda, şol sanda Lebap welaýatynda gök-bakja, beýleki azyk önümlerini öndürmek boýunça işleri dowam etdirmegi, oba hojalyk ekinleriniň hasyllylygyny ýokarlandyrmagy üns merkezinde saklamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annamämmedow Lebap welaýatyny durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça gurluşyk we senagat toplumy tarapyndan alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Nygtalyşy ýaly, hormatly Prezidentimiziň degişli Buýrugyna laýyklykda, şu ýylda Lebap welaýaty boýunça binalaryň we desgalaryň 8-siniň açylmagy göz öňünde tutulýar. Olary bellenilen möhletinde, ýokary hilli gurup ulanmaga bermek maksady bilen, gurluşyk işleri ýokary depginde alnyp barylýar. Ýurdumyzyň senagat we gurluşyk önümçiligi pudagyny has-da ösdürmek, daşary ýurtlardan getirilýän gurluşyk harytlarynyň ornuny tutýan önümleri öndürmek, daşary ýurtlara eksport edilýän önümleriň möçberini, görnüşlerini artdyrmak maksady bilen, Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi tarapyndan degişli işler geçirilýär. Şunuň bilen baglylykda, Döwletli etrabynyň Dostluk şäherinde bilelikdäki “Türkmengips” hojalyk jemgyýetiniň ýylda 250 müň tonna gury gurluşyk garyndylaryny we 20 million inedördül metr gipsokarton önümlerini öndürýän zawodynyň gurluşyk işleriniň ýokary depginde alnyp barylýandygy bellenildi.
Welaýatyň sarp edijilerini elektrik energiýasy bilen ygtybarly we bökdençsiz üpjün etmek maksady bilen, Energetika ministrliginiň garamagyndaky edara-kärhanalar tarapyndan täze elektrik beketlerini hem-de geçirijilerini gurmak, bar bolanlarynyň durkuny täzelemek boýunça meýilnamalaýyn işler geçirilýär. Awtomobil ýollary ministrliginiň garamagyndaky edara-kärhanalar tarapyndan welaýatyň döwlet we ýerli ähmiýetli awtomobil ýollarynda, olaryň ugrunda bar bolan köprülerde, obalaryň, şäherçeleriň köçelerinde we ýanýodalarynda bellenilen meýilnamalara laýyklykda abatlamak, durkuny täzelemek işleri geçirilýär.
“Türkmenhimiýa” döwlet konserni tarapyndan oba hojalyk pudagyny zerur bolan fosforly dökünler bilen üpjün etmek, ýurdumyzda öndürilýän mineral dökünleriň görnüşlerini artdyrmak maksady bilen, Türkmenabat şäherindäki S.A.Nyýazow adyndaky himiýa zawodynyň düzüminde ýylda 350 müň tonna superfosfat, 100 müň tonna ammoniý sulfaty dökünlerini öndürýän toplumyň gurluşyk işleri dowam edýär. Köýtendag etrabynda ýerleşýän Garlyk kaliý dag-magdan toplumyny taslama kuwwatyna çykarmak boýunça degişli işler alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň, şol sanda Lebap welaýatynyň himiýa we gurluşyk kärhanalarynyň doly kuwwatynda işledilmegini gazanmagyň, welaýatda täze önümçilikleri ýola goýmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň wajypdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere welaýatda şu ýyl gurluşygy tamamlanmaly binalaryň we desgalaryň ýokary hilli, bellenen möhletlerde ulanmaga berilmegini, sebitiň awtomobil ýollaryny döwrebaplaşdyrmak işini dowam etdirmegi berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary N.Atagulyýew ýurdumyzyň söwda toplumyny ösdürmegiň çäklerinde Lebap welaýatynda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda Lebap welaýatynyň ähli etrapdyr şäherlerinde söwda ulgamynda ilaty gündelik sarp edilýän harytlar bilen üpjün etmek Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň garamagyndaky kärhanalar, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalaryna degişli söwda kärhanalary tarapyndan amala aşyrylýar. Ilata edilýän söwda hyzmatlarynyň ýokary hil derejesini üpjün etmek maksady bilen, bölek satuw söwdasynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça degişli işler alnyp barylýar. Döwrebap söwda merkezleri, dükanlar, bazarlar gurlup, halkyň hyzmatyna berilýär. Sanly ulgamyň ösdürilmegi bilen, elektron söwdanyň, eltip bermek hyzmatlarynyň gerimi giňelýär. Welaýat boýunça Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň kärhanalaryna degişli söwda, önümçilik, jemgyýetçilik iýmiti nokatlarynyň jemi 860-sy hereket edýär.
