​Меджлис (Парламент) Туркменистана является представительным органом, осуществляющим законодательную власть

МЕДЖЛИС ТУРКМЕНИСТАНА

Русский

МЕДЖЛИС ТУРКМЕНИСТАНА

Русский
31.03.2026

Türkmenistanyň ÝUNESKO-nyň işleri baradaky Milli toparynyň Jogapkär sekretary, Türkmenistanyň Gahrymany Ç.T.Rüstemowanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

Выступление Ответственного секретаря Национальной комиссии Туркменистана по делам ЮНЕСКО, Героя Туркменистана Ч.Т.Рустемовой на конференции «Независимый нейтральный Туркменистан – Родина целеустремлённых крылатых скакунов»: роль женщин в современном обществе»:

Türkmenistanyň ÝUNESKO-nyň işleri baradaky Milli toparynyň Jogapkär sekretary, Türkmenistanyň Gahrymany Ç.T.Rüstemowanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

​– Zenanyň maşgalanyň binýady, durmuşyň, söýginiň we goldawyň çeşmesi hökmünde örän uly orny bardyr. Ene hökmünde olar terbiýeleýärler, uýa we dost hökmünde olar goldaw we mähir berýärler. Olar maşgalanyň goragçylarydyr, kyn pursatlarda goldaw bermäge, durmuşa sazlaşyk, pähim-paýhas we ylham getirmäge ukyplydyrlar.

Zenana bolan sarpa – medeniýetiň, ahlaklylygyň we bütin jemgyýetiň ösüş derejesiniň esasy görkezijisidir.

Gadymy döwürlerden bäri türkmen zenanlary maşgala ojagynyň goragçylary hökmünde uly hormatdan peýdalanyp gelipdirler. Türkmenler elmydama enelerini sarpalapdyrlar, olaryň maslahatlaryna gulak asypdyrlar we maşgala däp-dessurlaryny berk berjaý edipdirler. Ýurdumyzyň gender deňligi boýunça döwlet syýasatynyň esasy ýörelgeleri asyrlary aşyp gelýän şu däp-dessurlaryň esasynda kemala geldi.

Şol bir wagtyň özünde, türkmen zenanlary erkekler bilen bir hatarda taryhy döredipdirler. Biziň enelerimiz we uýalarymyz uly döwletleri hem-de soltanlyklary gurupdyrlar, olar harby we parahatçylykly işlerde zehinlerini görkezipdirler. Şeýle-de olar özleriniň esasy wezipelerini — wepaly ýanýoldaş we çagalaryň pähimli terbiýeçisi bolmagy hem hiç wagt unutmandyrlar.

Paraw-bibi, Uly we Kiçi Gyzgala, Törebeg hanym we Gyzbibi, Daýahatyn ýaly taryhy we medeni ýadygärlikler we Türkmenistanyň çäginde saklanyp galan beýleki köp sanly ýadygärlikler milletiň ösüşine we türkmen medeniýetiniň kemala gelmegine goşant goşan şu beýik zenanlar barada gürrüň berýär. Şu günki günde-de bu taryhy miras geçmiş bilen şu günüň arasynda köpri bolup hyzmat edýär, ýaş nesle ýurdumyzyň taryhyny hem-de enelerimiziň we uýalarymyzyň taryhy üstünliklerini öwrenmäge kömek edýär.

Biziň Sarpasy Belent Gahryman Arkadagymyz özüniň ähli kitaplarynda we çykyşlarynda häzirki zaman türkmen jemgyýetiniň zenanlarymyzy goldaýandygyny, olaryň maşgala abadançylygynyň, rahatlygynyň we sazlaşykly gurşawyň goragçylary hökmündäki ornuna ýokary baha berýändigini nygtaýar.

Häzirki zaman Türkmenistanda zenanlaryň orny çalt depginler bilen özgerýär, olar däp bolan maşgala gymmatlyklaryny jemgyýetçilik, syýasy we ykdysady durmuşa işjeň gatnaşmak bilen utgaşdyrýarlar. 

​Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasynyň 2022-2024-nji ýyllar üçin Gender deňligi we zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek baradaky edarasynyň (UN Women) Ýerine ýetiriji geňeşine saýlanmagy türkmen zenanlarynyň jemgyýetdäki ornuny has-da berkitdi. Şunuň bilen baglylykda, biziň ýurdumyz BMG-niň düzüm birlikleriniň hem-de beýleki halkara we sebit guramalarynyň gatnaşmagynda «Zenanlar, parahatçylyk we howpsuzlyk» atly ählumumy gün tertibini durmuşa geçirmek boýunça yzygiderli halkara geňeşmeleriň we dialogyň guralyny döretmegi möhüm hasaplaýar. 