Lebap welaýatynyň çäginde Dokma senagaty ministrliginiň garamagynda 6 önümçilik kärhanasy, dokma önümleri ýerlenilýän söwda dükanlarynyň 5-si işleýär. «Türkmenhaly» döwlet birleşiginiň garamagynda Halaç etrabyndaky çeper halyçylyk kärhanasy, onuň 4 önümhanasy hereket edýär. Sebitiň çäginde Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalaryna degişli önümçilik, söwda, hyzmatlar ulgamynda kärhanalaryň 79-sy bar. Türkmenistanyň Prezidentiniň degişli maksatnamasynda göz öňünde tutulan wezipeleriň amala aşyrylmagy bilen, Lebap welaýatynda hususy ulgama degişli 12 önümçiligiň işe girizilmegi, olarda täze iş orunlarynyň 311-siniň döredilmegi meýilleşdirilýär. Wise-premýer bu ugurdaky işleri dowam etdirmek maksady bilen, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi tarapyndan Lebap welaýatynyň Farap etrabynda täze, döwrebap söwda bazarynyň gurluşygyny amala aşyrmagyň teklip edilýändigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda, şol sanda Lebap welaýatynda içerki bazaryň azyk we beýleki harytlar bilen üpjünçiligini gözegçilikde saklamagyň, ilata edilýän söwda hyzmatlarynyň görnüşlerini artdyrmagy dowam etdirmegiň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz Lebap welaýatynyň Farap etrabynda täze, döwrebap söwda bazaryny gurmak baradaky teklibi makullap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Seýidowa Lebap welaýatynyň medeniýet edaralarynyň işini kämilleşdirmek babatda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlary, döredýän giň mümkinçilikleri esasynda Lebap welaýatynyň çäklerindäki medeniýet edaralarynyň işi yzygiderli kämilleşdirilip, ýaşaýjylaryň medeniýetli dynç almaklary üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. Döwrebap medeni ojaklar gurlup ulanmaga berilýär.
Lebap welaýaty taryhy-medeni ýadygärliklere örän baýdyr. Häzirki wagtda sebitiň çägindäki ýadygärlikleriň 196-sy döwlet tarapyndan hasaba alnyp, olar ylmy taýdan giňden öwrenilýär.
Ýüze çykarylýan arheologik tapyndylaryň köp bölegi welaýatyň çägindäki muzeýlerde sergilenip, halk köpçüligine ýetirilýär. «Beýik Ýüpek ýoly: Zerewşan — Garagum geçelgesi» atly köptaraplaýyn hödürnamanyň 2023-nji ýylda ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilmegi bolsa sebitdäki taryhy-medeni ýadygärlikleriň halkara derejede ykrar edilýändigini görkezýär.
Häzirki wagtda Lebap welaýatynda Seýitnazar Seýdi adyndaky döwlet sazly drama teatry, medeniýet öýleri we merkezleri, muzeýler, kitaphanalar, ýörite sungat mekdebi, çagalar sungat hem-de çeperçilik mekdepleri hereket edip, olarda dürli medeni hyzmatlary hödürlemek, ýaşlara medeniýet ugurly bilim bermek üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. 2022-nji ýylyň oktýabrynda Türkmenabat şäherinde «Senetçilik we amaly-haşam sungaty dünýä halklarynyň mirasynda» atly halkara festiwalyň, 2014-nji, 2021-nji ýyllarda Medeniýet hepdelikleriniň geçirilmegi welaýatda alnyp barylýan işleriň, gazanylýan zähmet üstünlikleriniň we döredilýän amatly şertleriň halkara derejede giňden wagyz edilmegine ýardam etdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Lebap welaýatyndaky döwrebap medeniýet merkezleriniň, kitaphanalaryň, muzeýleriň, teatrlaryň işini häzirki döwrüň talabyna laýyk guramagyň, ýaşlaryň arasynda milli däp-dessurlarymyzy, halkymyzyň medeni-ruhy gymmatlyklaryny giňden açyp görkezýän wagyz-nesihat işlerini yzygiderli alyp barmagyň zerurdygyny aýtdy. Arkadagly Gahryman Serdarymyz wise-premýere welaýatyň çäginde ýerleşýän taryhy-medeni ýadygärlikleri aýawly saklamak we giňden öwrenmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Mämmedow Lebap welaýatyny durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň çäklerinde gözegçilik edýän ulgamlary boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, sebitiň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmak, saglygyny goramak, sagdyn durmuş ýörelgelerini berkarar etmek, ýaş nesliň döwrebap bilimli, kämil şahsyýetler hökmünde kemala gelmegini üpjün etmek ugrunda netijeli işler amala aşyrylýar. Lebap welaýatyny 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň çäklerinde döwrebap orta mekdepleriň 11-si, çagalar baglarynyň 2-si gurlup ulanmaga berildi. Häzirki wagtda Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumynyň gurluşyk işleri alnyp barylýar. Bu işler bilen birlikde, ylmy-barlag edaralary tarapyndan durnukly ykdysady ösüşiň binýadynyň has-da pugtalandyrylmagy babatda yzygiderli ylmy-tejribe kömegi berilýär. Lebap welaýatynyň ilatynyň saglyk ýagdaýyny gowulandyrmak, ýerli derman senagaty önümçilikleriniň kuwwatyny has-da artdyrmak ugrunda özgertmeler amala aşyrylýar. Sebitde ýokary netijeli sporty, bedenterbiýäni we köpçülikleýin sporty ösdürmek, dünýä çempionatlaryna, iri halkara ýaryşlara milli ýygyndy toparlary taýýarlamak üçin giň mümkinçilikler döredilýär. Döwrebap sport desgalary, stadionlar, ýöriteleşdirilen sport mekdepleri zehinli ýaşlaryň kemala gelmeginde ygtybarly binýat bolup hyzmat edýär.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda, şol sanda Lebap welaýatynda hereket edýän bilim edaralarynda alnyp barylýan işleri kämilleşdirmegiň, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalar toplumynyň gurluşygyny bellenen möhletlerde tamamlamagyň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere hereket edýän saglygy goraýyş edaralarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmegi üns merkezinde saklamagy, sport desgalaryny netijeli ulanmak boýunça degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komitetiniň ýedinji mejlisine taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi. Nygtalyşy ýaly, hormatly Prezidentimiziň alyp barýan daşary syýasatynda Türkmenistanyň strategik hyzmatdaşlary bolup durýan döwletler bilen gatnaşyklara uly ähmiýet berilýär. Şolaryň hatarynda Hytaý Halk Respublikasyny aýratyn bellemek bolar. Ýurdumyz bilen Hytaýyň arasyndaky hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygyň yzygiderli ösmeginde ýokary derejedäki saparlar we duşuşyklar möhüm orun eýeleýär. Bu babatda döwlet Baştutanymyzyň 2025-nji ýylyň 31-nji awgusty — 3-nji sentýabry aralygynda Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň sammitine we Ýeňşiň 80 ýyllygyna bagyşlanan dabaralara gatnaşmak üçin Hytaý Halk Respublikasyna amala aşyran iş saparyna uly orun degişlidir. Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky strategik hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz şu ýylyň 17 — 19-njy marty aralygynda Pekin şäherine dostluk saparyny amala aşyrdy. Şol saparlaryň dowamynda ýurdumyz bilen HHR-iň arasynda syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer we beýleki ugurlar boýunça deňhukukly, özara bähbitli hyzmatdaşlygy has-da giňeltmek boýunça möhüm netijeler gazanyldy.
Hormatly Prezidentimiziň Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komitetiniň çäklerinde ikitaraplaýyn netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek ugrunda ulgamlaýyn işleri dowam etdirmek we bu komitetiň işini ýokary derejeli duşuşyklaryň dowamynda ähli ugurlar boýunça gazanylan ylalaşyklaryň durmuşa geçirilmegine gönükdirmek barada berýän tabşyryklaryndan ugur alyp, häzirki wagtda degişli işler dowam etdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, 2026-njy ýylyň 16-njy aprelinde Aşgabatda Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komitetiniň ýedinji mejlisini geçirmek meýilleşdirilýär. Bu komitetiň düzümine girýän 6 sany kiçi komitetiň mejlisleri hem özara ylalaşyk esasynda yzygiderli geçirilýär. 2025-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda Aşgabatda Howpsuzlyk babatda hyzmatdaşlyk boýunça kiçi komitetiň onunjy mejlisi, şol ýylyň 3-nji iýulynda Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça kiçi komitetiň sekizinji mejlisi, 2026-njy ýylyň 9-njy martynda Pekinde Ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça kiçi komitetiň dokuzynjy mejlisi, 9-njy aprelde Ulag we logistika ulgamynda hyzmatdaşlyk boýunça kiçi komitetiň ikinji mejlisi sanly ulgam arkaly geçirildi. Şu ýylyň ikinji ýarymynda Energetika hyzmatdaşlygy boýunça kiçi komitetiň onunjy mejlisini, Ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk boýunça kiçi komitetiň üçünji mejlisini geçirmek göz öňünde tutulýar.