Döwletimiz köp çagaly maşgalalar barada yzygiderli alada edýär, enelere we kömege mätäç çagalara hemaýat edýär.

​Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň bejeriş işleri boýunça Wise-prezidenti Oguljahan Atabaýewa Arkadag şäherinde bu Gaznanyň döredilmeginiň bäş ýyllygy mynasybetli geçirilen dabaraly çäräniň dowamynda, soňky bäş ýylyň içinde Gaznanyň 2400-den gowrak çaga kömek berendigini, 758 sany operasiýanyň geçirilendigini belledi. Olar Gahryman Arkadagymyzyň belent mertebeli adyny buýsanç bilen göterýän Çagalar sagaldyş-dikeldiş merkezinde bejergi aldylar, ol ýerde innowasion tehnologiýalar ýerli dermanlyk ösümlikler bilen utgaşykly ulanylýar. Ýurdumyzyň demokratik gymmatlyklary we halkymyzyň ynsanperwer däp-dessurlary hut şu işlerde öz beýanyny tapýar. Bularyň ählisi Gahryman Arkadagymyzyň we hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda gender deňligini üpjün etmekde uly ösüşleriň gazanylandygyny ýene bir gezek tassyklaýar.

 

Женщины играют очень важную роль в семье - как основа семьи, источник жизни, любви и поддержки. Как матери - они воспитывают; как сёстры и подруги - дарят понимание и привязанность. Они являются защитницами семьи, способными поддержать в трудные моменты, привнести гармонию, мудрость и вдохновение в жизнь.

Уважение к женщинам является ключевым показателем культуры, нравственности и уровня развития общества в целом.

С древних времён туркменские женщины пользовались большим уважением как хранительницы семейного очага. Туркмены всегда уважали своих матерей, прислушивались к их советам и строго соблюдали семейные традиции. Основные принципы государственной гендерной политики страны сформировались на основе этих традиций, передаваемых из поколения в поколение на протяжении веков.

В то же время туркменские женщины творили историю наравне с мужчинами. Наши матери и сёстры основали крупные государства и султанаты, проявили большой талант в военном и мирном деле. Но они никогда не забывали о своих главных обязанностях – быть верными жёнами и мудрыми воспитателями детей.

Исторические и культурные памятники, такие как Парав-биби, Улы и Кичи Гызгала, Торебег Ханум и Гызбиби, Даяхатын и многие другие, сохранившиеся на территории Туркменистана, рассказывают об этих великих женщинах, внёсших вклад в развитие нации и формирование туркменской культуры. Даже сегодня это историческое наследие служит мостом между прошлым и настоящим, помогая молодому поколению изучать историю нашей страны и исторические достижения наших матерей и сестёр.

Наш высокочтимый Герой-Аркадаг во всех своих книгах и выступлениях подчёркивает, что современное туркменское общество поддерживает женщин, высоко ценит их роль в качестве защитниц благополучия семьи, спокойствия и гармонии.

Роль женщин в современном Туркменистане стремительно меняется: они сочетают традиционные семейные ценности с активным участием в общественной, политической и экономической жизни.

Избрание Туркменистана в Исполнительный совет Структуры Организации Объединённых Наций по вопросам гендерного равенства и расширения прав и возможностей женщин             (ООН-женщины) на 2022-2024 годы ещё больше укрепило роль туркменских женщин в обществе. В этой связи наша страна считает важным создание механизма регулярных международных консультаций и диалога с участием учреждений ООН и других международных и региональных организаций для реализации глобальной повестки дня «Женщины, мир и безопасность». 

Наше государство постоянно заботится о многодетных семьях, оказывает помощь матерям и нуждающимся в опеке детям.

  • Вице-президент по медицинским вопросам Благотворительного фонда по оказанию помощи нуждающимся в опеке детям имени Гурбангулы Бердымухамедова Огулджахан Атабаева в своём выступлении на церемонии в городе Аркадаг по случаю пятой годовщины основания этого фонда отметила, что за прошедшие пять лет фонд оказал помощь более чем 2400 детям, было проведено 758 операций. Дети проходили лечение в Детском реабилитационном центре, который с гордостью носит почётное имя нашего Героя-Аркадага, где инновационные технологии используются в сочетании с местными лекарственными растениями. Именно в этой работе отражаются демократические ценности нашей страны и гуманные традиции нашего народа. Всё это ещё раз подтверждает, что под руководством нашего          Героя-Аркадага и уважаемого Президента Туркменистана достигнут большой прогресс в достижении гендерного равенства.

 

​– Zenanyň maşgalanyň binýady, durmuşyň, söýginiň we goldawyň çeşmesi hökmünde örän uly orny bardyr. Ene hökmünde olar terbiýeleýärler, uýa we dost hökmünde olar goldaw we mähir berýärler. Olar maşgalanyň goragçylarydyr, kyn pursatlarda goldaw bermäge, durmuşa sazlaşyk, pähim-paýhas we ylham getirmäge ukyplydyrlar.