Wise-premýer, daşary işler ministri Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komitetiniň ýedinji mejlisiniň dowamynda Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek boýunça ileri tutulýan ugurlara degişli birnäçe meselelere seretmegiň meýilleşdirilýändigini aýtdy. Howpsuzlyk boýunça hyzmatdaşlyk iki ýurduň arasynda özara ynanyşmagyň ýokary derejesine şaýatlyk edýär. Bu babatda taraplar kiberhowpsuzlygy, biohowpsuzlygy üpjün etmek boýunça hyzmatdaşlygy dowam etdirýärler. Energetika ugrunda hyzmatdaşlykda häzirki wagtda ara alnyp maslahatlaşylýan we strategik taýdan ähmiýetli gaz känlerini özleşdirmek boýunça täze taslamalar ileri tutulýan ugur hasaplanýar.
Ulag ulgamyndaky gatnaşyklar hem möhüm ähmiýete eýedir. Bu babatda hytaý tarapy bilen ýurdumyzyň demir ýol infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak meselelerine serediler. Türkmenistanyň geografik taýdan amatly çäkde ýerleşýändigi bilen baglylykda, logistika ugrunda hyzmatdaşlygy güýçlendirmek aýratyn möhüm bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, ileri tutulýan Hytaý — Türkmenistan — Hazar deňzi — Ýewropa we Türkmenistan — Hytaý — Günorta we Gündogar Aziýa — Aziýa — Ýuwaş umman sebitleri ugurlary boýunça ulag-logistika hyzmatdaşlygyny ösdürmek meselesi ara alnyp maslahatlaşylar.
Aragatnaşyk ulgamynda iki ýurduň arasynda köp ýyllaryň dowamynda alnyp barylýan hyzmatdaşlygy, sanly ulgama geçmek işini dowam etdirmek meselesine serediler. Maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalary, emeli aň ugrunda tejribe alyşmak we hyzmatdaşlygy ösdürmek hem ileri tutulýan ugur bolar. Oba hojalyk pudagynda gatnaşyklary ilerletmek babatda-da giň mümkinçilikler bar. Bilim, ylym-tehnika ugry boýunça hünärmenleri taýýarlamak, olaryň hünär kämilligini ýokarlandyrmak, ylmy-barlag işini, amaly çözgütleri ornaşdyrmak babatdaky hyzmatdaşlygy güýçlendirmek hem ähmiýetli ugur hasaplanýar.
Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komitetiniň ýedinji mejlisiniň netijeleriniň esasynda degişli Teswirnama gol çekmek meýilleşdirilýär. Şeýle-de häzirki wagtda türkmen-hytaý gatnaşyklarynyň hukuk binýadyny berkitmek maksady bilen, birnäçe resminama taýýarlanylýar. Mejlisiň işiniň netijeleri boýunça gol çekmek üçin käbir beýleki resminamalar öwrenilýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer, daşary işler ministri döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli Kararyň taslamasyny hödürledi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýakynda Gahryman Arkadagymyzyň Hytaý Halk Respublikasyna amala aşyran dostluk saparynyň döwletara gatnaşyklaryň taryhynda möhüm waka bolandygyny, şunuň bilen baglylykda, Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komitetiniň ýedinji mejlisine gowy taýýarlyk görmegiň we ony ýokary derejede geçirmegiň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz türkmen-hytaý hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de ösdürmek üçin bu ugurda taýýarlanan Karara gol çekip, wise-premýer, daşary işler ministrine degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annaýew ýurdumyzyň ulag we aragatnaşyk toplumynyň işini kämilleşdirmegiň çäklerinde Lebap welaýatynda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, Lebap welaýaty boýunça ulagyň ähli görnüşleri boýunça ýük dolanyşygynyň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 103,9 göterime, ýurt boýunça welaýatyň paýy 13,3 göterime deň boldy. Hasabat döwründe welaýat boýunça ulagyň ähli görnüşleriniň ýolagçy dolanyşygynyň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 100,6 göterime, ýurt boýunça welaýatyň paýy 14,4 göterime barabar boldy.
Aragatnaşyk ministrligi boýunça Lebap welaýatynda simli we öýjükli aragatnaşyk belgilerini ulgama birikdirmek, ulanyjylara edilýän hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak, hereket edýän aragatnaşyk desgalarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça netijeli işler alnyp barylýar. Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, welaýat boýunça giň gerimli işler alnyp barylýar.
Hasabat döwründe Demir ýol ulaglary ministrliginde Lebap welaýatynyň ýük dolanyşygy babatda ýurt boýunça paýy 14,6 göterime deň boldy. Bu görkeziji ýolagçy dolanyşygy boýunça 4,2 göterime barabar boldy. Awtomobil ulaglary ministrliginiň Türkmenabat şäherinde täze gurlup ulanmaga berlen, elektron enjamlar bilen enjamlaşdyrylan döwrebap awtotürgenleşik meýdançasy we ýolagçy awtomenzili ilata edilýän ulag hyzmatlarynyň hilini, elýeterliligini has-da ýokarlandyrmak babatda oňaýly şertleri döretdi. «Lebapawtoulag» önümçilik birleşigi tarapyndan jemi 119 ugur boýunça yzygiderli ýolagçy awtobus gatnawlary amala aşyrylýar. «Türkmenhowaýollary» döwlet gullugy tarapyndan Türkmenabat we Kerki Halkara howa menzilleriniň üstaşyr kuwwatyny netijeli ulanmak, ilata ýokary hilli, medeniýetli ulag hyzmatlaryny hödürlemek boýunça yzygiderli işler alnyp barylýar. Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugynyň paýly gatnaşygynda döredilen «Derýaýollary» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetinde gämileri abatlamak we olaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny gowulandyrmak boýunça degişli işler alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, halkara üstaşyr ulag gatnawlary üçin amatly şertleri döretmek arkaly ýurdumyzyň, şol sanda Lebap welaýatynyň logistika mümkinçiliklerinden doly peýdalanmagyň, Türkmenabat, Kerki Halkara howa menzilleriniň işini yzygiderli kämilleşdirmegiň, Türkmenabat şäherinde ýerleşýän ýolagçy awtomenziliniň işini talabalaýyk alyp barmagyň zerurdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere demir ýollaryň durkuny täzelemek we kämilleşdirmek boýunça işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.
Soňra Lebap welaýatynyň häkimi D.Genjiýewe söz berildi. Ol sebitde alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda gowaça ekişi dowam edýär. Bu ugurda oba hojalyk tehnikalary bökdençsiz işledilýär. Gowaça ekişini agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda bellenen möhletlerde tamamlamak, gögeriş alnan meýdanlarda kadaly ösüşi üpjün etmek maksady bilen, hatarara bejergi işleri geçirilýär.
Bugdaýyň bol hasylyny ýetişdirmek üçin mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri ýerine ýetirilýär. Sebitde ekilen ýazlyk ýeralmanyň, soganyň ideg işleri dowam edýär. Şeýle hem ýüpek gurçugyny idetmek işi alnyp barylýar. Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, welaýatda şu ýyl açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalaryň gurluşyk işleri dowam edýär.
Häkim hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň Mary — Türkmenabat böleginiň dabaraly ýagdaýda açylyp ulanmaga berilmegi bilen baglylykda welaýatyň ýaşaýjylarynyň adyndan döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Lebap welaýatyny durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen maksatnamalaryň we maýa goýum taslamalarynyň üstünlikli durmuşa geçirilmegini üpjün etmegiň, welaýatyň ilatynyň ýaşaýyş derejesini has-da ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň möhümdigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz häkime ilatyň arassa agyz suwy, elektrik energiýasy, tebigy gaz, ýaşaýyş jaýlary bilen üpjünçiligini has-da gowulandyrmak boýunça netijeli işleri alyp barmagy tabşyrdy.
Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)