Zenana bolan sarpa – medeniýetiň, ahlaklylygyň we bütin jemgyýetiň ösüş derejesiniň esasy görkezijisidir.

Gadymy döwürlerden bäri türkmen zenanlary maşgala ojagynyň goragçylary hökmünde uly hormatdan peýdalanyp gelipdirler. Türkmenler elmydama enelerini sarpalapdyrlar, olaryň maslahatlaryna gulak asypdyrlar we maşgala däp-dessurlaryny berk berjaý edipdirler. Ýurdumyzyň gender deňligi boýunça döwlet syýasatynyň esasy ýörelgeleri asyrlary aşyp gelýän şu däp-dessurlaryň esasynda kemala geldi.

Şol bir wagtyň özünde, türkmen zenanlary erkekler bilen bir hatarda taryhy döredipdirler. Biziň enelerimiz we uýalarymyz uly döwletleri hem-de soltanlyklary gurupdyrlar, olar harby we parahatçylykly işlerde zehinlerini görkezipdirler. Şeýle-de olar özleriniň esasy wezipelerini — wepaly ýanýoldaş we çagalaryň pähimli terbiýeçisi bolmagy hem hiç wagt unutmandyrlar.

Paraw-bibi, Uly we Kiçi Gyzgala, Törebeg hanym we Gyzbibi, Daýahatyn ýaly taryhy we medeni ýadygärlikler we Türkmenistanyň çäginde saklanyp galan beýleki köp sanly ýadygärlikler milletiň ösüşine we türkmen medeniýetiniň kemala gelmegine goşant goşan şu beýik zenanlar barada gürrüň berýär. Şu günki günde-de bu taryhy miras geçmiş bilen şu günüň arasynda köpri bolup hyzmat edýär, ýaş nesle ýurdumyzyň taryhyny hem-de enelerimiziň we uýalarymyzyň taryhy üstünliklerini öwrenmäge kömek edýär.

Biziň Sarpasy Belent Gahryman Arkadagymyz özüniň ähli kitaplarynda we çykyşlarynda häzirki zaman türkmen jemgyýetiniň zenanlarymyzy goldaýandygyny, olaryň maşgala abadançylygynyň, rahatlygynyň we sazlaşykly gurşawyň goragçylary hökmündäki ornuna ýokary baha berýändigini nygtaýar.

Häzirki zaman Türkmenistanda zenanlaryň orny çalt depginler bilen özgerýär, olar däp bolan maşgala gymmatlyklaryny jemgyýetçilik, syýasy we ykdysady durmuşa işjeň gatnaşmak bilen utgaşdyrýarlar. 

​Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasynyň 2022-2024-nji ýyllar üçin Gender deňligi we zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek baradaky edarasynyň (UN Women) Ýerine ýetiriji geňeşine saýlanmagy türkmen zenanlarynyň jemgyýetdäki ornuny has-da berkitdi. Şunuň bilen baglylykda, biziň ýurdumyz BMG-niň düzüm birlikleriniň hem-de beýleki halkara we sebit guramalarynyň gatnaşmagynda «Zenanlar, parahatçylyk we howpsuzlyk» atly ählumumy gün tertibini durmuşa geçirmek boýunça yzygiderli halkara geňeşmeleriň we dialogyň guralyny döretmegi möhüm hasaplaýar. 

Döwletimiz köp çagaly maşgalalar barada yzygiderli alada edýär, enelere we kömege mätäç çagalara hemaýat edýär.

​Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň bejeriş işleri boýunça Wise-prezidenti Oguljahan Atabaýewa Arkadag şäherinde bu Gaznanyň döredilmeginiň bäş ýyllygy mynasybetli geçirilen dabaraly çäräniň dowamynda, soňky bäş ýylyň içinde Gaznanyň 2400-den gowrak çaga kömek berendigini, 758 sany operasiýanyň geçirilendigini belledi. Olar Gahryman Arkadagymyzyň belent mertebeli adyny buýsanç bilen göterýän Çagalar sagaldyş-dikeldiş merkezinde bejergi aldylar, ol ýerde innowasion tehnologiýalar ýerli dermanlyk ösümlikler bilen utgaşykly ulanylýar. Ýurdumyzyň demokratik gymmatlyklary we halkymyzyň ynsanperwer däp-dessurlary hut şu işlerde öz beýanyny tapýar. Bularyň ählisi Gahryman Arkadagymyzyň we hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda gender deňligini üpjün etmekde uly ösüşleriň gazanylandygyny ýene bir gezek tassyklaýar.